Người anh hùng sống mãi trong lòng quân, dân

Cách mạng Tháng Tám vừa thành công, đồng chí được Bác Hồ đặt tên là Võ Văn Đức và giao nhiệm vụ Chỉ huy trưởng Bộ đội Nam tiến chống thực dân Pháp xâm lược. Đồng chí đã trải qua các cương vị: Chính uỷ quân giải phóng Nam Bộ, Khu bộ trưởng (Tư lệnh) đầu tiên của khu IX, Khu bộ trưởng khu VI.

Thời kỳ đồng chí làm Tư lệnh khu IX, tại miền Tây Nam Bộ, ở vùng bị địch tạm chiếm, chúng lập chính quyền, dụ dỗ người Kinh và người Khmer đi lính cho Pháp. Ở các vùng nông thôn rộng lớn chưa chiếm được, địch tập trung quân tinh nhuệ có tàu chiến và pháo yểm trợ càn quét, tìm mọi cách tiêu diệt lực lượng vũ trang ta ở vùng căn cứ U Minh. Mặt khác chúng tăng cường các hoạt động do thám và tâm lý phá rối hậu phương của ta. Đặc biệt từ đầu năm 1946, chúng đã dùng nhiều thủ đoạn tuyên truyền chia rẽ gây hận thù dân tộc, tôn giáo, kích động người Khmer chống lại người Kinh, kích động tín đồ Cao Đài, Hoà Hảo chống lại cách mạng. Lòng tin của họ đối với chính quyền cách mạng bị giảm sút, mâu thuẫn giữa người Kinh với người Khmer ngày càng tăng, làm ảnh hưởng không tốt đến tinh thần đoàn kết dân tộc, đoàn kết lương giáo lúc bấy giờ.

Trước tình hình phức tạp đó, đồng chí Hoàng Đình Giong đi kiểm tra thực tế tại một số địa phương ở Sóc Trăng, Trà Vinh và đến Phước Long - nơi được coi là điểm nóng. Đồng chí đã phân tích, giải thích, tổ chức tuyên truyền giáo dục sâu rộng trong hàng ngũ cán bộ, đảng viên, trong đồng bào người Kinh và người Khmer về âm mưu thâm độc của kẻ thù như: kích động gây mất đoàn kết giữa các dân tộc, ám sát những nhà sư của người Khmer, đốt nhà cửa của dân rồi phao tin là Việt Minh, cách mạng đã đốt phá nhà dân… Ngay sau đó nhiều cuộc hoà giải được tổ chức, công tác giáo dục về đường lối chính sách dân tộc, tôn giáo của Đảng được tiến hành sâu rộng trong cộng đồng người Khmer và người Kinh. Đồng chí Hoàng Đình Giong đã nhắc lại Thư của Bác Hồ gửi đồng bào Nam Bộ, cần "đoàn kết chặt chẽ và rộng rãi. Năm ngón tay có ngón ngắn, ngón dài. Nhưng ngắn dài đều hợp lại nơi bàn tay. Trong mấy triệu người cũng có người thế này thế khác, nhưng thế này thế khác đều là dòng dõi tổ tiên ta. Vậy nên ta phải khoan hồng đại độ, ta phải nhận thấy rằng đã là con Lạc cháu Hồng thì ai cũng có ít hay nhiều lòng ái quốc. Đối với đồng bào lạc lối lầm đường, ta phải lấy tình thân ái mà cảm hoá họ. Có như thế mới thành đại đoàn kết, có đại đoàn kết thì tương lai chắc chắn sẽ vẻ vang". Đồng chí nhấn mạnh: chúng ta cần phải "dĩ đức phục nhân", nghĩa là dùng đạo đức để thuyết phục người, chẳng những phải đoàn kết người Kinh và người Khmer mà phải đoàn kết với ngoại kiều nữa.
Giải quyết được mối bất hoà trên có ý nghĩa lớn đến sự ổn định về chính trị, xã hội không chỉ trong phạm vi Khu IX mà còn lan rộng ra các tỉnh Nam Bộ, nơi có nhiều người Khmer sinh sống.

Đồng chí Hoàng Đình Giong quyết định thành lập phòng hành chính Khmer tại văn phòng Khu bộ khu IX và chỉ đạo thành lập Ban Biên chính Khmer tại nhiều địa phương ở Nam Bộ để giải quyết một số việc như: tạm giao, tạm cấp đất cho đồng bào Khmer, khuyến khích họ tăng gia sản xuất; đồng thời động viên họ tham gia xây dựng đời sống mới, xoá nạn mù chữ, phát hành các loại ấn phẩm văn hoá Khmer… Vận động đồng bào đoàn kết dân tộc, đoàn kết lương giáo, một lòng ủng hộ kháng chiến, hết lòng giúp đỡ bộ đội và cán bộ. Chính những biện pháp này đã góp phần ổn định tình hình chính trị, xã hội, đến đầu tháng 4/1946, các cuộc xung đột chấm dứt. Đồng chí Hoàng Đình Giong được đồng bào, đồng chí kính trọng gọi thân mật là "Cụ Vũ". Mỗi khi họ biết "Cụ Vũ" ở đâu là họ mang cơm đến dâng như là kiểu tế phật sống theo phong tục của người Khmer. Tiếng tăm Cụ Vũ Đức không bao lâu đã truyền lan khắp miền Hậu Giang (Khu IX) và cả Nam Bộ ai cũng mến, ai cũng phục vị "Lục" (lãnh tụ) Vũ Đức, từ cụ già đến em bé, khi gặp bộ đội là hỏi có phải bộ đội "Cụ Vũ" không, các chiến sĩ đều nói là bộ đội "Cụ Vũ", đồng bào rất mừng và tích cực ủng hộ bộ đội, ủng hộ kháng chiến. Mãi đến ngày nay đồng bào ở nhiều nơi, đặc biệt là đồng bào vùng Phước Long vẫn còn nhắc đến công ơn "cứu mạng của cụ Vũ Đức".

Cùng với việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đồng chí còn vận động thuyết phục, phân hoá lực lượng chống phá cách mạng, trả thù Việt Minh như Năm Lửa (Trần Văn Soái) vào hoạt động du kích ở vùng Sa Đéc, Long Xuyên, Cần Thơ gây cho thực dân Pháp nhiều thiệt hại. Với uy tín lớn và bằng tài thuyết giảng của mình, đồng chí đã tranh thủ được sự ủng hộ của các lực lượng Cao Đài, lực lượng Năm Lửa… xây dựng được khối đại đoàn kết giữa các lực lượng cách mạng với dân tộc, tạo thành một thế trận toàn dân, toàn diện đồng lòng chống đế quốc Pháp xâm lược. Đồng thời đồng chí đã có sự phối hợp xây dựng lực lượng cách mạng ở một số nước: Campuchia, Lào, Thái Lan để chiến đấu chống Pháp. Nên cuộc chiến đấu ở Nam Bộ đã nhận được sự giúp đỡ cả vũ khí và lực lượng từ bên ngoài…

Đồng chí Hoàng Đình Giong, một người cộng sản tài cao đức trọng, người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hy sinh anh dũng trên chiến trường miền Nam, giữa lúc nhiệt huyết cách mạng đang tràn đầy. Cuộc đời hoạt động, chiến đấu và tư tưởng của đồng chí như viên ngọc luôn toả hào quang sáng ngời. Đồng chí đã hiến dâng trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc vì chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong thời đại mới: thời đại Hồ Chí Minh.