Anh hùng Lực lượng vũ trang

“NGƯỜI ANH HÙNG THÉP” - NGUYỄN VĂN THƯƠNG

“NGƯỜI ANH HÙNG THÉP” - NGUYỄN VĂN THƯƠNG

Tây Ninh06/01/2026Ban Biên tập tổng hợp2 lượt xem0 lượt chia sẻ
“NGƯỜI ANH HÙNG THÉP” - NGUYỄN VĂN THƯƠNG

“NGƯỜI ANH HÙNG THÉP” - NGUYỄN VĂN THƯƠNG

"Ai ơi, về tới miền Đông,

Ghé vào đất Trảng mà trông anh tài.

Đánh Pháp Pháp đã chạy dài,

Đánh Mỹ, Mỹ phải cút ngay xuống tàu

Trảng Bàng đất thép dãi dầu,
Gan son nghĩa nặng trước sau vẹn toàn."

Không chỉ là câu ca dao thể hiện vẻ đẹp của miền Đông, ca ngợi những chiến công mà còn phản ánh tinh thần kiên cường, bất khuất của con người Tây Ninh, đặc biệt là vùng đất Trảng Bàng trong lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm. Nơi đây đã sản sinh ra nhiều vị tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân lập biết bao công trạng hiển hách trong sự nghiệp kháng chiến chống thực dân, đế quốc xâm lược, giải phóng đất nước của dân tộc ta. Trong đó, không thể không nhắc đến một ngọn lửa trái tim của người anh hùng luôn cháy mãi, đó chính là ngọn lửa của “Người anh hùng thép” - Nguyễn Văn Thương.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Thiếu tá Tình báo Nguyễn Văn Thương - hay còn gọi với cái tên thân mật là ông Hai Thương, ông sinh năm 1938 tại xã Lộc Hưng, thị xã Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh (nay là phường An Tịnh, tỉnh Tây Ninh) trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Khi mới 3 tháng tuổi, ông đã được gửi cho một người cô nuôi dưỡng để ba mẹ đi hoạt động cách mạng. Năm lên 8 tuổi, ông nhận được tin mẹ bị bắt, đày đi Côn Đảo rồi hy sinh. Cha ông, cũng là một chiến sĩ cách mạng hoạt động ở vùng Toà Thánh - Long Hoa, đã đưa ông lên đây vào học ở Ðạo Ðức Học Ðường, một ngôi trường trong nội ô Toà thánh. Chính tấm bằng tốt nghiệp tiểu học của Hội thánh Cao Ðài cấp đã tạo ra vỏ bọc khá hữu hiệu cho ông Hai Thương những năm sau đó. Năm 1959, khi người cha bị địch bắt giam cầm, tra tấn đến chết ở khám đường Tây Ninh, ông Hai Thương thoát ly ra chiến khu làm chiến sĩ bảo vệ đồng chí Võ Văn Kiệt, Bí thư Khu uỷ Sài Gòn - Gia Ðịnh (mật danh T4).

Hai năm sau, khi phong trào Ðồng Khởi bùng lên khắp miền Nam, ông được chuyển sang hoạt động tình báo, dưới sự huấn luyện trực tiếp của đồng chí Mười Nho (Đại tá Nguyễn Nho Quý, Trưởng Ban Tình báo khu Sài Gòn - Chợ Lớn). Ông Hai Thương được phân công làm công tác tình báo trong một đường dây liên lạc giữa các điệp viên tình báo chiến lược, hoạt động trong lòng địch ở Sài Gòn với cơ quan lãnh đạo cách mạng cấp cao ở Trung ương Cục miền Nam đóng tại Tây Ninh, các mũi giao thông của các Cụm tình báo A18, A20, A22 và cuối cùng là A36 dưới vỏ bọc là “Đại úy Ngọc, đặc phái viên của CIA”. Quá trình công tác trong đường dây này, ông Hai Thương đã chuyển hàng trăm tài liệu tối mật của các vị tướng bộ tình báo lỗi lạc như Ðặng Trần Ðức, Vũ Ngọc Nhạ, Phạm Xuân Ẩn…

Ngày 10/2/1969, trên đường mang tài liệu từ Sài Gòn ra vùng căn cứ, ông bị máy bay Mỹ phát hiện và cố tình bắt sống. Ông chủ động dùng súng AK bắn rơi một máy bay lên thẳng, diệt nhiều tên Mỹ. Trước tình hình trên quân đội Mỹ phải huy động nhiều máy bay trực thăng, mỗi chiếc là một tiểu đội, nguyên trung đoàn 48 và sư đoàn 5 lính Việt Nam Cộng hòa để truy bắt ông. Khi chiến đấu đến viên đạn cuối cùng, trước khi bị bắt ông đã kịp giấu tài liệu không để rơi vào tay giặc.

Biết được vai trò quan trọng của Nguyễn Văn Thương, quân Mỹ bằng mọi giá phải có được lời khai của người tù đặc biệt này. Kẻ địch đưa ông Hai Thương đến một ngôi biệt thự mà ông đoán là ở ngoại thành Sài Gòn. Những ngày đầu chúng không tra tấn mà chỉ điều tra sơ bộ và trị thương cho ông. Sau đó, chúng lần lượt dùng mỹ nhân kế và cuộc sống xa hoa trong biệt thự để hòng lung lạc, chiêu hàng Hai Thương, nhưng ông vẫn không hé môi khai báo điều gì ngoài lời khai giả của “Nguyễn Trường Hân, nông dân mù chữ, trốn quân dịch ở Bến Cát, Bình Dương”.

Sau hơn 100 ngày dùng chiến tranh tâm lý không xong, kẻ địch giở hết những chiêu trò tra tấn tàn độc để hòng moi được những tin tức tình báo của cách mạng. Tất cả các đòn độc đều nhắm vào “đôi chân giao liên” của ông.

Mỹ đã đưa Nguyễn Văn Thương đến trại giam và bắt đầu những cuộc tra khảo tàn ác nhất của chế độ Mỹ - ngụy. Điên cuồng trước bản lĩnh phi thường đầy chất thép của người đảng viên cộng sản, chúng bẻ gãy mười ngón chân, đập nát đôi bàn chân và đầu gối của tên “tù chính trị” nát bấy. Không khuất phục được khí tiết kiên trung của người tình báo, chúng dùng thủ đoạn man dợ khác, Mỹ đã cưa từng đoạn chân, mười lăm ngày cưa một lần, một trăm ngày cưa sáu lần, sáu đoạn “chân giao liên” từ mắt cá lên gần tới khớp xương chậu, chỉ còn 7cm xương đùi. Thủ đoạn tra tấn tàn bạo ở chỗ vết thương chuẩn bị lành da thì chúng lại tháo băng giật thật mạnh khiến cho da non bị rách ứa máu, càng đau đớn thì người tù chính trị càng gan thép vùi mọi bí mất ấy vào những cơn mê sảng, những cơn đau cắt da, cắt thịt.

Những lần bị quân đội Mỹ tra tấn bằng cách "cưa chân", ông kể lại:

"Tôi cắn răng khi chúng đưa cưa vào. Sau đó thì tôi ngất xỉu. Những lúc đối mặt với kẻ thù, đau đớn đến cỡ nào tôi cũng chịu đựng được vì trong lòng tôi có sức mạnh của Đảng và hình ảnh của ba mẹ, vợ con và đồng đội".

Cuối cùng, trước bản lĩnh phi thường như vậy, chúng phải thốt lên rằng: "Tao thua rồi, mày là sinh vật thép!"

“Phần thân sống chỉ còn một nửa ấy” lại tiếp tục đấu tranh trong trại giam, tiếp tục viết truyền đơn, rồi lại bị giam trong “biệt thự” thùng sắt đến 3 tháng. Nóng, hôi, thiếu nước Thiếu tá Nguyễn Văn Thương chỉ còn lại “nửa bộ xương bọc trong lớp da” nặng chưa đầy 20kg, chịu đựng và tiếp tục đấu tranh cho đến khi bị chuyển về trại giam Phú Quốc. Gặp lại những đồng chí anh em bị giam cầm, Nguyễn Văn Thương như tiếp thêm sức lực tinh thần, tiếp tục đấu tranh không khai báo để bảo vệ các đồng đội đang hoạt động trong lòng địch.

Đến giữa tháng 2 năm 1973, sau khi Hiệp định Paris được ký kết, kẻ địch đưa ông cùng các chiến sĩ cách mạng bị địch bắt giam cầm trả cho lực lượng cách mạng miền Nam tại sân bay Lộc Ninh. Trở về với cách mạng, với đồng đội, đồng chí, ông Nguyễn Văn Thương được đưa ra miền Bắc chăm sóc, phục hồi sức khoẻ và được “chắp đôi chân” mới.

Sau ngày đại thắng 30 tháng 4 năm 1975, Chuẩn uý Nguyễn Văn Thương được trở về miền Nam và tiếp tục công tác trong ngành quân báo. Ông đã “trở lại chốn xưa” Phủ Ðặc uỷ trung ương tình báo Sài Gòn để thực hiện nhiệm vụ quân quản. Những năm kế tiếp, ông Hai Thương tiếp tục công tác cách mạng trên lĩnh vực lao động - thương binh và xã hội. Nhưng ông vẫn dành nhiều thời gian, tận sau khi nghỉ hưu với quân hàm thiếu tá, để làm nhân chứng lịch sử đi nói chuyện truyền thống cho thế hệ sau. Trong đó có lần ông đã trở về quê hương Tây Ninh, tiếp lửa cho tuổi trẻ tỉnh nhà.

Khi ra tù, đồng chí sống lạc quan, tích cực luyện tập, giữ gìn sức khỏe, giản dị, khiêm tốn, được đồng đội hết sức khâm phục.

Đồng chí được tặng thưởng 2 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhất, 1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba, 14 lần được công nhận là “Dũng sĩ diệt Mỹ”; 2 lần là Chiến sĩ thi đua; 24 Bằng khen và Giấy khen.

Ngày 6/11/1978, đồng chí Nguyễn Văn Thương được Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày 13 tháng 8 năm 2018, “Người anh hùng thép” - Hai Thương, ra đi trong niềm tiếc thương vô hạn của gia đình, bạn bè, đồng chí, đồng đội và bao người yêu kính, ngưỡng mộ người anh hùng với những chiến công thầm lặng, mà câu chuyện bị giặc cưa chân 6 lần chỉ là một nốt trầm hùng trong sự nghiệp cách mạng của người chiến sĩ tình báo. Thiếu tá Tình báo Nguyễn Văn Thương đã vĩnh biệt cõi đời, nhưng ngọn lửa do ông cùng thế hệ cách mạng tiền phong đã truyền lại vẫn còn cháy mãi, cháy mãi mãi.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn