NGƯỜI CẦM BÚT TRỞ THÀNH NGƯỜI LÍNH

Trong chiến tranh, người lính không chỉ cầm súng.

Có người cầm máy ảnh.

Có người cầm máy ghi âm.

Có người cầm bút để ghi lại những gì đang diễn ra ở nơi tuyến đầu.

Bùi Nguyên Khiết là một người như thế.

Ông sinh năm 1945, quê ở vùng Xích Thổ, Nho Quan, Ninh Bình. Sau khi tốt nghiệp sư phạm ở Hòa Bình, ông tình nguyện lên Lào Cai dạy học.

Nhưng rồi năng khiếu văn chương và báo chí đưa ông đến với nghề viết.

Ông chuyển sang công tác tại Báo Hoàng Liên Sơn, trở thành một nhà báo gắn bó với vùng biên giới.

Những năm tháng sống ở miền núi khiến Bùi Nguyên Khiết hiểu sâu hơn về con người và vùng đất nơi đây.

Ông viết về cuộc sống.

Viết về những bản làng.

Viết về những con người nơi biên cương.

Và khi tình hình biên giới trở nên căng thẳng, ông không chọn đứng ở xa.

Mùa xuân năm 1979, Bùi Nguyên Khiết đề nghị được lên Mường Khương để phản ánh không khí chuẩn bị chiến đấu của quân và dân địa phương.

Đó là lựa chọn của một nhà báo.

Nhưng sáng 17/2/1979, khi chiến sự thực sự xảy ra, ông không còn chỉ là người đứng ngoài quan sát.

Theo tư liệu của Báo Lào Cai, từ một “chiến sĩ cầm bút”, Bùi Nguyên Khiết đã trở thành người trực tiếp cùng lực lượng tại chỗ bảo vệ chốt tiền tiêu ở khu vực Tả Ngải Chồ, Mường Khương. Ông đã hy sinh trong ngày đầu của cuộc chiến.

Ông ra đi khi mới 36 tuổi.

Điều khiến câu chuyện của Bùi Nguyên Khiết trở nên đặc biệt là ông chưa từng được biết đến chủ yếu như một người lính.

Ông là nhà giáo.

Là nhà báo.

Là nhà văn.

Nhưng khi biên giới đứng trước thử thách, ông đã lựa chọn ở nơi mình có thể góp sức.

Những tác phẩm của ông còn được nhắc lại, trong đó có các tác phẩm văn học như Đi bên một vì sao, Dáng núi, Mùa hoa lan nở.

Sau chiến tranh, tên Bùi Nguyên Khiết được đặt cho một tuyến phố ở thành phố Lào Cai.

Đó là một cách để thành phố giữ lại ký ức về một người đã gắn cả cuộc đời mình với vùng đất này.

Có lẽ nếu còn sống, Bùi Nguyên Khiết sẽ tiếp tục viết.

Ông có thể đã viết về những người dân trở lại bản làng.

Viết về những người lính trở về.

Viết về những vùng đất hồi sinh sau chiến tranh.

Nhưng ông đã không có cơ hội viết những câu chuyện ấy.

Vì vậy, những trang viết còn lại của ông trở thành một phần ký ức của Lào Cai.

Ngày nay, những người làm báo có thể đứng ở biên giới trong một hoàn cảnh hoàn toàn khác.

Không còn tiếng súng.

Không còn những ngày sơ tán.

Chỉ còn những bản làng đang phát triển và những cung đường nối vùng cao với miền xuôi.

Nhưng phía sau sự bình yên ấy vẫn có những người đã từng đứng ở nơi này.

Bùi Nguyên Khiết là một trong số họ.

Một người cầm bút đã đặt trách nhiệm với quê hương, đất nước lên trên sự an toàn của chính mình.

Hoa lửa của Bùi Nguyên Khiết không chỉ là màu đỏ của ký ức chiến tranh. Đó còn là màu của những trang viết, của lòng yêu nghề và tình yêu với vùng đất biên cương.