Người Bí thư Quận ủy trong những ngày đầu

Người Bí thư Quận ủy trong những ngày đầu

Cuối tháng 4 năm 1930, trên vùng đất Tân Châu, tổ chức Đảng đầu tiên được hình thành. Trong số những người tham gia xây dựng tổ chức ấy có Lê Hồng Thiệt.

Lễ thành lập Chi bộ Long Sơn – Long Thuận được tổ chức tại chính nhà đồng chí. Chi bộ gồm Trần Văn Lẫm, Hùng Cẩm Hòa, Trần Bá Diệp và Lê Hồng Thiệt; Trần Văn Lẫm được cử làm Bí thư.

Nhưng tổ chức Đảng không dừng ở cấp xã.

Ngày 9/5/1930, Quận ủy lâm thời Tân Châu được thành lập. Đồng chí Lê Hồng Thiệt được cử làm Bí thư, trực thuộc Tỉnh ủy Long Xuyên.

Đó là thời điểm phong trào đang phát triển nhanh. Từ những hoạt động rải truyền đơn, treo biểu ngữ, phong trào đã chuyển sang những cuộc đấu tranh đông người.

Ngày 9/5/1930, các chi bộ Đảng trong quận Tân Châu và Hồng Ngự đã huy động hàng trăm, rồi hàng nghìn quần chúng sang chợ Mới biểu tình, đưa ra các yêu sách về thuế và đòi trả tự do cho những người bị bắt vì thiếu thuế. Chính quyền quận Chợ Mới buộc phải chấp nhận xem xét các yêu sách.

Những thắng lợi ban đầu ấy cho thấy tổ chức Đảng đã bắt đầu có khả năng tập hợp và lãnh đạo phong trào quần chúng.

Nhưng những năm tiếp theo lại là thời kỳ hết sức khó khăn.

Năm 1931–1932, nhiều tổ chức Đảng ở miền Tây Nam Kỳ bị phá vỡ. Địch ráo riết tìm bắt cán bộ, đảng viên. Tại Tân Châu, nhiều cơ sở bị lộ, cán bộ phải rời địa phương để tránh bị bắt.

Trong hoàn cảnh đó, Lê Hồng Thiệt – Bí thư Quận ủy Tân Châu – bị địch bắt tại xã Long Sơn. Chúng dẫn đồng chí đi khắp xã nhằm răn đe, uy hiếp tinh thần quần chúng trước khi đưa đồng chí đi Côn Đảo.

Sự kiện ấy cho thấy những người đứng đầu tổ chức Đảng trong những năm đầu phải đối mặt trực tiếp với sự truy bắt của chính quyền thực dân.

Nhưng việc một cán bộ bị bắt không đồng nghĩa với phong trào chấm dứt.

Sau thời gian khó khăn, từ năm 1933 đến 1935, các đảng viên từng tạm lánh lần lượt tìm cách trở về xây dựng lại tổ chức. Trần Bá Diệp trở về Long Sơn khôi phục chi bộ; Chi bộ Long Thuận cũng được thành lập với Trần Văn Mạnh làm Bí thư.

Từ những tổ chức được khôi phục, phong trào tiếp tục phát triển. Đến cuối năm 1935, ở Tân Châu đã có nhiều chi bộ, trong đó có Long Sơn, Long Thuận và Phú Thuận.

Câu chuyện Lê Hồng Thiệt vì thế gắn với một trong những giai đoạn đầu tiên của lịch sử Đảng ở địa phương: từ người tham gia xây dựng chi bộ đến Bí thư Quận ủy Tân Châu và rồi bị bắt, đưa đi Côn Đảo.

Dù tư liệu không kể đầy đủ cuộc đời của đồng chí, những dấu mốc ấy đủ cho thấy vai trò của Lê Hồng Thiệt trong việc hình thành tổ chức Đảng và lãnh đạo phong trào ở Tân Châu những năm đầu.