Người bác sĩ giữa rừng Quảng Ngãi – giành giật sự sống cho thương binh
Năm 1967, sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Y khoa Hà Nội và tình nguyện vào chiến trường miền Nam, bác sĩ trẻ Đặng Thùy Trâm được phân công công tác tại Bệnh xá Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi. Đây là một địa bàn chiến lược của Khu V, nơi cuộc chiến tranh diễn ra vô cùng ác liệt. Quân địch thường xuyên tổ chức các cuộc hành quân càn quét, ném bom, pháo kích nhằm tiêu diệt lực lượng cách mạng. Trong hoàn cảnh đó, một bệnh xá giữa rừng núi không chỉ là nơi chữa trị thương bệnh binh mà còn là điểm tựa tinh thần của cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân trong vùng.
Khi đặt chân đến Đức Phổ, Đặng Thùy Trâm phải đối mặt với rất nhiều khó khăn. Bệnh xá nằm giữa vùng căn cứ cách mạng, xa các cơ sở y tế lớn, thiếu thốn thuốc men, dụng cụ phẫu thuật và các phương tiện chăm sóc bệnh nhân. Những căn nhà tranh, những hầm trú ẩn tạm bợ giữa rừng chính là nơi các y, bác sĩ ngày đêm giành giật sự sống cho thương binh sau những trận đánh.
Là bác sĩ phụ trách bệnh xá, Đặng Thùy Trâm luôn ý thức rằng mỗi sinh mạng được cứu sống là một niềm hạnh phúc, nhưng cũng là một trách nhiệm vô cùng nặng nề. Có những ngày, thương binh được đưa về liên tục sau các trận chiến. Người bị thương do bom đạn, người bị sốt rét rừng, người kiệt sức sau nhiều ngày chiến đấu. Trong điều kiện thiếu thốn, chị cùng các đồng nghiệp phải tận dụng từng viên thuốc, từng dụng cụ y tế để điều trị cho bệnh nhân.
Công việc của một bác sĩ chiến trường không giống với bác sĩ ở bệnh viện trong thời bình. Đặng Thùy Trâm không chỉ làm nhiệm vụ khám chữa bệnh mà còn phải trực tiếp đối mặt với nguy hiểm. Có những ca cấp cứu diễn ra ngay trong tiếng bom nổ, tiếng máy bay địch trên đầu. Có những lần vừa phẫu thuật xong cho thương binh, chị và đồng đội phải nhanh chóng di chuyển bệnh nhân xuống hầm để tránh các đợt oanh kích.
Trong hoàn cảnh khắc nghiệt ấy, phẩm chất của Đặng Thùy Trâm càng được thể hiện rõ nét. Chị luôn bình tĩnh, tận tụy và đặt người bệnh lên trên hết. Những thương binh được chị chăm sóc không chỉ nhận được sự điều trị về thể chất mà còn nhận được sự động viên về tinh thần. Đối với chị, người chiến sĩ bị thương không chỉ là bệnh nhân mà còn là những người đồng đội đã hy sinh một phần thân thể để bảo vệ quê hương.
Nhiều đồng đội sau này kể lại rằng Đặng Thùy Trâm là người sống rất tình cảm. Chị thường xuyên thăm hỏi, trò chuyện với thương binh, động viên họ cố gắng vượt qua đau đớn để hồi phục sức khỏe. Trong những lúc khó khăn nhất, chính sự lạc quan và niềm tin của chị đã giúp nhiều chiến sĩ có thêm nghị lực để tiếp tục chiến đấu.
Bên cạnh công việc chuyên môn, Đặng Thùy Trâm còn là một cán bộ cách mạng giàu trách nhiệm. Chị thường xuyên xuống cơ sở, nắm tình hình sức khỏe của Nhân dân, chăm sóc người dân nghèo và tuyên truyền vệ sinh phòng bệnh. Hình ảnh nữ bác sĩ trẻ với chiếc túi thuốc trên vai đi qua những con đường rừng, đến từng xóm làng đã trở nên quen thuộc với đồng bào Quảng Ngãi.
Chiến trường cũng rèn luyện cho Đặng Thùy Trâm một ý chí kiên cường. Có những lúc chứng kiến đồng đội hy sinh, chứng kiến những thương binh không qua khỏi dù đã cố gắng hết sức cứu chữa, chị vô cùng đau xót. Nhưng sau những phút giây đau buồn, chị lại tự nhắc mình phải mạnh mẽ hơn để tiếp tục công việc. Bởi phía trước vẫn còn nhiều người cần chị giúp đỡ.
Trong nhật ký của mình, Đặng Thùy Trâm nhiều lần ghi lại những cảm xúc sâu sắc về công việc của người thầy thuốc trong chiến tranh. Chị đau lòng trước những mất mát, nhưng luôn tin tưởng vào ngày chiến thắng. Đối với chị, sự hy sinh của những người lính hôm nay sẽ góp phần mang lại ngày mai hòa bình cho đất nước.
Một trong những điều làm nên vẻ đẹp của Đặng Thùy Trâm là sự hòa quyện giữa lý tưởng cách mạng và tình yêu thương con người. Chị có thể mạnh mẽ trước bom đạn, quyết đoán trong những ca phẫu thuật khó khăn, nhưng cũng rất giàu cảm xúc trước nỗi đau của đồng đội và Nhân dân. Chính sự nhân hậu ấy đã khiến chị được mọi người yêu quý, kính trọng.
Những năm tháng tại Bệnh xá Đức Phổ là quãng thời gian đầy thử thách nhưng cũng là thời gian Đặng Thùy Trâm tỏa sáng nhất. Ở nơi rừng núi khốc liệt ấy, chị đã sống trọn vẹn với lời thề của người thầy thuốc: cứu người, phục vụ Nhân dân và cống hiến cho Tổ quốc. Mỗi ngày làm việc của chị là một cuộc đấu tranh giữa sự sống và cái chết, giữa hy vọng và mất mát.
Sự hy sinh của Đặng Thùy Trâm sau này đã khiến nhiều người xúc động, nhưng những năm tháng chị sống và làm việc tại Đức Phổ mới chính là minh chứng rõ nhất cho vẻ đẹp của một con người. Chị không chờ đến khi hy sinh mới trở thành anh hùng; chính cách chị sống, cách chị yêu thương đồng đội và tận tâm với nghề y đã làm nên giá trị cao đẹp của cuộc đời chị.
Ngày nay, câu chuyện về nữ bác sĩ Đặng Thùy Trâm vẫn được nhắc đến như một bài học về tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái và sự cống hiến. Trong thời bình, thế hệ trẻ có thể học tập ở chị không chỉ lòng yêu nước mà còn là thái độ sống tích cực: biết quan tâm đến cộng đồng, biết vượt qua khó khăn và luôn nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Hình ảnh Đặng Thùy Trâm giữa núi rừng Quảng Ngãi với chiếc áo blouse trắng, bên cạnh những thương binh đang cần được cứu chữa, mãi mãi là biểu tượng đẹp của người trí thức Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ. Đó là hình ảnh của một thế hệ đã đem tuổi trẻ, tri thức và trái tim của mình hiến dâng cho độc lập, tự do của dân tộc.
