Người bác sĩ giữa thời Hoa Lửa

Cô gái Hà Nội

Đặng Thùy Trâm sinh ngày 26 tháng 11 năm 1942 tại Hà Nội.

Chị lớn lên trong một gia đình trí thức. Từ nhỏ, Thùy Trâm đã được học hành và có điều kiện tiếp xúc với sách vở, văn hóa.

Sau này, chị theo học ngành y.

Đối với một cô gái trẻ, nghề bác sĩ có thể mở ra một cuộc sống ổn định. Chị có thể ở lại thành phố, làm việc tại một bệnh viện và sống gần gia đình.

Nhưng đất nước lúc ấy đang trong chiến tranh.

Và Thùy Trâm đã lựa chọn một con đường khác.

Sau khi tốt nghiệp y khoa, chị tình nguyện vào chiến trường miền Nam.

Đó là một quyết định không hề đơn giản.

Bởi chiến trường không phải nơi dành cho một cuộc sống bình yên.

Ở đó có bom đạn, bệnh tật, thiếu thốn và cái chết luôn ở rất gần.

Nhưng Thùy Trâm vẫn lên đường.

Đến chiến trường Quảng Ngãi

Năm 1967, Đặng Thùy Trâm vào chiến trường.

Chị được phân công làm công tác quân y tại Quảng Ngãi.

Cuộc sống nơi đây hoàn toàn khác với Hà Nội.

Không còn những con phố quen thuộc.

Không còn căn nhà gia đình.

Không còn những điều kiện đầy đủ của bệnh viện.

Thay vào đó là những căn lán giữa rừng, những con đường đất và những trận bom có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.

Công việc của chị là cứu chữa thương binh.

Có những người bị thương rất nặng.

Có người mất máu.

Có người bị thương do bom đạn.

Có những ca bệnh mà với điều kiện y tế bình thường, bác sĩ có thể có nhiều phương tiện để cứu chữa.

Nhưng ở chiến trường, Thùy Trâm thường phải làm việc với những gì mình có.

Thuốc men thiếu.

Dụng cụ thiếu.

Thời gian thiếu.

Nhưng người bị thương thì không thể chờ.

Vì vậy, chị phải quyết định thật nhanh.

Người bác sĩ và những người lính

Đặng Thùy Trâm không chỉ chữa bệnh.

Chị còn sống cùng những người lính.

Chị biết tên họ.

Biết hoàn cảnh của họ.

Biết những người đang mong họ trở về.

Mỗi người thương binh đến bệnh xá đều mang theo một câu chuyện.

Có người có mẹ già.

Có người có vợ trẻ.

Có người còn chưa kịp gặp đứa con mới sinh.

Vì vậy, với Thùy Trâm, chữa bệnh không chỉ là một nhiệm vụ chuyên môn.

Đó còn là cách chị bảo vệ những con người mà chị xem như đồng đội và người thân.

Trong nhật ký, chị nhiều lần thể hiện sự đau đớn trước sự hy sinh của những người xung quanh.

Có những người hôm nay còn nói chuyện.

Ngày mai đã không còn.

Có những người chị cố gắng cứu chữa nhưng cuối cùng vẫn không thể giữ lại sự sống.

Những mất mát ấy để lại trong lòng nữ bác sĩ trẻ những vết thương tinh thần rất sâu.

Những trang nhật ký

Trong những năm tháng ở chiến trường, Đặng Thùy Trâm viết nhật ký.

Đây là phần đặc biệt nhất trong câu chuyện về chị.

Bởi nhờ những trang nhật ký ấy, chúng ta không chỉ biết chị là một bác sĩ.

Chúng ta còn biết chị là một cô gái.

Một cô gái nhớ Hà Nội.

Nhớ mẹ.

Nhớ gia đình.

Nhớ những người thân yêu.

Và đôi khi cũng nhớ đến những tình cảm riêng tư.

Nhật ký của Thùy Trâm không phải lúc nào cũng là những lời mạnh mẽ.

Có lúc chị buồn.

Có lúc cô đơn.

Có lúc đau đớn trước sự hy sinh của đồng đội.

Có lúc chị tự hỏi về những điều mình đã lựa chọn.

Nhưng rồi chị lại đứng dậy.

Lại trở về với công việc.

Lại chăm sóc thương binh.

Đó chính là điều khiến những trang nhật ký trở nên gần gũi.

Bởi người đọc nhìn thấy một con người thật, chứ không phải một hình tượng hoàn hảo.

Những ngày cuối cùng

Năm 1970, chiến trường Quảng Ngãi trở nên ngày càng khốc liệt.

Đặng Thùy Trâm tiếp tục công việc của mình.

Chị hiểu rằng nguy hiểm có thể đến bất cứ lúc nào.

Ngày 22 tháng 6 năm 1970, trên đường công tác, Đặng Thùy Trâm bị phục kích và hy sinh.

Chị mới 27 tuổi.

Một nữ bác sĩ trẻ.

Một người con của Hà Nội.

Một người đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho chiến trường.

Chị ra đi khi vẫn còn rất nhiều điều chưa kịp thực hiện.

Hai cuốn nhật ký và một hành trình trở về

Điều đặc biệt là câu chuyện về Đặng Thùy Trâm không kết thúc vào ngày chị hy sinh.

Hai cuốn nhật ký của chị đã được một người lính Mỹ tên Frederic Whitehurst giữ lại.

Sau chiến tranh, những cuốn nhật ký ấy được tìm cách trao trả về cho gia đình Đặng Thùy Trâm.

Nhiều năm sau, nhật ký được xuất bản với tên “Nhật ký Đặng Thùy Trâm”.

Khi những trang viết ấy đến với độc giả, rất nhiều người xúc động.

Bởi những dòng chữ được viết giữa rừng năm nào giờ đây đã vượt qua chiến tranh và thời gian.

Một cô gái 27 tuổi đã không thể trở về.

Nhưng tiếng nói của chị thì vẫn còn.

Đặng Thùy Trâm trong ký ức hôm nay

Nếu chỉ nhìn Đặng Thùy Trâm như một nữ bác sĩ hy sinh trong chiến tranh, chúng ta sẽ bỏ qua một phần rất quan trọng của câu chuyện.

Chị là một người trẻ.

Chị cũng biết nhớ.

Biết buồn.

Biết sợ.

Biết yêu thương.

Nhưng khi những người bị thương cần chị, chị vẫn bước vào bệnh xá.

Khi đồng đội ngã xuống, chị vẫn tiếp tục công việc.

Đó chính là vẻ đẹp đặc biệt của câu chuyện.

Không phải vẻ đẹp của một con người không có yếu đuối.

Mà là vẻ đẹp của một người có những yếu đuối rất con người nhưng vẫn cố gắng làm điều mình tin là đúng.

Một cuốn nhật ký còn sống

Ngày nay, khi đọc những trang nhật ký của Đặng Thùy Trâm, chúng ta có thể hình dung được phần nào cuộc sống của những người trẻ trong chiến tranh.

Họ không chỉ chiến đấu.

Họ cũng nhớ nhà.

Họ cũng muốn được sống.

Họ cũng mong một ngày chiến tranh kết thúc.

Nhưng nhiều người trong số họ đã không có cơ hội nhìn thấy ngày ấy.

Đặng Thùy Trâm là một trong số đó.

Chị hy sinh ở tuổi 27.

Nhưng những trang nhật ký đã giúp chị tiếp tục sống trong ký ức của những người chưa từng gặp chị.

Và có lẽ đó là điều đẹp nhất còn lại sau một cuộc đời ngắn ngủi:

Một con người có thể rời khỏi thế gian, nhưng những điều họ để lại có thể tiếp tục chạm đến trái tim của rất nhiều thế hệ.