Người bác sĩ liệt sĩ và trang nhật ký rực cháy lửa thanh xuân
Thôn Liễu Kinh
Đặng Thùy Trâm ( 1942 – 1970 , hy sinh khi mới 28 tuổi ) . Sinh ra trong một gia đình trí thức Hà Nội (bố là bác sĩ ngoại khoa, mẹ là giảng viên Đại học Dược), Đặng Thùy Trâm tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội năm 1966. Đứng trước cơ hội ở lại Thủ đô công tác, cô bác sĩ trẻ 24 tuổi đã tình nguyện xung phong đi vào chiến trường miền Nam khốc liệt.
Tháng 3 năm 1967, cô phụ trách Bệnh xá huyện Đức Phổ (Quảng Ngãi) — một bệnh xá dã chiến nằm sâu trong rừng núi, chuyên thu dung và điều trị cho các thương bệnh binh từ các trận đánh ở đồng bằng Quảng Ngãi.
Trái tim nhân hậu giữa mưa bom và lưỡi lê . Trong điều kiện thiếu thốn kiệt quệ về y tế: không đủ thuốc mê, thiếu gạc vô trùng, lương thực cạn kiệt, chị Thùy Trâm vừa là bác sĩ phẫu thuật chính, vừa là chị, là mẹ tận tụy chăm sóc từng vết thương cho thương binh.
Nhiều ca phẫu thuật gắp mảnh bom, cưa chân cho chiến sĩ phải thực hiện dưới ánh đèn dầu chập chờn, trong tiếng máy bay trinh sát "Cầy sóng" lượn vòng ngay trên nóc hầm. Chị đã dành trọn tình thương yêu bao la để xoa dịu nỗi đau cho đồng đội.
Trận càn quét khốc liệt của Sư đoàn 4 Bộ binh Mỹ vào mùa hè năm 1970, địa bàn Đức Phổ bị phong tỏa dày đặc. Ngày 22 tháng 6 năm 1970, bệnh xá bị địch phát hiện. Để bảo vệ an toàn cho các thương binh đã được di tản vào sâu trong rừng, bác sĩ Đặng Thùy Trâm cùng một nữ y tá ở lại thu dọn hồ sơ và thu hút sự chú ý của địch.
Sáng ngày 22 tháng 6 năm 1970, trong một cuộc đụng độ bất ngờ với một toán lính Mỹ tại khu vực rừng núi Ba Tơ (Quảng Ngãi), cô bác sĩ Hà Nội 28 tuổi đã dũng cảm cầm khẩu súng AK chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và anh dũng hy sinh.
Di sản "Nhật ký Đặng Thùy Trâm" và biểu tượng bất tử . Hai cuốn sổ nhật ký cá nhân của chị bị lính Mỹ thu giữ trên chiến trường. Cựu sĩ quan tình báo Mỹ Frederic Whitehurst, vì quá cảm động trước những dòng tâm sự giàu tính nhân văn và lòng yêu nước cháy bỏng của cô bác sĩ Việt Cộng, đã lưu giữ cuốn nhật ký suốt 35 năm trước khi trao trả lại cho gia đình chị vào năm 2005.
Sự xuất hiện của cuốn sách Nhật ký Đặng Thùy Trâm đã làm dấy lên một làn sóng xúc động sâu sắc trong và ngoài nước. Nhắc đến chị là nhắc đến câu nói nổi tiếng ghi trong nhật ký: "Đời người chỉ sống có một lần, phải sống sao cho khỏi xót xa hối ân vì những năm tháng sống hoài sống phí...".
Năm 2006, Bác sĩ - Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Tên của chị được đặt cho nhiều ngôi trường, con phố và một bệnh viện hiện đại ngay tại vùng đất Đức Phổ, Quảng Ngãi — nơi chị đã dâng hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân cho độc lập của Tổ quốc.
