NGƯỜI ANH HÙNG “XUYÊN TÁO” GIỮA ĐỜI THƯỜNG

Giữa vùng đất Dĩ An (Bình Dương), nơi ngã ba đường số 2 cạnh Khu công nghiệp Sóng Thần 1 tấp nập xe cộ, người ta vẫn quen nhìn thấy một dáng người già lặng lẽ ngồi trước căn nhà nhỏ cũ kỹ, bên gốc bằng lăng và chiếc máy bơm hơi đã bạc màu theo năm tháng. Ít ai ngờ, đó là Nguyễn Đức Nghĩa – người từng được phong Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 22 tuổi. Ông sinh năm 1945 ở Hoằng Hóa (Thanh Hóa), lớn lên trong nghèo khó, sớm bước vào quân ngũ khi còn rất trẻ. Những năm tháng chiến tranh đã tôi luyện nên một người lính đặc công gan dạ, mưu trí và quả cảm. Từ rừng núi Trường Sơn đến chiến trường miền Đông Nam Bộ, ông cùng đồng đội đã đi qua những trận đánh khốc liệt nhất, nơi mỗi bước tiến đều phải đổi bằng máu và ý chí. Những trận đánh đầu tiên năm 1964–1965 đã ghi dấu một người lính bộc phá dám xông vào lô cốt địch, mở cửa cho đơn vị tiến công. Có những lần bị thương, ông vẫn không rời vị trí, vẫn tiếp tục tìm cách phá hỏa điểm để cứu đồng đội. Trong một trận đánh ở Tây Ninh, giữa làn đạn dày đặc, ông bò dưới đất lửa, cướp được khẩu đại liên và trực tiếp bắn trả, góp phần cùng đơn vị đánh bật một lực lượng địch lớn. Đỉnh cao chiến công đến vào năm 1966 tại Chà Dơ (Dương Minh Châu, Tây Ninh). Trước sức tiến công của một cánh quân Mỹ có xe tăng, máy bay yểm trợ, trung đội do ông chỉ huy vẫn đứng vững. Ông trực tiếp chiến đấu, giữ trận địa, cùng đơn vị đánh lui nhiều đợt xung phong, góp phần làm nên chiến thắng lớn, tiêu diệt hàng trăm tên địch. Chính những trận đánh ấy đã đưa người lính trẻ tuổi lên hàng ngũ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1967. Nhưng chiến tranh khép lại không có nghĩa là hành trình của ông dừng lại. Sau ngày hòa bình, ông trở về trong lặng lẽ. Từng có thời gian công tác trong quân đội, làm công tác chính sách, rồi rời quân ngũ với quân hàm thiếu tá. Cuộc sống đời thường đưa ông trở lại với ruộng đồng, với những lo toan rất đỗi giản dị của một người nông dân. Có lúc, tấm huân chương anh hùng nằm lặng trong đáy hòm gỗ, ít được nhắc đến, như chính người lính ấy cũng chọn cách sống khiêm nhường, không phô trương quá khứ. Ông từng đi qua những năm tháng khó khăn, mưu sinh bằng nhiều công việc giản dị, từ lao động chân tay đến sửa xe ven đường. Điều khiến nhiều người nhớ nhất về ông không chỉ là chiến công, mà là cách ông sống sau chiến tranh. Ông mở tiệm sửa xe nhỏ trước nhà, bơm vá miễn phí cho học sinh, công nhân, người nghèo. Có người trả tiền, ông lại tìm cách gửi lại bằng việc khác. Với ông, giúp người không phải là nghĩa vụ, mà là một cách “trả nghĩa đồng đội” – những người đã nằm lại chiến trường để ông được trở về. Ông từng nói giản dị: “Tôi được đồng đội nhường sự sống, nên còn sống ngày nào thì phải sống cho xứng đáng ngày đó.” Giữa dòng đời hiện đại, hình ảnh người anh hùng năm xưa vẫn lặng lẽ ngồi bên chiếc máy bơm cũ, bình thản nhìn dòng người qua lại, như một chứng nhân của một thời hoa lửa – nơi có những con người từng sống và chiến đấu không phải để được nhớ tên, mà để đất nước được bình yên.