NGƯỜI BÁC CỦA TÔI - NGỌN LỬA KHÔNG BAO GIỜ TẮT

ĐOÀN CƠ SỞ CÔNG TY ĐIỆN LỰC THUẬN AN

(Câu chuyện về người Bác – người lính trong ký ức gia đình)

Có những ký ức chẳng bao giờ phai màu theo năm tháng.

Có những con người, dù chiến tranh đã lùi xa rất lâu, nhưng chỉ cần nhắc lại, ánh mắt họ vẫn chùng xuống bởi những gì tưởng chừng đã ngủ yên, nay lại trỗi dậy mãnh liệt, nguyên vẹn như vừa mới hôm qua.

Có những mất mát không nói thành lời.

Và cũng có những nỗi nhớ âm thầm theo người ta suốt cả cuộc đời…

Trong gia đình tôi, người lưu giữ những ký ức của một thời “hoa lửa” chính là Bác tôi – một người lính đã gửi lại cả tuổi thanh xuân nơi chiến trường bom đạn. Dẫu tiếng súng chiến tranh đã lùi xa, nhưng tôi luôn có cảm giác một phần tuổi trẻ của Bác vẫn còn ở lại đâu đó giữa rừng sâu – nơi có những tháng ngày gian khó, những cuộc hành quân trong mưa và những người đồng đội mãi mãi không kịp trở về.

Tôi lớn lên trong những buổi chiều yên ắng trước hiên nhà, nơi Bác thường ngồi lặng lẽ nhìn xa xăm. Có những ngày tháng Tư lịch sử, hay mỗi dịp 27/7, tôi thấy Bác trầm ngâm nhiều hơn thường lệ. Đôi mắt vốn hiền từ như chứa đầy những ký ức không dễ gọi tên.

Có lần, khi còn nhỏ, tôi ngồi sát bên Bác rồi khe khẽ hỏi:

— “Bác ơi… hồi đi chiến tranh Bác có sợ không?”

Bác không trả lời ngay.

Bác chỉ khẽ cười. Một nụ cười hiền nhưng phảng phất nỗi buồn, như thể câu hỏi của tôi vừa vô tình chạm đến một miền ký ức đã ngủ yên từ rất lâu.

Bác im lặng một lúc, như đang lần tìm lại những tháng ngày tuổi trẻ đã phủ bụi thời gian.

Rồi Bác chậm rãi cất lời, giọng trầm xuống:

— “Sợ chứ con… ai mà không sợ. Đạn bom chớ có phải chuyện chơi đâu. Nhưng hồi đó, tụi bác nghĩ đơn giản lắm. Đất nước còn chiến tranh thì mình đi. Đi là để bảo vệ người thân của mình, gia đình của mình, và đất nước của mình. Đánh giặc xong mình lại về nhà…”

Câu chuyện của Bác bắt đầu như thế.

Ngày ấy, Bác cũng chỉ là một chàng trai còn rất trẻ. Cái tuổi đáng lẽ được sống những tháng ngày vô tư, lo làm ăn, dựng vợ gả chồng thì lại khoác ba lô lên đường nhập ngũ.

Bác kể, ngày rời quê chẳng có gì nhiều để mang theo. Vài bộ quần áo cũ, chiếc khăn tay mẹ đưa, đôi dòng dặn dò của gia đình và một niềm tin rất thật rằng:

“Rồi đất nước sẽ có ngày hòa bình.”

Những năm tháng chiến tranh trong lời kể của Bác không hào hùng như phim ảnh.

Đó là những đêm hành quân giữa rừng sâu, chân lội bùn, người ướt đẫm vì mưa. Là những bữa cơm vội vàng có khi chỉ vài miếng lương khô và chút rau rừng. Là những cơn sốt rét rừng run lên bần bật nhưng sáng hôm sau vẫn mạnh mẽ hành quân.

Có những đêm nằm giữa rừng, nghe tiếng bom vọng lại rất gần.

Ngủ không dám ngủ sâu.

Ăn cũng chẳng dám ăn no.

Chỉ mong trời mau sáng để biết mình vẫn còn sống để chiến đấu.

Bác kể đến đó rồi im lặng.

Tôi thấy ánh mắt Bác chùng xuống.

Một khoảng lặng rất dài.

Rồi Bác nói nhỏ:

— “Hồi đó nhiều người bằng tuổi bác… không về được con à.”

Tôi chưa bao giờ quên ánh mắt ấy.

Ánh mắt của một người đã chứng kiến những cuộc chia ly mà người ra đi mãi mãi không trở lại.

Bác kể có những người đồng đội hôm trước còn ngồi cạnh nhau chia từng ngụm nước, từng miếng lương khô, vậy mà hôm sau đã nằm lại giữa núi rừng.

Không kịp nhắn gì về cho gia đình.

Không một lời từ biệt.

Chỉ còn đồng đội đứng lặng nhìn nhau rồi tiếp tục hành quân.

Bác thường nói:

— “Chiến tranh đau lắm con. Người còn sống không bao giờ quên người đã nằm xuống. Mình sống tới giờ là phải sống cho xứng đáng với phần của anh em mình nữa…”

Có lẽ vì thế mà sau chiến tranh, Bác chưa bao giờ kể công.

Trở về đời thường, Bác sống giản dị như bao người khác. Chưa bao giờ nhận mình đặc biệt hay muốn được đối xử khác đi.

Nhưng mỗi lần nhắc đến đồng đội, giọng Bác vẫn nghẹn lại.

Như thể một phần tuổi trẻ của Bác vẫn còn nằm lại đâu đó giữa những cánh rừng năm xưa.

Bác thường dạy con cháu:

— “Bây giờ tụi con được sống yên ổn rồi thì phải biết thương nhau, sống cho tử tế, làm việc cho đàng hoàng. Hòa bình đâu dễ mà có…”

Ngày nhỏ tôi chưa hiểu hết câu nói ấy.

Chỉ thấy Bác hay ngồi lặng trước hiên nhà mỗi dịp tháng Bảy.

Mắt nhìn xa thật xa.

Như đang nhớ về một nơi nào đó.

Hay một người nào đó chưa từng trở về.

Lớn lên rồi, tôi mới hiểu.

Chiến tranh có thể kết thúc trên bản đồ, nhưng trong ký ức của những người từng đi qua nó, có những điều sẽ không bao giờ khép lại.

Có những nỗi nhớ kéo dài cả một đời người.

Có những người đồng đội mãi mãi ở lại tuổi đôi mươi.

Và có những người lính như Bác tôi, mang theo ký ức chiến tranh để sống tiếp phần đời còn lại — lặng lẽ, khiêm nhường nhưng chưa bao giờ thôi đau đáu.

Mỗi lần nghe Bác kể chuyện cũ, tôi lại thấy lịch sử chưa từng ở đâu xa.

Lịch sử ở ngay trong căn nhà nhỏ của mình.

Ở trong giọng kể chậm rãi của người lính già.

Ở trong ánh mắt trầm xuống mỗi lần nhắc đến đồng đội.

Và ở trong những bài học rất giản dị về lòng biết ơn, trách nhiệm và sự tử tế.

“Thời hoa lửa” có thể đã lùi xa.

Nhưng ngọn lửa yêu nước, lòng quả cảm và tinh thần sống vì người khác của thế hệ cha anh vẫn chưa bao giờ tắt.

Nó âm thầm cháy trong ký ức của những người lính năm xưa.

Và lặng lẽ truyền sang thế hệ hôm nay — như một lời nhắc rằng: hòa bình là điều vô giá, phải sống có trách nhiệm và sống thật xứng đáng với sự hy sinh của các lớp cha anh.