Người Bí thư trẻ tuổi giữa những năm tháng hoạt động bí mật
Chỉ một thời gian ngắn sau khi vào Đảng, Lê Quang Đạo đã được giao phụ trách phong trào cách mạng tại Bắc Ninh, Phúc Yên và tham gia Xứ ủy Bắc Kỳ. Khi mới ngoài 20 tuổi, ông đã đảm nhiệm những nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng cơ sở Đảng.
Năm 1940, Lê Quang Đạo được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Điều đặc biệt là chỉ ít lâu sau, người đảng viên mới chưa đầy 20 tuổi đã liên tiếp được tổ chức giao những trọng trách.
Trong các năm 1941–1942, ông được cử làm Bí thư Ban Cán sự Đảng tỉnh Bắc Ninh, sau đó làm Bí thư Ban Cán sự Đảng tỉnh Phúc Yên, đồng thời tham gia Xứ ủy Bắc Kỳ. Đến giai đoạn 1943–1944, Lê Quang Đạo trở thành Thường vụ Xứ ủy Bắc Kỳ và Bí thư Ban Cán sự Đảng thành phố Hà Nội.
Đây là thời kỳ hoạt động cách mạng bí mật vô cùng khó khăn. Việc duy trì tổ chức, phát triển cơ sở và gây dựng phong trào đòi hỏi cán bộ phải có khả năng tổ chức, giữ bí mật và đặc biệt là xây dựng được niềm tin trong quần chúng.
Những địa bàn mà Lê Quang Đạo phụ trách đều có vị trí quan trọng đối với phong trào cách mạng ở Bắc Kỳ. Việc ông liên tục được điều động giữa Bắc Ninh, Phúc Yên và Hà Nội cho thấy năng lực tổ chức đã sớm được Trung ương và Xứ ủy ghi nhận.
Những năm hoạt động bí mật ấy trở thành một “trường học thực tiễn” đặc biệt, tạo nền tảng để Lê Quang Đạo về sau đảm nhận những nhiệm vụ lớn hơn trong Cách mạng Tháng Tám, kháng chiến và xây dựng Nhà nước.
