Người anh hùng ở cao điểm 689

Những ngày cuối tháng 6-1968, cuộc sống của lính thủy đánh bộ Mỹ ở các cao điểm 689-845-832 thực sự là địa ngục. Để trấn an dư luận chính giới Mỹ, ngày 27-6-1968 khi đài Tiếng nói Việt Nam phát tin quân và dân Quảng Bình bắn rơi chiếc máy bay Mỹ 3.000 thì cũng là lúc Mỹ tuyên bố sẽ rút toàn bộ quân ở Khe Sanh.

Bộ tư lệnh mặt trận H2 ra lệnh cho tất cả các đơn vị trong toàn mặt trận: cương quyết tấn công tiêu diệt địch, giải phóng Khe Sanh.

17 giờ ngày 28-6-1968, Trung đội 1 thuộc Đại đội 10, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 246 do đồng chí Phạm Ngọc Khánh làm Trung đội trưởng được lệnh xuất quân, tập kích cao điểm 689. Vì tính chất đặc biệt là trận đánh Mỹ đầu tiên của đơn vị cho nên đồng chí Mai Viết Cáp, đại đội phó Đại đội 10 được giao nhiệm vụ trực tiếp chỉ huy.

Nhưng rồi một tình huống ngoài dự kiến xảy ra: Cơn sốt ác tính bất ngờ ập đến, quật ngã đồng chí Mai Viết Cáp. Đồng chí Bối, Tham mưu trưởng Trung đoàn 246 có mặt tại Tiểu đoàn 3 sau khi xin ý kiến của Đảng ủy và Ban chỉ huy trung đoàn đã quyết định bổ nhiệm chức đại đội phó cho đồng chí Phạm Ngọc Khánh và giao nhiệm vụ chỉ huy trận tập kích này cho anh.

Tổ liên lạc 3 người chúng tôi họp khẩn cấp để phân công người đi với Đại đội phó Khánh. Vì đây là trận đánh Mỹ đầu tiên, nên 3 chúng tôi ai cũng muốn đi. Ỷ vào thế là tổ trưởng nên tôi giành được quyền đi (tổ liên lạc 3 người gồm: Tôi, đồng chí Lê Xuân Khoát và đồng chí Lê Văn Trường).

Chuẩn bị đủ cơ số đạn dược, tôi chia tay đồng đội băng rừng từ cứ của đại đội ra cao điểm 519, nơi Trung đội 1 tập kết.

Trông thấy đồng chí Khánh, tôi vừa thở vừa nói: “Báo cáo đại đội phó, tôi được lệnh sang làm liên lạc cho thủ trưởng trận đánh này ạ!”.

Không do dự, đồng chí Khánh nói ngay:

- Tớ có cậu Ghi rồi (đồng chí Ghi là chiến sĩ mà lâu nay anh Khánh vẫn dùng làm liên lạc. Trước khi nhập ngũ 12-1967, đồng chí Ghi là sinh viên Trường trung cao cơ điện ở Vĩnh Yên-Vĩnh Phúc).

Tôi thất vọng vì không được đi. Tôi điện về sở chỉ huy và được lệnh ở lại trực điện thoại với bộ phận thông tin.

Cao điểm 689 thời kỳ này được ví như A1 của Điện Biên Phủ. Mất 689 là Mỹ mất tất cả, vì thế lực lượng của Mỹ ở đây được tăng cường tối đa về vũ khí và quân số (quân số của Mỹ ở 689 có lúc lên đến 1.200 tên) với sự yểm trợ tối đa của phi pháo và hai căn cứ kế cận là cao điểm 845 và 832.

Trung đội 1 được tăng cường thêm một tiểu đội của Trung đội 2 do Tiểu đội trưởng Nguyễn Văn Nhỡ chỉ huy cùng một tổ công binh. Quân số tổng cộng 35 đồng chí.

Khoảng 8 giờ tối ngày 28-6-1968, cả Trung đội 1 hồ hởi bước vào trận đánh.

Cầm chặt tay tôi, anh Khánh nói:

- Thôi để trận sau đi với tớ, trận này ưu tiên cho Ghi nó đi.

Tôi bùi ngùi xúc động chúc anh lên đường thắng lợi.

Khoảng 2 giờ sáng ngày 29-6-1968, trên cao điểm 689 bỗng rộ lên tiếng thủ pháo, tiếng lựu đạn, tiếng B40, tiếng AK xen lẫn tiếng súng địch, cả cứ điểm 519 chúng tôi nhộn nhịp hẳn lên. Tôi điện về sở chỉ huy báo cáo: Trận đánh đã bắt đầu.

Tiếng máy bay phản lực gầm rú, C130 thả pháo sáng đầy trời, khoảng một giờ sau thì tiếng súng trên cao điểm lịm tắt. Trận tập kích đã kết thúc.

Khoảng gần 5 giờ sáng ngày 29-6-1968, anh em Trung đội 1 cáng, dìu 6 đồng chí bị thương cùng một số vũ khí thu được của địch về 519.

Đồng chí Nguyễn Văn Sinh quê ở thị xã Vĩnh Yên cùng với tôi, áo không còn, băng trắng quấn đầy ngực, ôm chầm lấy tôi thổn thức:

- Anh Khánh hy sinh rồi!

Và anh em kể lại: trận tập kích 689 đầu tiên của Trung đội 1 diễn ra vô cùng ác liệt. Sau khi cắt xong hàng rào cuối cùng (hàng rào thứ 5) thì cả trung đội đã lọt vào trung tâm mỏm A 689 và thế là trận đánh không cân sức giữa 35 cán bộ, chiến sĩ Trung đội 1 với hơn 1.000 lính Mỹ xảy ra.

Trận cận chiến giữa ta và địch diễn ra vô cùng ác liệt. Vì bị bất ngờ nên quân Mỹ náo loạn. Lựu đạn, thủ pháo được ném tới tấp vào hầm hào của địch, dưới ánh đèn dù, xác Mỹ nằm ngổn ngang khắp trận địa.

Một quả M79 nổ ngay gần vị trí chỉ huy của đồng chí Khánh, đồng chí Ghi hy sinh, hai chân đồng chí Khánh giập nát, khắp người anh là màu đỏ của máu. Anh ra hiệu đồng chí Ba, Tiểu đội trưởng Tiểu đội 1 đến dặn dò:

- Hãy thay tôi chỉ huy chiến đấu.

Đồng chí Ba hô vang:

- Hãy trả thù cho anh Khánh.

Cả trung đội đồng loạt xông lên, dùng lựu đạn, thủ pháo, B40 tấn công địch. Đánh thêm khoảng 15 phút thì trung đội rời trận địa. Trận đánh này Trung đội 1 đã tiêu diệt nhiều tên Mỹ, phá hủy nhiều lô cốt, hầm ngầm và một số máy thông tin của địch. Ta hy sinh 11, bị thương 6 đồng chí.

Sau trận tập kích cao điểm 689 rạng sáng ngày 29-6-1968, liệt sĩ Phạm Ngọc Khánh (nguyên cầu thủ số 10 của đội bóng đá Thể Công) đã