Người Bí thư Chi bộ kiên trung, mẫu mực

Đồng chí Nguyễn Thuần – Bí thư chi bộ xã Võ Xu mới thành lập

Trong kháng chiến chống Pháp, vùng đất này thuộc sự chỉ đạo của tổ chức
Đảng ở Xuân Lộc, Biên Hòa (nay là Đồng Nai). Thực dân Pháp đánh phá vào vùng
căn cứ ác liệt, bao vây kinh tế, dụ dỗ đồng bào dân tộc, nên cuối năm 1949, Huyện
ủy Xuân Lộc đưa dân vào Xuyên Mộc, Bà Rịa xây dựng căn cứ mới. Nơi đây trở
thành vùng đất trắng cho đến tháng 5/1954.

Từ năm 1954 trở đi, chính quyền Việt Nam Cộng hòa đã thị sát, tiến hành
thiết lập vành đai bảo vệ Sài Gòn từ hướng Đông bắc. Đến năm 1960, chúng ồ ạt
dùng biện pháp đàn áp, ép buộc người dân miền Trung vào đây lập đồn bót, xây
dựng các khu dinh điền.

Trong kháng chiến chống Mỹ, Huyện ủy Hoài Đức chỉ đạo lấy Võ Xu làm
địa bàn trọng điểm xây dựng cơ sở cách mạng bên trong, phát triển đoàn viên,
đảng viên, nắm thực lực; phát động quần chúng đấu tranh với địch, diệt ác, phá
kèm, khi có thời cơ thì nổi dậy giành chính quyền làm chủ giải phóng quê hương.
Nhân dân Võ Xu với truyền thống quê hương Quảng Ngãi kiên cường, dưới sự
lãnh đạo của tổ chức đảng đã xây dựng lực lượng, tổ chức các cuộc đấu tranh trực
diện với kẻ thù.

Ngày 23/2/1965, được sự chỉ đạo của Huyện ủy Hoài Đức, lực lượng bên
trong phối hợp nổi dậy, phá ấp chiến lược xã Võ Xu, tiêu diệt 1 trung đội dân vệ,
dập tan bộ máy chính quyền Việt Nam Cộng hòa tại địa phương. Xã Võ Xu được
giải phóng, dân quân du kích tăng cường củng cố chiến đấu, giữ vững vùng căn cứ
giải phóng. Xã Võ Xu nối liền với vùng giải phóng Bắc sông La Ngà, trở thành đầu
cầu, bàn đạp để cách mạng tấn công địch, giải phóng các xã Nam sông La Ngà.
Mất vị trí chiến lược quan trọng, chính quyền Việt Nam Cộng hòa tổ chức
nhiều đợt tấn công chiếm lại nơi này, uy hiếp vùng giải phóng Bắc sông. Tuy vậy,
những lần phản kích của địch đều thất bại trước dân quân du kích, nhân dân xã Võ
Xu và bộ đội địa phương huyện Hoài Đức. Ngày 17/5/1965, bộ đội địa phương,
dân quân du kích xã đã đánh bại đợt phản kích tái chiếm Võ Xu của địch, tạo khí
thế cho quần chúng nhân dân hỗ trợ hai xã Chính Đức, Gia An nổi dậy phá ấp
chiến lược, mở rộng vùng giải phóng Bắc và Nam sông La Ngà.
Trong tháng 9 và tháng 10/1965, địch ném bom vào các xã vùng giải phóng,
giết hại và bị thương 76 đồng bào, phá hủy nhiều nhà cửa, tài sản, trâu bò. Chính
quyền tự quản xã Võ Xu, nhận định tình hình, quyết định tổ chức lãnh đạo nhân
dân trong xã, phối hợp hai xã Mê Pu, Sùng Nhơn khiêng người chết, bị thương lên
quận lỵ Võ Đắt biểu tình, phản đối hành động dã man của địch. Hơn 3000 người
tham gia cuộc đấu tranh kéo dài nhiều ngày. Nhiều con em xã Võ Xu bị chúng bắt
ép đi lính, cũng quay lại ủng hộ cuộc đấu tranh của đồng bào. Ta tranh thủ thời cơ,
vừa đấu tranh chính trị kết hợp binh vận. Cuộc đấu tranh kết thúc thắng lợi, địch
phải nhượng bộ, không ném bom vào làng giết hại dân thường.

Tháng 10/1970, Chi bộ xã Võ Xu được thành lập, lãnh đạo phong trào cách
mạng địa phương, với 5 đảng viên hoạt động đơn tuyến. Chi bộ, chính quyền tự
quản đã lãnh đạo nhân dân xã Võ Xu tổ chức rào làng, bố phòng, chống địch càn
quét. Bên cạnh đó, vận động nhân dân tăng gia sản xuất, tự túc lương thực, thực
phẩm và cung cấp cho các đơn vị đứng chân trên địa bàn; móc nối, liên hệ nhân
dân trong vùng tạm bị chiếm để có của cải, vật chất cung cấp cho cách mạng.
Nhiều lúc địch bao vây, kiểm soát gắt gao, chi bộ xã Võ Xu không nhận
được sự chỉ đạo từ Huyện ủy Hoài Đức nên đã tự ra nghị quyết để lãnh đạo phong
trào. Các đảng viên hoạt động đơn tuyến, không bắt liên lạc được với tổ chức đã
độc lập lãnh đạo phong trào, vượt qua khó khăn, gian khổ, nguy hiểm, bảo vệ và
phát triển thêm cơ sở cốt cán mà địch không phát hiện được. Khi có thời cơ, chi bộ
xã Võ Xu đã lãnh đạo nhân dân nổi dậy đánh phá ách kèm kẹp của kẻ thù, giải
phóng quê hương, giành thắng lợi vào ngày 21/3/1975.

Trải qua cuộc kháng chiến chống Mỹ, Võ Xu xứng đáng là địa bàn trọng
điểm của huyện Hoài Đức, cung cấp sức người, sức của, diệt ác trừ gian, đấu tranh
chống các kế hoạch bình định nông thôn, bình định cấp tốc của địch đạt kết quả
cao. Là địa bàn diễn ra những trận đánh tiêu diệt các đơn vị chủ lực của đối
phương trên chiến trường Hoài Đức. Vì xa sự chỉ đạo của cấp trên, giao thông đi
lại khó khăn, nên Võ Xu là một trong những địa phương có tinh thần tự lực, tự
cường, dựa vào sức mình, dựa vào nguồn nhân tài vật lực tại chỗ là chính, huy
động sức người, sức của phục vụ kháng chiến. Nhân dân cung cấp lương thực, thực
phẩm cho cách mạng, vận động anh em binh lính địch, cơ sở nội tuyến lấy đạn, lựu
đạn của địch giao cơ sở, đưa ra vùng giải phóng.

Trải qua cuộc kháng chiến chống Mỹ, cán bộ, đảng viên, lực lượng du kích,
nhân dân xã Võ Xu đã tham gia 225/ hơn 1.200 trận đánh diễn ra trên địa bàn xã,
tiêu diệt hơn 1.800 tên địch, diệt và đánh thiệt hại 13 đơn vị chủ lực của quân đội
Việt Nam Cộng hòa và Mỹ tham chiến tại chiến trường Hoài Đức, phá hủy 45 xe
quân sự, xe tăng, bọc thép, bắn rơi 05 máy bay, thu hơn 1.3000 súng các loại, hàng
chục tấn đạn, quân trang, xăng dầu, đào hơn 2500 m hầm hào, vót hơn 10.000 cây
chông, cải tạo hơn 200 quả mìn để đánh địch. Ngoài ra, hàng trăm lần dùng loa gọi
binh lính địch bỏ ngũ, đột ấp rải trên 20.000 tờ truyền đơn.

Toàn xã có 245 người thoát ly tham gia kháng chiến, đi dân công vận
chuyển lương thực vũ khí hơn 9500 ngày công, đóng góp trên 15000 tấn lương
thực thực phẩm; xây dựng 570 cơ sở cốt cán, 06 đảng viên, 09 du kích mật, 1 chi
đoàn, 3 đoàn viên, 4 cơ sở nội tuyến trong hàng ngũ địch.

Đi qua chiến tranh, Võ Xu có 170 liệt sĩ, 95 thương binh. Mỗi người dân Võ
Xu bình quân gánh chịu 7 tấn bom pháo của địch; 215 nóc nhà bị thiêu hủy, 518
người dân vô tội thương vong do bom đạn chiến tranh. Quân và dân Võ Xu được
Nhà nước tặng thưởng 273 quân huy chương các loại, 250 gia đình được tăng bằng
khen gia đình vẻ vang.

Tháng 9/1999, lực lượng vũ trang nhân dân thị trấn Võ Xu vinh dự được
Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh
hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những thành tích trong kháng chiến.