Người Bác Sĩ Của Thời Chiến

NGƯỜI BÁC SĨ CỦA THỜI CHIẾN

Chị Đặng Thùy Trâm sinh năm 1942 tại Huế, lớn lên tại Hà Nội trong một gia đình trí thức nghành Y. Cha là bác sĩ ngoại khoa Đặng Ngọc Khuê mẹ là dược sĩ Doãn Ngọc Trâm. Chị tốt nghiệp đại học Y khoa Hà Nội năm 1966, sau khi tốt nghiệp chị tình nguyện vào chiến trường miền Nam, tháng 3 năm 1967 chị đến Quảng Ngãi và được phân công phụ trách Bệnh viện huyện Đức Phổ, nơi chủ yếu điều trị cho thương bệnh binh, đó cũng là nơi mà chị sẽ dành những năm tháng cuối cùng của cuộc đời cho công tác y tế và cách mạng.

Tháng 9 năm 1968 chị được kết nạp vào Đảng Cộng Sản Việt Nam chính thức trở thành một Đảng viên với lý tưởng giải phóng dân tộc, từ đó lý tưởng cách mạng càng trở thành một phần quan trong cuộc đời chị. Lý tưởng ấy được thể hiện bằng những việc làm rất cụ thể cứu chữa thương binh, chăm sóc người bệnh, bảo vệ đồng đội và hết lòng với nhân dân, chữa bệnh cứu người cũng là cách chị cống hiến cho đất nước.

Ở Đức Phổ chị làm việc trong điều kiện thiếu thốn, bệnh xá đơn sơ sài giữa rừng, thuốc men khan hiếm, thương binh dồn dập sau mỗi trận càn, boom đạn có thể ập xuống bất cứ lúc nào nhưng giữa khói lửa chiến tranh chị vẫn dữ cho mình một trái tim nguyên vẹn. Chị không chỉ cứu chữa những vết thương rỉ máu mà còn nâng đỡ những tâm hồn đang run rẩy giữa sinh tử, trong chị có sự kết hợp kì lạ giữa mạnh mẽ và sự mềm mại. Một bác sĩ quả cảm trước những nguy hiểm và một cô gái trẻ biết nhớ nhà, biết khát khao yêu thương, biết đau đớn trước sự hy sinh của đồng đội.

Ngày 22/06/1970 trên đường đi công tác, chị hy sinh khi mới 27 tuổi, chị ra đi khi tuổi đời chưa tròn 28, khi những ước mơ của bác sĩ trẻ còn đang dang dở, khi phía trước lẽ ra còn rất nhiều năm tháng để sống, để yêu thương và cống hiến. Có lẽ, điều khiến sự hy sinh của Đặng Thùy Trâm trở nên ám ảnh không ở khoảng khắc chị ngã xuống, mà ở những điều chị phải bị lại phía sau. Là người mẹ luôn mong con trở về, là gia đình ở nơi xa, là những người đồng đội đã cùng chị đi qua những tháng ngày gian khổ, là những ước mơ mà bác sĩ trẻ và cả một thanh xuân đang độ đẹp nhất. Chị hiểu chiến trường là nơi sinh tử cận kề, những vẫn lựa chọn ở lại để tiếp tục công việc cứu chữa thương binh và chăm sóc đồng bào.

Sự hy sinh ấy vì thế không phải một khoảnh khắc bột phát, mà là kết quả của cả một hành trình lựa chọn. Chị đã chọn con đường khó khăn khi hoàn toàn có thể mong cầu một cuộc sống bình yên hơn. Chị chọn đứng về phía những người đang cần mình, chọn cống hiến kiến thức và sức trẻ của mình cho đất nước. Đến cuối cùng, chị đã trao đi thứ quý giá nhất mà mình có chính tuổi trẻ và cuộc đời của mình.

Hai ngày trước khi hy sinh, chị vẫn còn viết những dòng nhật ký. Điều ấy khiến người đọc càng thấm thía hơn sự ngắn ngủi của một kiếp người một cô gái vẫn còn những nỗi nhớ, những trăn trở và khát vọng sống, nhưng rồi chiến tranh đã không cho chị cơ hội viết tiếp. Những trang giấy dừng lại, nhưng câu chuyện về người con gái ấy thì chưa bao giờ kết thúc.

Từ những năm 1968 – 1970 giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt, Đặng Thùy Trâm đã ghi lại những suy nghĩ, cảm xúc và những gì mình chứng kiến trong cuộc sống nơi chiến trường. Chị viết về công việc chữa trị cho thương binh, về những đồng đội đã hy sinh, về nỗi nhớ gia đình, về những niềm vui rất nhỏ bé và cả những phút giây cô đơn, day dứt. Vì thế, cuốn nhật ký không đơn thuần là một tài liệu ghi chép về chiến tranh, mà còn là tiếng nói chân thành của một tâm hồn đang sống giữa những năm tháng dữ dội nhất của tuổi trẻ.

Trong nhật ký, Đặng Thùy Trâm không cố biến mình thành một con người hoàn hảo. Chị có lúc mạnh mẽ, có lúc buồn, có những khi đau đớn trước sự mất mát và cũng có những phút tự nhìn lại chính mình. Chính sự chân thật ấy khiến những trang viết trở nên gần gũi. Người đọc không chỉ nhìn thấy một nữ bác sĩ, một người chiến sĩ, mà còn thấy một cô gái hai mươi tuổi biết nhớ, biết thương, biết khóc và biết ước mơ.

Nhật ký cũng cho thấy tình yêu của Đặng Thùy Trâm dành cho con người và đất nước. Chị viết về thương binh, đồng đội, người dân và những mất mát nơi chiến trường bằng tất cả sự yêu thương. Những trang viết vừa chất chứa nỗi đau chiến tranh, vừa thể hiện một tâm hồn giàu nghị lực và niềm tin. Hai cuốn nhật ký được tìm lại và trao về cho gia đình, sau đó xuất bản thành “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” vào năm 2005. Cuốn sách giúp thế hệ sau hiểu hơn về tâm hồn và cuộc đời của người nữ bác sĩ trẻ.

Đặc biệt, những dòng nhật ký cuối cùng được viết vào ngày 20/6/1970, chỉ hai ngày trước khi chị hy sinh. Trang nhật ký khép lại, nhưng câu chuyện về tuổi trẻ và lý tưởng của Đặng Thùy Trâm vẫn còn được tiếp nối qua thời gian.