NGƯỜI BẢO VỆ CẦU SẮT DƯỚI ĐÊM PHÁO

1. Cây cầu sắt – mạch máu của chiến trường

Trong chiến tranh, cầu không chỉ để qua sông. Cầu là mạch máu. Mất cầu là mất đường chi viện, mất liên lạc, mất cơ hội sống của bộ đội ngoài mặt trận.

Cây cầu sắt bắc qua sông Lam đoạn Thanh Chương là tuyến huyết mạch vận chuyển lương thực, vũ khí từ hậu phương ra tiền tuyến. Vì thế, nó trở thành mục tiêu đánh phá thường xuyên của địch.

Ông Đặng Văn Phúc được giao nhiệm vụ bảo vệ cầu, khi ấy mới ngoài 30 tuổi.

2. Người gác cầu không súng

Nhiệm vụ của ông Phúc nghe thì đơn giản: canh gác, báo động, xử lý sự cố. Nhưng thực tế, đó là công việc đối diện cái chết mỗi đêm.

Ông không có súng lớn, chỉ có một khẩu súng trường cũ, một chiếc kẻng báo động và đôi mắt luôn căng ra trong bóng tối.

“Máy bay đến là cầu bị đánh,” ông nói.
“Không canh thì cầu mất.”

3. Đêm pháo đầu tiên

Đêm đầu tiên trực cầu, ông Phúc không ngủ. Pháo từ xa vọng lại, từng loạt sáng lóe trên bầu trời. Tim đập thình thịch.

Khoảng nửa đêm, pháo rơi xuống lòng sông, nước bắn cao như cột. Mảnh pháo văng trúng thành cầu, kim loại rít lên chát chúa.

Ông lập tức gõ kẻng, báo động cho dân quân và đội sửa chữa.

“Chậm là sập cầu,” ông nhớ lại.

4. Bám cầu giữa mưa bom

Có những đêm, pháo bắn liên tục. Ông Phúc phải nằm sát thành cầu, dùng thân mình che những điểm yếu của kết cấu, quan sát từng thanh sắt, từng mối nối.

Một lần, mảnh pháo găm vào trụ cầu, làm bật đinh tán. Nếu không xử lý kịp, cầu có thể gãy khi xe nặng đi qua.

Ông bò ra, giữa tiếng nổ, dùng búa đóng lại tạm thời, rồi báo cho đội kỹ thuật.

“Lúc đó chỉ nghĩ: phải giữ cầu,” ông nói.

5. Địch đánh – ta sửa – ta giữ

Chiến tranh phá hoại là cuộc giằng co không ngừng: địch đánh – ta sửa – ta giữ.

Cầu bị đánh ban đêm, ban ngày dân quân, công nhân giao thông lại sửa. Ông Phúc ở đó từ đầu đến cuối, không rời vị trí.

Có lần, cầu bị hư hỏng nặng. Ông cùng đội sửa phải làm việc ngay trong đêm, dưới ánh đèn pin che kín.

“Ánh sáng lộ là máy bay quay lại,” ông kể.

6. Những chuyến xe qua cầu trong đêm

Đêm khuya, khi tiếng máy bay lắng xuống, từng đoàn xe chở đạn, gạo, thuốc men lặng lẽ qua cầu.

Ông Phúc đứng nép bên thành, ra hiệu từng xe một, giữ khoảng cách an toàn.

“Xe qua là tôi thở phào,” ông nói.
“Qua được là bộ đội ngoài kia có thêm hy vọng.”

7. Một lần suýt hy sinh

Một đêm cuối năm 1967, pháo địch bắn trúng ngay đầu cầu. Một mảnh pháo sượt qua tai ông Phúc, làm ông ngã xuống.

Ông bất tỉnh trong chốc lát. Khi tỉnh dậy, việc đầu tiên ông làm không phải là kiểm tra vết thương, mà là nhìn cầu.

“Cầu còn,” ông thở ra.

Vết thương để lại sẹo dài sau tai, theo ông suốt đời.

8. Người gác cầu và nỗi cô độc

Gác cầu là công việc cô độc. Đêm dài, sông tối, chỉ có tiếng nước chảy và tiếng kim loại.

Nhiều lúc, ông Phúc nghĩ đến vợ con ở nhà. Nhưng ông không cho phép mình rời vị trí.

“Nếu tôi bỏ đi, ai giữ cầu?” ông nói.

9. Ngày cầu không còn bom

Khi chiến tranh phá hoại kết thúc, cây cầu vẫn đứng vững. Ông Phúc rời nhiệm vụ, trở về làm ruộng.

Nhưng mỗi lần đi qua cầu, ông lại dừng lại, sờ tay lên thành sắt, như chào một người bạn cũ.

“Cầu sống, mình cũng sống,” ông cười.

10. Người giữ mạch máu thầm lặng

Câu chuyện của ông Đặng Văn Phúc là minh chứng cho sự thật: không phải ai cũng cầm súng ra trận, nhưng mỗi người giữ một vị trí sống còn.

Giữa đêm pháo, người gác cầu đã giữ cho đường không đứt, hậu phương không tách rời tiền tuyến, góp phần vào thắng lợi chung của dân tộc.