Người biệt động kiên cường bên dòng sông Sài Gòn

Lâm Sơn Náo, thường được gọi bằng biệt danh Ba Náo, là một người lính biệt động Sài Gòn từng lập nên chiến công vang dội trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Dù đã ngoài tuổi 80, mỗi khi nhắc lại những năm tháng chiến đấu, giọng kể của ông vẫn đầy sôi nổi, ánh mắt vẫn ánh lên niềm tự hào của một người lính từng đi qua những thời khắc hiểm nguy, ác liệt nhưng rất đỗi hào hùng.

Sinh ra và lớn lên trên vùng đất Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh, năm 17 tuổi, Ba Náo theo cha vào làm công nhân tại cảng Sài Gòn. Khi ấy, cảng Sài Gòn được xem là cửa ngõ của “Hòn ngọc Viễn Đông”, nơi tàu bè ra vào tấp nập, nhưng cũng là nơi người lao động phải chịu nhiều áp bức, bóc lột. Chính trong môi trường ấy, khát vọng được tham gia cách mạng, được đấu tranh cho độc lập và công bằng trong ông ngày càng lớn dần.

Cơ duyên đưa Ba Náo đến với lực lượng biệt động bắt đầu khi cô ruột dẫn ông ra căn cứ gặp ông Phạm Văn Hai, Đội trưởng Đội 65 - Biệt động quyết tử Sài Gòn. Sau khi gặp Ba Náo, ông Phạm Văn Hai vui mừng vì tổ chức đang cần người am hiểu khu vực cảng. Sau thời gian được học tập, huấn luyện trong căn cứ, Ba Náo trở lại làm việc tại cảng Sài Gòn. Nhiệm vụ của ông khi đó là xây dựng cơ sở, vận động quần chúng có cảm tình với cách mạng, tạo nơi che giấu chiến sĩ cách mạng và cất giấu vũ khí.

Tháng 8 năm 1962, Ba Náo được triệu tập ra căn cứ để nhận nhiệm vụ đánh chìm tàu chở vũ khí phục vụ chiến tranh đặc biệt của Mỹ ở miền Nam Việt Nam. Chiều 29 tháng 12 năm 1963, tàu US Coree chở vũ khí của Mỹ có mặt tại cảng Sài Gòn. Nhận thấy thời cơ đã đến, Ba Náo cùng đồng đội đặt mìn, cài kíp, chỉnh đồng hồ hẹn giờ cho nổ vào 7 giờ sáng ngày 30 tháng 12. Tuy nhiên, sau một đêm chờ đợi, tiếng nổ vẫn không vang lên. Khi kiểm tra, ông phát hiện do trục trặc kỹ thuật nên khối mìn đã không nổ.

Sau lần đánh hụt tàu US Coree, Ba Náo rút ra nhiều kinh nghiệm quan trọng. Bốn tháng sau, chiều ngày 30 tháng 4 năm 1964, ông nhận được tin sắp có tàu Mỹ chở máy bay vào cảng. Lần này, ông chuẩn bị kỹ lưỡng hơn, xin cấp trên cho tự thiết kế lại vũ khí để bảo đảm trận đánh phải chắc thắng. Qua quan sát, ông cải tạo bốn khối thuốc nổ thành hai khối lớn, mỗi khối 40 kg TNT, kết hợp với thuốc nổ C4 bao quanh kíp nổ và xin thêm nụ xòe điểm hỏa nổ liền.

Cảng Sài Gòn lúc ấy được canh giữ rất nghiêm ngặt. Bằng sự nhanh trí, khéo léo và thông minh, Ba Náo cùng đồng đội đã xử lý nhiều tình huống cấp bách để qua mặt lực lượng bảo an và tàu tuần tra. Ông cùng đồng đội Hai Hùng phải lăn lê, bò trườn, đẩy thuyền trong bùn đen hôi thối để tiếp cận mục tiêu. Khi không thể đẩy thuyền đi tiếp, Ba Náo để Hai Hùng đứng ngoài chờ, còn một mình ông ôm khối thuốc nổ và dây chằng ra sát bờ cảng, nơi con tàu USNS Card đang neo đậu.

Dưới gầm cầu cảng, lợi dụng địa thế các cột trụ, Ba Náo gài hai khối thuốc nổ sát con tàu. Phía trên, thợ và lính Mỹ vẫn đang lắp ráp máy bay mà không hề biết hiểm nguy đang cận kề. Khi gài xong thuốc nổ, thời gian đã là 1 giờ sáng, chỉ còn khoảng hai tiếng để ông và đồng đội rút về nhà an toàn. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, cả hai trở về nhà vào gần 3 giờ sáng, trong trạng thái vừa căng thẳng, vừa kiệt sức vì nhiều ngày lo lắng và chưa ăn uống đầy đủ.

Khi tiếng nổ vang lên, Ba Náo và Hai Hùng chỉ dám ôm nhau reo khẽ trong niềm sung sướng tột độ vì trận đánh đã thành công. Sáng ngày 2 tháng 5, sự kiện tàu USNS Card bị biệt động phá hủy gây chấn động trên các mặt báo trong nước và quốc tế. Ngay sau đó, Bác Hồ đã khen ngợi chiến công đánh chìm tàu Mỹ của quân du kích Sài Gòn - Gia Định trên Đài Tiếng nói Việt Nam. Chiến công ấy trở thành một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử lực lượng biệt động Sài Gòn.

Sau vụ đánh chìm tàu Mỹ, sáng ngày 23 tháng 2 năm 1967, khi đang đi trên đường Nguyễn Trãi, Ba Náo bị bốn tên mật vụ bắt giữ. Trong suốt 8 tháng bị tra khảo tại Tổng nha cảnh sát, địch dùng nhiều thủ đoạn tra tấn nhưng không khai thác được thông tin gì từ ông. Sau đó, chúng chuyển ông đến nhà lao Chí Hòa rồi đày ra Côn Đảo. Tại Côn Đảo, vì kiên quyết chống lại nội quy của nhà tù và không chịu khuất phục, ông bị giam trong chuồng cọp suốt 5 năm, chịu đựng sự đày đọa cả về thể xác lẫn tinh thần.

Dù trải qua những tháng ngày bị giam cầm, tra tấn tại Tổng nha cảnh sát, nhà lao Chí Hòa và Côn Đảo, Ba Náo vẫn không từ bỏ con đường cách mạng. Sau Hiệp định Paris, ông được trao trả tù binh và trở về đơn vị năm 1973. Ngay sau khi được tự do, ông tiếp tục hăng hái cùng đồng đội tham gia chiến đấu, xây dựng cơ sở, chuẩn bị lực lượng sẵn sàng hỗ trợ bộ đội trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Từ năm 1973 đến năm 1975, Ba Náo tiếp tục hoạt động trong lực lượng Biệt động Sài Gòn. Công việc chủ yếu của ông là xây dựng cơ sở, chuẩn bị lực lượng, sẵn sàng phối hợp với các đơn vị chủ lực khi thời cơ giải phóng Sài Gòn đến. Đêm 29 tháng 4 năm 1975, ông cùng đồng đội từ vùng căn cứ hành quân về Sài Gòn. Trên đường đi, ông chứng kiến cảnh quân ngụy tháo chạy, quần áo cảnh sát vứt đầy đường, báo hiệu thời khắc sụp đổ của chính quyền Sài Gòn đã đến gần.

Trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975, đơn vị của Ba Náo vào tới cầu Sài Gòn và nghe tin quân ta đã chiếm được Dinh Độc Lập. Khi vào đến Dinh Độc Lập, nhìn thấy đồng đội, thủ trưởng còn sống, cờ giải phóng bay rợp trời, ông cảm nhận rõ ràng đất nước đã thực sự thống nhất, hòa bình đã đến sau bao năm chiến đấu, hy sinh. Đó là niềm vui sướng lớn lao đến mức không thể nói thành lời.

Sau ngày đất nước hòa bình, Ba Náo trở về đoàn tụ cùng gia đình và tiếp tục tham gia các phong trào ở khu phố. Trong nhiều năm, ông giữ vai trò Bí thư chi bộ khu phố, luôn gương mẫu, miệng nói tay làm và đi đầu trong các hoạt động tại địa phương. Không chỉ là người lính biệt động kiên cường trong chiến tranh, ông còn là tấm gương sáng trong đời thường, là niềm tự hào của gia đình, con cháu và những người từng biết đến chiến công của ông.

Cuộc đời của Lâm Sơn Náo là minh chứng cho lòng yêu nước, sự mưu trí, gan dạ và ý chí kiên trung của người chiến sĩ biệt động Sài Gòn. Từ một công nhân cảng bình dị, ông đã trở thành người lính lập nên chiến công đặc biệt, góp phần vào lịch sử đấu tranh anh dũng của dân tộc. Dù thời gian đã lùi xa, câu chuyện về Ba Náo và chiến công đánh chìm tàu USNS Card vẫn mãi là niềm tự hào, là bài học sâu sắc về tinh thần quả cảm, lòng trung thành và khát vọng độc lập, hòa bình của con người Việt Nam.