Người anh hùng nhỏ tuổi của "Đội du kích thiếu niên Đình Bảng"

Khu đình làng Đình Bảng (Bắc Ninh) những năm đầu thập niên 50 không còn tiếng trống hội, mà bao trùm bởi không khí căng thẳng của một vùng bị tạm chiếm. Tại đây, một nhóm những đứa trẻ chăn trâu, cắt cỏ đã thành lập nên một tổ chức khiến quân Pháp phải điên đầu: Đội du kích thiếu niên. Trong đó, nổi bật nhất là cậu bé Hoàn – người đội trưởng có đôi mắt sáng và sự lanh lợi bẩm sinh.

Hoàn thường xuyên giả vờ đi nhặt củi ven đồn địch để quan sát số lượng quân, loại vũ khí và giờ giấc đổi gác. Những thông tin ấy được cậu ghi nhớ vào đầu, rồi về vẽ lại bằng những ký hiệu riêng trên nền đất cho các chú bộ đội. Một lần, quân Pháp chuẩn bị một đợt càn lớn vào khu căn cứ kháng chiến. Hoàn nhận nhiệm vụ phải chuyển một mật lệnh khẩn cấp qua vòng vây dày đặc. Cậu giấu mảnh giấy trong đế đôi dép cao su rách, thản nhiên đi qua trạm gác với giỏ khoai lang trên vai.

Bị tên lính gác chặn lại khám xét, Hoàn không hề nao núng. Cậu giả vờ ngây ngô, mời tên lính ăn khoai rồi kể chuyện về những con trâu lạc để đánh lạc hướng. Sự mưu trí của cậu đã giúp mật lệnh đến nơi an toàn, giúp bộ đội ta chủ động chuyển quân, bẻ gãy hoàn toàn trận càn của giặc. Nhưng trong một lần tập kích sau đó, khi đang làm nhiệm vụ cảnh giới, Hoàn bị trúng mảnh pháo. Trước khi nhắm mắt, cậu vẫn dặn đồng đội: "Đừng cho mẹ tớ biết tớ đau, hãy nói với các chú là tớ hoàn thành nhiệm vụ rồi".

Sự hy sinh của Hoàn và đội thiếu niên Đình Bảng là khúc ca bi tráng về một thế hệ "tuổi nhỏ chí lớn". Các em không đợi đến lúc đủ tuổi mới yêu nước, mà đã cầm súng, cầm lựu đạn ngay từ khi còn quàng khăn đỏ. Những trang sử của vùng Kinh Bắc sẽ mãi khắc ghi tên những "chiến sĩ tí hon" đã dùng máu mình để tưới thêm sắc đỏ cho lá cờ Tổ quốc.