Người anh hùng trên con đường Trường Sơn

NGƯỜI ANH HÙNG TRÊN CON ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN

Năm 1969, ở tuổi 38, bác sĩ quân y Tạ Lưu được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Từ đó, tên tuổi ông trở thành biểu tượng sáng ngời của lòng dũng cảm và y đức trên tuyến lửa Trường Sơn. Giữa mưa bom bão đạn ác liệt, ông không chỉ cứu chữa hàng nghìn thương binh mà còn nhiều lần dũng cảm lao vào những “túi bom” nguy hiểm, giành giật sự sống cho đồng đội, đưa họ trở về từ ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.

Bác sĩ Tạ Lưu sinh năm 1931 tại xã Tương Giang, Từ Sơn, Bắc Ninh (nay là phường Tam Sơn, tỉnh Bắc Ninh) – vùng đất Kinh Bắc trù phú, nơi vang vọng những làn điệu quan họ ngọt ngào và lưu giữ truyền thống văn hiến lâu đời. Lớn lên trong một gia đình nề nếp, giữa không gian văn hóa đậm đà bản sắc, cậu bé Tạ Lưu sớm được nuôi dưỡng bằng những câu chuyện về lòng trung nghĩa và tinh thần yêu nước. Chính mạch nguồn ấy đã vun đắp trong ông đức hy sinh, lòng nhân ái và khát vọng cống hiến trọn đời cho Tổ quốc.

Năm 1947, khi mới 16 tuổi, trong bối cảnh đất nước chìm trong khói lửa chiến tranh, Tạ Lưu tình nguyện tham gia lớp đào tạo y tá quân đội. Cậu thiếu niên với dáng người gầy nhưng ánh mắt kiên nghị ấy nhanh chóng trưởng thành trong môi trường quân ngũ, trở thành người lính quân y trẻ tuổi tham gia phục vụ trong Chiến dịch Trung - Hạ Lào năm 1953. Những ngày đầu làm việc trong lán mổ dã chiến, giữa mùi thuốc sát trùng hòa lẫn khói súng, trước mắt là những thân thể nhuốm máu của đồng đội, Tạ Lưu thấm thía sâu sắc con đường mình đã chọn – con đường luôn cận kề sinh tử. Nhưng trên tất cả, đó là con đường của trách nhiệm, của lòng nhân ái và của lời thề thiêng liêng của người lính quân y: cứu người trong mọi hoàn cảnh, dù hiểm nguy đến đâu.

Đội điều trị 14 trong rừng Trường Sơn năm 1966. Ảnh tư liệu.

Sau khi Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc, đất nước vỡ òa trong niềm vui chiến thắng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Tạ Lưu được điều về công tác tại Khoa Phẫu thuật, Viện Quân y 108 – nơi quy tụ những thầy thuốc ưu tú hàng đầu lúc bấy giờ. Với vốn kinh nghiệm thực tiễn phong phú cùng sự tận tụy hiếm có, ông nhanh chóng khẳng định mình là một y tá ngoại khoa giỏi: điềm tĩnh, chính xác, vững vàng trong từng đường dao, mũi chỉ.

Nhưng với ông, như thế vẫn chưa đủ. Ông luôn trăn trở: “Giỏi nghề hơn sẽ cứu được nhiều người hơn”. Từ suy nghĩ giản dị mà sâu sắc ấy, giữa những ca trực thâu đêm, ông miệt mài học hỏi, lặng lẽ ghi chép, tích lũy từng kiến thức, từng kinh nghiệm quý giá để hoàn thiện bản thân.

Trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, năm 1962, ông được lựa chọn theo học tại Học viện Quân y để đào tạo thành bác sĩ. Ba năm đèn sách không ngơi nghỉ, bằng ý chí bền bỉ và tinh thần cầu tiến, cuối năm 1965, Tạ Lưu tốt nghiệp. Ngay sau đó, ông được điều về Đội điều trị 14 thuộc Tổng cục Hậu cần, trực tiếp bước vào chiến trường, mang theo cả tri thức và trái tim của người thầy thuốc, dấn thân phục vụ trên tuyến lửa Trường Sơn – nơi sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc.

Đại tá – Anh hùng Lục lượng Vũ trang Nhân dân – Thầy thuốc Ưu tú – Bác sĩ Tạ Lưu

Năm 1970, bác sĩ Tạ Lưu trở lại miền Bắc học nâng cao tại Bệnh viện Việt - Đức dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Tôn Thất Tùng, sau đó tiếp tục học sau đại học tại Học viện Quân y Kirov (Liên Xô). Trở về nước, ông đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng: Chủ nhiệm Khoa Ngoại chung, Viện phó rồi Viện trưởng Viện Quân y 110 (nay là Bệnh viện Quân y 110). Năm 1993, ông nghỉ hưu với quân hàm Đại tá, khép lại 46 năm cống hiến bền bỉ cho quân đội và nhân dân.

Hơn ba thập kỷ khoác áo lính, bác sĩ Tạ Lưu là hiện thân của tinh thần tận tụy, quả cảm và lòng nhân ái. Từ một thiếu niên 16 tuổi bước vào chiến trường, ông đã trở thành chỗ dựa vững chắc cho đồng đội, tận tâm cứu chữa người bệnh nơi ranh giới sinh tử. Nhắc đến ông, người ta không chỉ nhớ về một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, mà còn là một người thầy thuốc suốt đời vì Tổ quốc và con người.