Người bảo đảm thông tin liên lạc

Tháng 12 năm 1972, bầu trời thành phố Hải Phòng không có sắc màu của lễ hội cuối năm. Chỉ có ánh chớp của bom và những cột khói dựng đứng bên khu vực cảng. Khi ấy, Phạm Quang Huy mới 19 tuổi. Ông không đứng trực tiếp bên mâm pháo, cũng không cầm súng xung phong. Nhiệm vụ của ông là bảo đảm thông tin liên lạc giữa các trận địa phòng không quanh khu vực cảng và tuyến giao thông trọng yếu. Một công việc thầm lặng nhưng sống còn: nếu đường dây đứt, mệnh lệnh không truyền đi, trận địa có thể rơi vào thế bị động. Đêm 18/12, còi báo động hú dài. Máy bay gầm rít trên cao. Những loạt bom dội xuống làm rung chuyển mặt đất. Trong căn hầm bán âm, Huy ôm máy, tai áp sát ống nghe, tay siết chặt cần điều chỉnh tần số. “Đường dây phía kho xăng mất tín hiệu! ”Tiếng báo vang lên giữa tiếng nổ chát chúa. Không chần chừ, Huy cùng một đồng đội lao ra khỏi hầm. Khói bụi mù mịt. Dây thông tin bị sức ép bom làm đứt đoạn, vắt ngang mặt đất còn nóng hầm hập. Họ bò thấp người, lần theo từng mét dây, nối lại từng mối. Bom nổ cách đó không xa. Đất đá bắn tung tóe. Có lúc Huy cảm thấy tai mình ù đặc, chỉ còn nghe tiếng tim đập dồn dập. Nhưng anh biết rõ: sau lưng mình là khu dân cư, là những mái nhà ở Hồng Bàng, là gia đình đang trú ẩn đâu đó trong thành phố. Đêm ấy, liên lạc được khôi phục. Các trận địa phối hợp nhịp nhàng. Những vệt đạn phòng không vạch sáng bầu trời, đan chéo như lưới lửa. Những ngày cuối tháng 12 năm đó là chuỗi đêm trắng. Có hôm Huy trực suốt 6–7 giờ liền trong hầm kín. Không khí đặc quánh mùi khói và dầu máy. Nước uống chia nhau từng ngụm nhỏ. Có đồng đội vừa rời ca trực chưa kịp chợp mắt đã phải quay lại vì đường dây lại bị đánh trúng. Một người bạn thân của ông – chiến sĩ tên Thành – đã hy sinh trong lúc đi kiểm tra tuyến cáp gần ga hàng. Tin đến nhanh và lạnh lẽo giữa tiếng bom chưa dứt. Huy kể sau này, điều ám ảnh ông không phải là tiếng nổ, mà là khoảnh khắc im lặng khi gọi mãi không thấy ai trả lời ở đầu dây bên kia. “Chiến tranh có những khoảng lặng rất đáng sợ,” ông nói. Hòa bình lập lại, Phạm Quang Huy rời quân ngũ, trở về căn nhà cũ ở Hồng Bàng. Thành phố bắt đầu hàn gắn những vết thương. Cảng biển lại nhộn nhịp tàu thuyền. Những khu nhà mới mọc lên trên nền đất từng bị bom cày xới. Ông xin vào làm việc tại một xí nghiệp cơ khí gần cảng. Bàn tay từng nối dây giữa mưa bom giờ cầm cờ lê, mỏ lết. Công việc vất vả nhưng yên bình. Nhiều năm sau, ông tham gia công tác Hội Cựu chiến binh phường. Không ồn ào, không kể công, ông thường được mời nói chuyện trong các buổi sinh hoạt đoàn, trường học. Ông không mô tả chiến tranh bằng những lời bi tráng. Ông kể về trách nhiệm. Về việc mỗi người giữ một vị trí nhỏ nhưng nếu ai cũng vững vàng, cả thành phố sẽ đứng vững.