Người bác sĩ giữ lại sự sống giữa “tọa độ lửa” – câu chuyện về Nguyễn Hữu Thọ

Những năm 1967–1972, khi chiến tranh leo thang ác liệt, tuyến Đường mòn Hồ Chí Minh trở thành mục tiêu đánh phá trọng điểm của không quân Mỹ. Có những khu vực được gọi là “tọa độ lửa”, nơi bom đạn trút xuống gần như suốt ngày đêm. Chính tại những nơi ấy, các trạm quân y vẫn tồn tại và hoạt động, giữ lại sự sống cho hàng nghìn chiến sĩ. Trong số những con người thầm lặng ấy có bác sĩ quân y Nguyễn Hữu Thọ.

Trạm quân y nơi ông công tác được dựng dưới tán rừng, có khi phải đào sâu xuống lòng đất để tránh bom. Không có tường gạch, không có giường bệnh đúng nghĩa, chỉ là những chiếc cáng tre, những tấm tăng, và vài dụng cụ y tế hạn chế. Nhưng nơi ấy lại là điểm dừng của rất nhiều thương binh từ các tuyến lửa đưa về.

Công việc của ông bắt đầu từ những ca cấp cứu liên tục. Những vết thương do mảnh bom, đạn pháo, nhiều ca mất máu nặng, có người bị sốc vì đau đớn. Trong điều kiện bình thường, những ca này cần đầy đủ trang thiết bị hiện đại, nhưng tại đây, mọi thứ đều phải giản lược. Mỗi thao tác đều cần chính xác, bởi không có cơ hội sửa sai.

Có một lần, trong một đợt ném bom lớn, trạm quân y bị rung chuyển mạnh. Đất đá rơi xuống, nhiều người hoảng loạn. Nhưng ngay lúc đó, một ca mổ đang diễn ra dở dang. Nếu dừng lại, người bệnh có thể không qua khỏi. Bác sĩ Nguyễn Hữu Thọ đã quyết định tiếp tục ca mổ, bất chấp nguy hiểm. Tiếng bom vẫn nổ, nhưng trong không gian chật hẹp ấy, mọi sự tập trung dồn vào từng nhịp thở của bệnh nhân.

Sau nhiều giờ, ca mổ kết thúc. Người lính được giữ lại sự sống. Không có tiếng reo hò, không có phần thưởng, chỉ là một ánh nhìn nhẹ nhõm. Nhưng chính những khoảnh khắc như vậy đã làm nên ý nghĩa của công việc.

Điều khiến người ta suy ngẫm là trong hoàn cảnh mà bất cứ lúc nào cũng có thể mất mạng, việc lựa chọn tiếp tục cứu người là một quyết định không dễ dàng. Nhưng với những người như ông, đó không phải là lựa chọn, mà là trách nhiệm.

Có những ngày, ông làm việc liên tục 15–16 tiếng, gần như không nghỉ. Có những đêm, vừa chợp mắt đã phải dậy vì có thương binh mới. Sự mệt mỏi là điều không thể tránh, nhưng công việc không cho phép dừng lại.

Khi nhìn lại câu chuyện này, người ta nhận ra rằng chiến tranh không chỉ là những trận đánh, mà còn là những cuộc chiến giành giật sự sống. Và trong những cuộc chiến ấy, những bác sĩ như Nguyễn Hữu Thọ chính là những người giữ lại những nhịp tim.

Trong cuộc sống hôm nay, khi điều kiện y tế đã phát triển, câu chuyện ấy càng khiến người ta trân trọng hơn những gì đang có. Đồng thời, cũng đặt ra một câu hỏi: trong hoàn cảnh thuận lợi hơn, chúng ta đã làm hết trách nhiệm của mình chưa?