Người Anh Hùng Nuôi Quân Giữa Những Năm Tháng Khói Lửa

Giữa những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp đầy gian khổ, có những con người không trực tiếp đứng nơi tuyến đầu cầm súng xung phong, nhưng sự hy sinh thầm lặng của họ lại góp phần quan trọng làm nên sức mạnh chiến thắng của quân đội ta. Trong số những tấm gương ấy, Hoàng Khắc Dược mãi được nhắc đến như biểu tượng đẹp của người chiến sĩ quân nhu tận tụy, hết lòng chăm lo cho đồng đội giữa chiến trường ác liệt.

Hoàng Khắc Dược sinh năm 1917 tại huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định. Khi cuộc Toàn quốc kháng chiến bùng nổ vào tháng 12 năm 1946, ông tham gia lực lượng tự vệ thành phố Nam Định và cùng bộ đội chiến đấu suốt 13 ngày đêm liên tục chống lại quân Pháp.

Trong những trận chiến ác liệt nơi phố thị đổ nát, Hoàng Khắc Dược nhiều lần lao vào làn đạn đưa đồng đội bị thương ra nơi an toàn rồi quay lại tiếp tục chiến đấu. Tháng 1 năm 1947, trong một trận đánh giáp lá cà, ông đã dũng cảm dùng mã tấu tiêu diệt ba tên địch, thu được hai chiếc dù và hai khẩu súng cá nhân của quân Pháp.

Tháng 7 năm 1947, Hoàng Khắc Dược nhập ngũ vào Trung đoàn 66. Dù luôn mong muốn trực tiếp cầm súng ngoài mặt trận, nhưng khi được giao nhiệm vụ nuôi quân, ông sẵn sàng nhận nhiệm vụ mà không một lời than phiền. Với ông, chăm lo bữa ăn cho bộ đội cũng chính là góp phần đánh thắng quân thù.

Những năm đầu kháng chiến, cuộc sống bộ đội vô cùng thiếu thốn. Gạo ít, rau hiếm, thực phẩm gần như không có. Chính trong hoàn cảnh ấy, Hoàng Khắc Dược luôn trăn trở tìm cách cải thiện bữa ăn cho chiến sĩ. Ông nghĩ ra cách làm tương nước từ đậu tương kết hợp với bột ngô, khoai, sắn để tăng dinh dưỡng cho bộ đội. Chiếc chum sành màu vàng chanh cao khoảng 50cm mà ông dùng để ủ tương nhiều năm sau này được chính ông trao tặng cho Bảo tàng Hậu cần Quân đội như một kỷ vật của thời kháng chiến gian lao.

Cùng với chiếc chum tương là chiếc bi đông kim loại màu cỏ úa đã theo ông suốt những năm chiến tranh. Chiếc bi đông dung tích chỉ một lít ấy không chỉ dùng đựng nước cho bản thân mà còn là vật ông mang nước đến tận giường cho những đồng đội đau yếu không đi lại được.

Trong Chiến dịch Trần Hưng Đạo, đơn vị nuôi quân thiếu người, đường đi chợ xa hàng chục cây số, máy bay địch liên tục bắn phá. Không quản hiểm nguy, Tiểu đội trưởng Hoàng Khắc Dược ngày ngày quẩy quang gánh vượt đường xa mua thực phẩm cho bộ đội. Thấy chiến sĩ thiếu rau xanh, ông tranh thủ tìm rau rừng, củ quả trong núi bổ sung vào khẩu phần ăn.

Khi đơn vị hành quân tham gia Chiến dịch Tây Bắc, dù trên vai gánh nặng hàng chục cân hàng hóa, ông vẫn bám sát đội hình, vừa hành quân vừa tận dụng mọi điều kiện kiếm rau tươi và mua được mười con bò để tự chăn nuôi, cải thiện thực phẩm cho bộ đội.

Có thời điểm đơn vị có tới ba mươi chiến sĩ đau yếu. Không muốn anh em phải phân tán khó chăm sóc, Hoàng Khắc Dược xin cấp trên cho tập trung lại để trực tiếp nuôi dưỡng. Ông đi bắt cua, mò cá dưới suối, kiếm rau rừng, củ quả để nấu ăn bồi dưỡng cho thương bệnh binh.

Có lần, một chiến sĩ bị thương chỉ ao ước được ăn một bát cháo trai. Giữa vùng núi rừng Tây Bắc mênh mông, tìm trai là chuyện vô cùng khó khăn. Nhưng sau khi hoàn thành việc nấu ăn cho đơn vị, Hoàng Khắc Dược vẫn lặn lội đến các bản làng xa hỏi thăm dân bản rồi tự tay mò tìm trai mang về nấu cháo cho đồng đội. Khi thấy người thương binh xúc động rưng rưng nước mắt trước bát cháo nóng hổi, ông chỉ lặng lẽ mỉm cười.

Đầu năm 1953, trong đợt chỉnh quân, vừa học tập vừa làm nhiệm vụ cấp dưỡng, Hoàng Khắc Dược cùng tiểu đội nuôi quân vẫn duy trì bữa ăn đầy đủ cho bộ đội. Đồng đội kể lại rằng mức ăn “đại táo” của bếp ông nhiều người tưởng là “trung táo” vì quá chu đáo và chất lượng.

Tiếng lành lan xa, nhiều đơn vị đến học tập kinh nghiệm. Từ đó, phong trào thi đua nuôi quân giỏi lan rộng trong toàn Trung đoàn 66 và trở thành một phong trào tiêu biểu của quân đội thời kháng chiến.

Trong suốt mười năm làm công tác nuôi quân, Hoàng Khắc Dược được bầu là đại biểu chính thức của 121 hội nghị mừng công các cấp, được tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc và năm 1955 được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Đến hôm nay, chiếc bi đông cũ màu cỏ úa và chum tương sành năm xưa vẫn được lưu giữ tại Bảo tàng Hậu cần Quân đội như những chứng tích thiêng liêng của một thời kháng chiến gian lao. Đó không chỉ là những kỷ vật bình dị, mà còn là biểu tượng cho tình đồng chí, lòng tận tụy và sự hy sinh thầm lặng của người chiến sĩ quân nhu mang tên Hoàng Khắc Dược — người anh hùng đã nuôi dưỡng sức mạnh chiến đấu của bộ đội bằng cả trái tim và tấm lòng của mình.