Người anh hùng từ chiến hào Đông Khê và dấu ấn của một thế hệ bất khuất
Trong số những Anh hùng đầu tiên được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý tại Đại hội toàn quốc các chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu năm 1952, hôm nay chỉ còn Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu. Hơn 70 năm đã đi qua kể từ ngày được vinh danh, ông vẫn là biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, ý chí chiến đấu kiên cường và phẩm chất khiêm nhường của người chiến sĩ cách mạng.
Dấu mốc của những người anh hùng đầu tiên
Tháng 5/1952, tại chiến khu Việt Bắc, Đại hội toàn quốc các chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu được tổ chức trong không khí cả nước đang bước vào giai đoạn quan trọng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Đây là dịp tổng kết phong trào thi đua ái quốc được phát động từ năm 1948, đồng thời biểu dương những tập thể, cá nhân tiêu biểu đã có đóng góp xuất sắc trong sự nghiệp kháng chiến và kiến quốc.
Tham dự Đại hội có 154 đại biểu là các chiến sĩ thi đua, cán bộ gương mẫu đến từ nhiều ngành, nhiều địa phương trong cả nước. Tại đây, lần đầu tiên Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng cho 7 cá nhân tiêu biểu.
Trong số đó có 4 Anh hùng Quân đội gồm: Cù Chính Lan (truy tặng), La Văn Cầu, Nguyễn Quốc Trị và Nguyễn Thị Chiên; cùng 3 Anh hùng Lao động là Trần Đại Nghĩa, Ngô Gia Khảm và Hoàng Hanh.
Đó không chỉ là sự ghi nhận đối với những đóng góp đặc biệt của từng cá nhân mà còn là sự biểu dương tinh thần thi đua yêu nước, ý chí vượt qua gian khổ của toàn dân tộc trong những năm tháng kháng chiến đầy cam go.
Trong 7 Anh hùng được phong tặng danh hiệu đầu tiên ấy, La Văn Cầu là người duy nhất còn sống đến ngày nay.
Người chiến sĩ trẻ và lời thề trước trận đánh Đông Khê
Anh hùng La Văn Cầu sinh năm 1932 tại xã Hưng Định, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Sinh ra trong một gia đình nghèo, tuổi thơ của ông gắn liền với những khó khăn, thiếu thốn. Năm 1948, khi mới 16 tuổi, ông tình nguyện gia nhập quân đội, bắt đầu hành trình chiến đấu vì độc lập dân tộc.
Những năm tháng trong quân ngũ đã tôi luyện người chiến sĩ trẻ qua hàng loạt trận đánh ác liệt trên chiến trường Cao Bằng và biên giới phía Bắc.
Nhưng dấu ấn lớn nhất trong cuộc đời chiến đấu của La Văn Cầu gắn liền với trận Đông Khê trong Chiến dịch Biên giới năm 1950.
Khi được giao nhiệm vụ cùng tổ đánh bộc phá mở đường tiến công cứ điểm địch, La Văn Cầu cùng đồng đội hiểu rằng đây là nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm. Tuy nhiên, với tinh thần “quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ”, ông cùng tổ xung kích đã tìm cách tận dụng chính vũ khí của địch để phá hàng rào, mở đường cho bộ đội tiến lên.
Trong trận đánh ngày 16/9/1950, khi đang tiếp cận lô cốt địch, nhiều đồng đội trong tổ chiến đấu đã hy sinh. Bản thân La Văn Cầu cũng bị thương nặng nhưng vẫn kiên quyết tiếp tục nhiệm vụ.
Giữa lúc khó khăn nhất, ông vẫn chỉ nghĩ đến mục tiêu phá hủy lô cốt, mở đường cho đơn vị tiến công. Với ý chí sắt đá, ông tiếp tục đưa bộc phá đến vị trí cần đánh phá và hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Chiến công tại Đông Khê đã trở thành biểu tượng cho tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” của quân và dân ta trong những năm đầu kháng chiến.
Bản báo cáo thành tích và vẻ đẹp của người anh hùng cách mạng
Tại Đại hội toàn quốc các chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu năm 1952, La Văn Cầu trình bày bản báo cáo thành tích cá nhân dài khoảng 10 trang viết tay.
Điều đặc biệt trong bản báo cáo không chỉ nằm ở những chiến công trên chiến trường mà còn thể hiện rõ nhân cách của một người chiến sĩ cách mạng.
Bên cạnh việc kể lại những thành tích trong chiến đấu, ông thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế của bản thân như tính nóng nảy, đôi lúc chưa suy nghĩ kỹ trong lời nói, có lúc còn biểu hiện tự ái, tự cao sau khi lập được thành tích.
Sự trung thực trong tự kiểm điểm cho thấy phẩm chất đáng quý của người anh hùng: luôn nhìn nhận bản thân để tiến bộ, không tự mãn trước những vinh quang đã đạt được.
Ở cuối bản báo cáo, La Văn Cầu bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với Đảng, Chính phủ, nhân dân và những người đã dìu dắt mình trưởng thành. Từ một người thanh niên nghèo không có điều kiện học tập, nhờ cách mạng ông được giác ngộ, được rèn luyện và trở thành một chiến sĩ tiêu biểu.
Người đại diện cho Việt Nam trên trường quốc tế
Sau Chiến dịch Biên giới, La Văn Cầu được cử đi học chính trị và tham dự Đại hội Thanh niên và Sinh viên thế giới tổ chức tại Berlin (Đức) năm 1951.
Tại đây, ông cùng đoàn đại biểu Việt Nam giới thiệu với bạn bè quốc tế về cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân Việt Nam chống thực dân Pháp và sự nghiệp bảo vệ hòa bình.
Khi gặp các thanh niên Pháp, La Văn Cầu thể hiện quan điểm rõ ràng: nhân dân Việt Nam không căm ghét nhân dân Pháp mà chỉ đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân. Ông khẳng định tình đoàn kết giữa nhân dân lao động và thanh niên tiến bộ các nước trong cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập.
Hình ảnh người chiến sĩ Việt Nam từng trải qua chiến trường nhưng vẫn mang tinh thần hòa bình, hữu nghị đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng bạn bè quốc tế.
Bảy thập kỷ giữ trọn phẩm chất người anh hùng
Từ ngày được phong tặng danh hiệu Anh hùng Quân đội năm 1952 đến nay, La Văn Cầu đã trải qua hơn 70 năm giữ gìn phẩm chất của người chiến sĩ cách mạng.
Ông không chỉ được nhớ đến bởi chiến công trong trận Đông Khê mà còn bởi lối sống giản dị, tinh thần trách nhiệm và sự khiêm nhường trong cuộc sống.
Hình ảnh người chiến sĩ trẻ năm xưa với ý chí vượt qua mọi hiểm nguy để hoàn thành nhiệm vụ đã trở thành biểu tượng của một thế hệ anh hùng trong thời đại Hồ Chí Minh.
Ngày nay, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, câu chuyện về Anh hùng La Văn Cầu vẫn mang giá trị giáo dục sâu sắc, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về lòng yêu nước, tinh thần cống hiến và trách nhiệm đối với Tổ quốc.
