Người bạn cõng tôi qua suối lũ

Tôi nghe câu chuyện này từ cụ Nguyễn Xuân Dinh, cựu chiến binh quê Quỳnh Lưu, Nghệ An. Khi nhắc đến những ngày hành quân trên Trường Sơn, cụ bảo rằng có những người đồng đội chỉ cùng mình đi qua một đoạn đường, nhưng tình nghĩa thì theo mình suốt cả cuộc đời.

Câu chuyện xảy ra vào một mùa mưa. Sau nhiều ngày mưa liên tục, những con suối nhỏ trên đường hành quân bất ngờ dâng cao. Nước từ các sườn núi đổ xuống cuồn cuộn, cuốn theo cành cây và đất đá.

Đơn vị đang cần vượt một con suối để kịp đến điểm tập kết.

Cụ Dinh khi ấy đang mệt sau nhiều ngày hành quân. Đến bên suối, cụ đứng nhìn dòng nước rồi nói:

“Lúc đó tôi biết mình khó mà tự qua được.”

Tiểu đội trưởng yêu cầu mọi người kiểm tra dây buộc ba lô, gậy và đội hình. Những người khỏe hơn được bố trí đi trước, hỗ trợ những người yếu hơn.

Người bạn cùng quê của cụ, anh Hòa, bước đến.

“Để tôi giúp ông.”

Cụ Dinh còn chưa kịp trả lời, Hòa đã đưa tay nhận chiếc ba lô.

“Ba lô để tôi mang.”

“Thế còn ông?”

“Còn sức thì còn mang được.”

Hai người dìu nhau xuống mép suối.

Nước lạnh và chảy mạnh. Mỗi bước đi đều phải thật chắc chắn. Người phía trước dùng gậy dò đá, người phía sau giữ khoảng cách để nếu ai mất thăng bằng còn kịp hỗ trợ.

Đến giữa dòng, nước dâng cao hơn.

Cụ Dinh bị trượt chân.

Hòa lập tức quay lại đỡ bạn.

“Bám vào tôi!”

Cụ kể:

“Lúc ấy tôi nghe đúng một câu đó.”

Hòa giữ chắc tay bạn, rồi tìm một đoạn nước nông hơn để đi tiếp. Khi tới gần bờ bên kia, thấy Dinh đã quá mệt, Hòa nói:

“Lên đi, tôi cõng.”

Dinh ngần ngại:

“Ông cũng mệt rồi.”

Hòa cười:

“Bạn bè lúc khỏe thì đi cùng nhau. Lúc mệt thì tôi đưa ông qua.”

Rồi Hòa cõng bạn từng bước qua đoạn đường trơn trượt.

Phía sau, những người trong tiểu đội lần lượt hỗ trợ nhau vượt suối. Không ai bị bỏ lại.

Khi lên đến bờ, Hòa đặt Dinh xuống, thở hổn hển. Hai người ngồi dựa vào một thân cây, quần áo ướt sũng.

Dinh nhìn bạn:

“Cảm ơn.”

Hòa khoát tay:

“Mai đến lượt ông cõng tôi.”

Câu nói làm cả hai cùng cười.

Cụ kể rằng sau đó họ tiếp tục hành quân. Không ai nhắc lại chuyện ấy nữa.

Nhưng nhiều năm sau, mỗi khi nhớ về Trường Sơn, cụ luôn nhớ đến dòng suối mùa mưa và đôi vai của người bạn đã cõng mình qua.

Tôi hỏi:

“Sau này cụ có gặp lại người bạn ấy không?”

Cụ im lặng một lúc rồi đáp:

“Có những người mình gặp lại. Có những người chỉ còn trong ký ức. Nhưng một lần người ta cõng mình qua dòng nước, thì cả đời mình không quên.”

Là người sưu tầm lịch sử, tôi hiểu rằng tình đồng đội trong chiến tranh thường được thể hiện bằng những hành động rất giản dị. Không có lời thề lớn lao, không có những câu nói hoa mỹ. Chỉ là lúc người bên cạnh yếu đi, mình đưa tay ra; lúc bạn không bước nổi, mình cõng bạn thêm một đoạn đường.

Người bạn cõng tôi qua suối lũ vì thế không chỉ là câu chuyện về một lần vượt suối. Đó là ký ức về tình đồng chí giữa những người lính trẻ – thứ tình cảm được thử thách qua mưa rừng, đường núi và những ngày tháng gian khổ, để rồi trở thành một phần ký ức không thể phai mờ của cả cuộc đời.