NGƯỜI ANH NUÔI VÀ NỒI CƠM CHƯA KỊP CHÍN

NGƯỜI ANH NUÔI VÀ NỒI CƠM CHƯA KỊP CHÍN

Trong ký ức của nhiều cựu chiến binh, người anh nuôi là người ít khi xuất hiện trong những câu chuyện về chiến công. Anh không trực tiếp cầm súng xung phong, cũng không có mặt ở tuyến đầu mỗi trận đánh. Nhưng sau mỗi cuộc hành quân, điều đầu tiên mà người lính mong nhìn thấy lại là làn khói mỏng bốc lên từ bếp của anh nuôi.

Công việc của anh bắt đầu từ rất sớm. Khi đồng đội còn đang chuẩn bị lên đường, anh đã cùng vài người đi lấy nước, kiếm củi, vo gạo và chuẩn bị bữa ăn. Mỗi bữa cơm phải tính toán rất kỹ, bởi lương thực mang theo không nhiều. Gạo thường được độn thêm sắn khô hoặc bắp để đủ cho cả đơn vị.

Bếp được đào theo kiểu bếp Hoàng Cầm để khói tỏa ngầm dưới đất, tránh máy bay phát hiện. Chỉ cần sơ suất một chút, cột khói bốc cao cũng có thể khiến cả đơn vị gặp nguy hiểm. Vì vậy, người anh nuôi không chỉ biết nấu ăn mà còn phải rất cẩn thận trong từng việc nhỏ.

Một buổi chiều, sau nhiều ngày hành quân liên tục, anh em trong đơn vị đều mong có một bữa cơm nóng. Nồi cơm vừa sôi được ít phút thì từ xa vang lên tiếng máy bay. Người chỉ huy lập tức ra lệnh toàn đơn vị cơ động vào rừng.

Không ai kịp mang theo nồi cơm. Anh nuôi nhìn nồi cơm còn đang sôi rồi nhanh chóng vùi bếp, phủ lá ngụy trang và chạy theo đơn vị. Mọi người phải ẩn nấp đến tận tối mới quay trở lại.

Khi mở nắp nồi, cơm đã khê ở đáy, phần trên vẫn còn sống. Anh nuôi lặng người. Anh biết đồng đội đã nhịn đói cả ngày, vậy mà bữa cơm duy nhất cũng không trọn vẹn.

Thấy vậy, một chiến sĩ trẻ cười xòa:

"Khê cũng được anh ạ, miễn là có cơm nóng."

Mọi người chia nhau từng bát cơm còn lẫn cả hạt sống. Không ai chê bai. Có người còn cạo phần cháy dưới đáy nồi rồi bảo mình thích ăn cơm cháy từ nhỏ. Cả tiểu đội bật cười, tiếng cười át đi sự mệt mỏi sau một ngày dài.

Nhiều năm sau, người anh nuôi vẫn nhớ mãi nồi cơm hôm ấy. Ông bảo đó là lần duy nhất trong đời nấu cơm không chín, nhưng cũng là bữa cơm khiến ông xúc động nhất. Đồng đội không trách ông, bởi ai cũng hiểu giữa chiến tranh, giữ được an toàn cho cả đơn vị còn quan trọng hơn một nồi cơm.

Sau ngày đất nước thống nhất, những người lính năm xưa mỗi lần gặp mặt lại nhắc đến người anh nuôi với sự trân trọng. Họ nhớ những bữa cơm có rau rừng, những nắm muối vừng, những nồi cháo loãng khi đơn vị thiếu gạo. Những món ăn ấy không ngon theo nghĩa thông thường, nhưng chứa đựng biết bao công sức và tình cảm.

Chiến tranh đã lùi xa, hình ảnh người anh nuôi bên bếp Hoàng Cầm vẫn còn trong ký ức của nhiều thế hệ cựu chiến binh. Anh không có những chiến công được ghi vào sách sử, nhưng chính những bữa cơm anh nấu đã góp phần giữ sức cho đồng đội trên những chặng đường hành quân gian khổ.

Đôi khi, lịch sử không chỉ được làm nên bởi những người ở tuyến đầu. Lịch sử còn được gìn giữ bởi những con người lặng lẽ đứng sau bếp lửa, âm thầm chăm lo từng bữa ăn để đồng đội có đủ sức bước tiếp. Người anh nuôi là một trong những con người bình dị như thế của thời hoa lửa.