NGƯỜI CẮM CỜ CHIẾN THẮNG TRÊN NÓC DINH ĐỘC LẬP TRƯA NGÀY 30 THÁNG 4 NĂM 1975
Trong khoảnh khắc lịch sử thiêng liêng trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975 khép lại 21 năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hình ảnh lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tung bay kiêu hãnh trên nóc Dinh Độc Lập đã trở thành biểu tượng rực rỡ nhất cho ngày non sông thu về một mối. Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Bùi Quang Thận (1948 – 2012) – nguyên Đại đội trưởng Đại đội 4, Tiểu đoàn 2, Lữ đoàn Xe tăng 203, Quân đoàn 2 – chính là người chỉ huy chiếc xe tăng mang số hiệu 843 húc nghiêng cổng phụ và là người chiến sĩ quả cảm trực tiếp ôm lá cờ giải phóng chạy lên nóc sào huyệt cuối cùng của chính quyền Sài Gòn. Chiến công huyền thoại ấy gắn liền với cuộc đời bình dị, kiên trung của một người lính xe tăng thiết giáp mẫu mực của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, hướng tiến công của cánh quân duyên hải (Quân đoàn 2):
Lữ đoàn Xe tăng 203 giữ vai trò thọc sâu chiến dịch của cánh quân phía Đông, mang trọng trách mở đường máu, đánh chiếm cầu Sài Gòn, cầu Thị Nghè và nhanh chóng cơ động thọc thẳng vào sào huyệt đầu não – Dinh Độc Lập.
Đại đội 4 xe tăng do Trung úy Bùi Quang Thận chỉ huy được giao nhiệm vụ đi đầu đội hình thọc sâu. Mỗi kíp xe tăng phải đối mặt với các hỏa điểm chống tăng ác liệt, bom đạn pháo kích chặn đường và mạng lưới chướng ngại vật dày đặc của địch.
Người đại đội trưởng xe tăng không chỉ cần bản lĩnh thép, kỹ năng điều khiển và hiệp đồng chiến đấu điêu luyện mà còn phải mang ý chí quyết tử, sẵn sàng chớp thời cơ đưa ngọn cờ chiến thắng cắm lên mục tiêu chiến lược cuối cùng.
Trung úy Bùi Quang Thận cùng kíp xe 843 đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử ấy bằng lòng quả cảm vô song.
Người thanh niên lúa Thái Bình sớm gắn bó với binh chủng thép
Bùi Quang Thận sinh ngày 6 tháng 4 năm 1948 tại xã Thụy Xuân, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình – mảnh đất giàu truyền thống yêu nước và quật khởi của miền quê lúa:
Lớn lên trong thời kỳ đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh đánh phá miền Bắc, người thanh niên Thụy Xuân sớm nuôi dưỡng khát vọng cầm súng đánh giặc bảo vệ Tổ quốc.
Tháng 2 năm 1966, khi vừa tròn 18 tuổi, ông tình nguyện nhập ngũ và được tuyển chọn vào Binh chủng Tăng Thiết giáp – lực lượng đột kích cơ giới non trẻ của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Qua quá trình huấn luyện rèn cán, luyện quân nghiêm ngặt, ông nhanh chóng nắm vững kỹ thuật tác chiến xe bọc thép, trở thành người chỉ huy xe tăng mưu lược, gan dạ và tính tình khẳng khái, quyết đoán.
Dạn dày lửa đạn qua các chiến dịch lớn
Trước khi ghi dấu ấn tại ngày toàn thắng năm 1975, đồng chí Bùi Quang Thận đã trải qua nhiều năm tháng khói lửa trên các chiến trường ác liệt:
Ông trực tiếp tham gia nhiều trận đánh lớn tại Mặt trận Đường 9 – Nam Lào (1971), Chiến dịch giải phóng Quảng Trị (1972) và trận bảo vệ Thành cổ Quảng Trị khốc liệt dưới mưa bom bão đạn của pháo hạm và máy bay B-52 Mỹ.
Trong Chiến dịch mùa Xuân 1975, trong đội hình Lữ đoàn 203 thuộc Quân đoàn 2, ông chỉ huy Đại đội 4 xe tăng cơ động thần tốc qua các chiến trường Huế, Đà Nẵng, đập tan tuyến phòng thủ then chốt Phan Rang, giải phóng Phan Thiết, mở toang cánh cửa phía Đông tiến về sài gòn.
Giờ phút lịch sử tại Dinh Độc Lập trưa ngày 30/4/1975
Sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975, trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử:
Đội hình thọc sâu của Lữ đoàn 203 đập tan các ổ kháng cự của địch tại cầu Sài Gòn và cầu Thị Nghè, hướng thẳng về trung tâm thành phố. Chiếc xe tăng T-54 mang số hiệu 843 do Đại đội trưởng Bùi Quang Thận trực tiếp chỉ huy dẫn đầu đội hình lao vào cổng Dinh Độc Lập.
Xe 843 húc nghiêng cánh cổng phụ bên trái của Dinh thì bị kẹt lại. Ngay sau đó, xe tăng T-59 mang số hiệu 390 do Trung úy Vũ Đăng Toàn chỉ huy lao tới húc đổ hoàn toàn cánh cổng chính, mở đường cho toàn bộ mũi thọc sâu tiến vào sân Dinh.
Nhận thấy thời cơ lịch sử đã đến, Đại đội trưởng Bùi Quang Thận lập tức rút lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam gắn trên ăng-ten xe tăng 843, một tay cầm cờ, một tay cầm súng ngắn cùng hai chiến sĩ công binh chạy băng qua bậc thềm xông thẳng vào tòa nhà.
Dưới sự chỉ đường của một nhân viên nội các Sài Gòn, ông nhanh chóng chạy thang bộ lên tầng thượng. Đúng 11 giờ 30 phút ngày 30 tháng 4 năm 1975, Đại đội trưởng Bùi Quang Thận đã tự tay giật bỏ cờ ba que của chế độ Sài Gòn, kéo lá cờ giải phóng nửa đỏ nửa xanh với ngôi sao vàng năm cánh tung bay rực rỡ trên nóc Dinh Độc Lập.
Giây phút lá cờ giải phóng kiêu hãnh phấp phới giữa bầu trời Sài Gòn báo hiệu Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, đánh dấu sự sụp đổ hoàn toàn của chính quyền Việt Nam Cộng hòa, đất nước Việt Nam hoàn toàn độc lập, non sông liền một dải.
Vị Đại tá mẫu mực và tấm lòng bình dị thời bình
Sau ngày đất nước thống nhất:
Đồng chí Bùi Quang Thận tiếp tục học tập, rèn luyện tại Học viện Lục quân và Học viện Quân sự Cấp cao (nay là Học viện Quốc phòng).
Ông lần lượt đảm nhận nhiều cương vị lãnh đạo, chỉ huy quan trọng: Tiểu đoàn trưởng, Trung đoàn trưởng, Phó Lữ đoàn trưởng kiêm Tham mưu trưởng Lữ đoàn Xe tăng 203, Chủ nhiệm Thiết giáp Quân đoàn 2.
Ông nghỉ hưu với quân hàm Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam. Về với quê hương Thụy Xuân (Thái Thụy, Thái Bình), người đại đội trưởng xe tăng huyền thoại năm xưa lại trở về với cuộc sống thuần hậu của một người nông dân chân chất bên bến cá, vuông tôm, luôn giữ trọn phẩm chất liêm khiết, giản dị của người lính Cụ Hồ.
Đại tá Bùi Quang Thận thanh thản từ trần vào ngày 24 tháng 6 năm 2012 tại quê nhà Thái Bình, hưởng thọ 64 tuổi.
Mốc son phong tặng danh hiệu Anh hùng ngày 30/10/2013
Chiến công của kíp xe tăng 843 và hành động cắm cờ giải phóng trên nóc Dinh Độc Lập của Đại đội trưởng Bùi Quang Thận là biểu tượng chói lọi của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, khắc sâu vào ký ức của hàng triệu người dân Việt Nam.
Ghi nhận những thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ngày 30 tháng 10 năm 2013, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã ký quyết định truy tặng Đại tá Bùi Quang Thận danh hiệu cao quý nhất: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Ông cũng được Đảng, Nhà nước và Quân đội tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý:
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất;
Huân chương Chiến công hạng Nhất, Nhì, Ba;
Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất, Nhì, Ba;
Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng.
Chiếc xe tăng T-54 số hiệu 843 mà ông trực tiếp chỉ huy trưa ngày 30/4/1975 đã được Nhà nước công nhận là Bảo vật Quốc gia.
Cuộc đời của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Bùi Quang Thận là một bản anh hùng ca mộc mạc mà bi tráng của người lính Thiết giáp Việt Nam. Từ cánh đồng quê lúa Thái Bình đến giây phút lịch sử cầm lá cờ đỏ sao vàng chạy qua làn đạn cắm lên nóc Dinh Độc Lập trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975, tên tuổi và hình ảnh của ông mãi mãi tạc vào non sông gấm vóc, là niềm tự hào bất diệt trong trang sử vàng chói lọi của dân tộc và Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng.
