Người anh hùng tuổi bách niên p3

Nói về chồng, cụ bà Nguyễn Thị Thành xúc động kể: "Phúc đức của tổ tiên để lại nên hòn tên mũi đạn tránh ông ấy. Đã không biết bao nhiêu lần ông lên đường, rồi trở về, rồi lại lên đường... Chiến tranh không thể biết trước điều gì, nhưng ông ấy luôn giữ đúng lời hứa với bố mẹ, với tôi và với cả đồng chí, đồng đội".

Tiếp lời vợ, cụ Nguyễn Phú Vỵ nói như thể giải thích: “Đời quân ngũ có nhiều kỷ niệm, có nhiều lời hứa mà tôi đã thực hiện. Đó không chỉ là sự quyết tâm của riêng mình mà phải chăng, đó còn là sự may mắn, hoặc là sự sắp đặt ngẫu nhiên nào đó của tạo hóa”.

Nắm cơm để lại

Năm 1954, sau Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng, Đại đoàn Đồng Bằng của Nguyễn Phú Vỵ còn nhiều trận đánh giải phóng tỉnh Nam Định. Trong trận chiến đấu ở Hải Hậu, đồng chí nuôi quân phát cho mỗi cán bộ, chiến sĩ một nắm cơm, là khẩu phần ăn tối. Trên đường cơ động, bộ đội tranh thủ ăn, người nào chưa kịp ăn thì để dành, dùng sau trận đánh. Tiểu đội ông Vỵ có chiến sĩ tên Bảo, người nhỏ con nên Tiểu đội trưởng Nguyễn Phú Vỵ rất thương, hay mang vác giúp các loại vật dụng. Trước khi bước vào trận đánh lần ấy, ông Vỵ ghép hết tư trang của Bảo để mang hộ, chỉ để nắm cơm cho đồng đội mang theo, ăn cho bảo đảm sức khỏe.

- Em chưa đói, để sáng mai ăn cho đỡ nhớ nhà anh ạ-chiến sĩ Bảo nói vậy. Nào ngờ trong trận đánh, người đồng đội đã anh dũng hy sinh khi nắm cơm ấp trên bụng còn hơi ấm. Nắm cơm ấy được đặt làm lễ chung cho các chiến sĩ hy sinh trong trận đánh trên chính quê hương của Bảo.

Theo cụ Nguyễn Phú Vỵ, thời kháng chiến chống thực dân Pháp và cả kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đất nước, Quân đội còn nghèo, khẩu phần ra trận với những nắm cơm gạo tẻ độn cả ngô, khoai là chủ yếu. "Nắm cơm không chỉ quý ở cốt thực mà còn chan chứa nghĩa tình đồng chí, đồng bào. Thực tế, có những lúc đồng đội anh dũng hy sinh thì người còn sống sử dụng súng đạn của đồng đội để tiếp tục đánh giặc, còn cơm thì..."-nói đến đây, nước mắt cụ Vỵ lăn dài trên đôi gò má nhăn nheo. Chúng tôi cảm nhận được ẩn chứa sâu xa trong ký ức những người đã kinh qua trận mạc như cụ Vỵ, để hiểu rằng vì sao trên bàn thờ tổ tiên mỗi gia đình, lúc thắp hương không thể thiếu những bát cơm trắng.