Người Anh hùng vùng đồng bãi

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Chuông sinh năm 1929 tại thôn Cát Lại, xã Thanh Bình, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam. Hưởng ứng Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến ngày 19/12/1946 của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông sớm tham gia lực lượng vũ trang địa phương. Dù 8 lần xung phong nhập ngũ nhưng chưa đủ tiêu chuẩn, ông không nản chí mà tích cực hoạt động trong Đoàn Thanh niên và lực lượng du kích, luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ, được đồng đội và nhân dân tin yêu.

Tháng 11 năm 1948, ông chính thức được tuyển vào bộ đội. Từ đó đến khi hy sinh, ông tham gia hơn 200 trận đánh trên nhiều địa bàn. Trưởng thành từ chiến sĩ tân binh, ông trở thành cán bộ chỉ huy cấp đại đội, luôn thể hiện bản lĩnh vững vàng, tinh thần xung phong, dũng cảm và mưu trí. Trong chiến đấu, ông không chỉ trực tiếp lập công mà còn nhiều lần cõng thương binh vượt qua bom đạn để đưa về nơi an toàn. Có thời điểm vô cùng nguy hiểm, ông đã cứu thoát 4 đồng đội và 20 thanh niên địa phương trước khi bị địch bắt.

Ông đặc biệt nổi bật với nhiều sáng kiến chiến thuật, nhất là trong đánh mìn tiêu diệt địch. Đầu năm 1949, ông táo bạo luồn sâu vào khu vực địch kiểm soát, đặt mìn gần bốt Bương trên đê Át Lợi (nay thuộc Hà Đông, Hà Nội), phá hủy xe quân sự và tiêu diệt 5 sĩ quan tham mưu, góp phần làm thất bại một trận càn của quân Pháp. Ông cũng có sáng kiến quét sơn lên mìn và sử dụng vật liệu ngụy trang để qua mặt máy dò mìn của địch, đồng thời rải mảnh kim loại nhằm gây nhiễu và làm đối phương hoang mang. Những kinh nghiệm này được nhiều đơn vị áp dụng rộng rãi.

Trong tháng 10 năm 1949, ông dẫn đơn vị vượt quãng đường khó khăn để đột nhập thành phố Nam Định, tiến công nhà tên chánh mật thám, thu giữ tài liệu quan trọng và rút lui an toàn. Năm 1950, tại trận Quyển Sơn (Kim Bảng), ông trực tiếp xung phong chiến đấu, tiêu diệt nhiều địch, góp phần đánh tan cứ điểm của đối phương. Tháng 6 năm 1952, trong trận chống càn ở Đồng Phú, Chính Lý (Lý Nhân), ông chỉ huy tiểu đội kiên cường chiến đấu, kìm chân lực lượng địch có máy bay và pháo yểm trợ, tạo điều kiện cho nhân dân sơ tán an toàn.

Tháng 2 năm 1954, sau khi chỉ huy đơn vị phục kích và bắn cháy một tàu chiến địch trên sông Hồng (đoạn qua Yên Lệnh, Chuyên Ngoại, Duy Tiên), ông tiếp tục dẫn đầu tấn công và đã anh dũng hy sinh khi đang chiến đấu. Khi hy sinh, ông là đảng viên, Đại đội phó Đại đội Công binh (Đội giao thông chiến) thuộc Tỉnh đội Hà Nam.

Với những chiến công xuất sắc, ông được tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công hạng Nhất, nhiều bằng khen và danh hiệu cao quý. Ngày 31 tháng 8 năm 1955, ông được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên ông hiện được đặt cho một số tuyến đường tại TP Phủ Lý và thị trấn Bình Mỹ (Bình Lục), như một sự ghi nhớ và tri ân của quê hương đối với người con ưu tú.