NGƯỜI CẮM CỜ TRÊN CỨ ĐIỂM HIM LAM – NGÃ XUỐNG TRƯỚC BÌNH MINH
Chiến dịch Điện Biên Phủ là nơi hội tụ của những anh hùng kiệt xuất nhất, những người đã dùng máu xương để đổi lấy từng tấc đất trên các điểm cao rực lửa. Trong trận đánh mở màn vào cứ điểm Him Lam ngày 13 tháng 3 năm 1954, hình ảnh người trung đội trưởng trẻ tuổi Trần Can dẫn đầu mũi đột kích, kiêu hãnh cắm lá cờ quyết chiến quyết thắng lên nóc hầm chỉ huy địch đã trở thành một biểu tượng trường tồn. Nhưng đau đớn thay, người anh hùng ấy đã ngã xuống ngay trước thềm bình minh chiến thắng chỉ và
Trần Can sinh ra tại Nghệ An, nhập ngũ năm 1951. Trong suốt cuộc đời binh nghiệp ngắn ngủi của mình, anh nổi tiếng là một chỉ huy mưu trí, luôn nhận những nhiệm vụ khó khăn nhất về mình và thương yêu đồng đội như ruột thịt. Tại mặt trận Điện Biên Phủ, anh được tin tưởng giao trọng trách Đại đội phó Đại đội 366, trực tiếp tham gia đánh chiếm những vị trí then chốt.
Trong trận Him Lam, trung đội của Trần Can có nhiệm vụ mở cửa mở qua các lớp hàng rào dây thép gai. Bị hỏa lực địch chặn đứng, anh đã tự mình ôm bộc phá lao lên, phá tan các chướng ngại vật, tạo hành lang cho đại quân tiến vào. Giữa khói đạn mù mịt, anh là người đầu tiên nhảy lên mặt thành đồn Pháp, dùng súng máy quét sạch toán lính bảo vệ và tung cao lá cờ đỏ sao vàng trên đỉnh cứ điểm Him Lam, báo hiệu trận đánh mở màn thắng lợi.
Chiến công nối tiếp chiến công. Trong những ngày cuối cùng của chiến dịch, đơn vị của Trần Can nhận lệnh phòng ngự và đánh chiếm điểm cao C1 – một trong những chiếc "bảo bối" phòng thủ cuối cùng của Pháp. Trận chiến tại C1 diễn ra giằng co, đẫm máu suốt nhiều ngày đêm. Đơn vị của anh bị thương vong nặng nề, lương thực và nước uống cạn kiệt, nhưng dưới sự chỉ huy sắt đá của Trần Can, các chiến sĩ vẫn kiên cường bám trụ, đẩy lùi hàng chục đợt phản công của lính dù Pháp.
Sáng ngày 7 tháng 5 năm 1954, trong đợt tổng công kích cuối cùng, Trần Can trực tiếp dẫn đầu đại đội xông lên tiêu diệt ụ đề kháng cuối cùng của địch trên đồi C1. Một quả đạn pháo của Pháp nổ gần vị trí của anh. Người trung đội trưởng kiên cường ấy bị trúng nhiều mảnh bom nghiêm trọng và hy sinh ngay trên tay đồng đội, khi tiếng súng đầu hàng của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ chỉ còn cách vài giờ đồng hồ.
Trần Can ngã xuống ở tuổi 23, ngay trước ngưỡng cửa của ngày toàn thắng. Anh không kịp nhìn thấy lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên nóc hầm De Castries, không kịp nghe tiếng reo hò khải hoàn của đồng đội. Nhưng máu của anh đã thấm sâu vào lòng đất Điện Biên, hóa thành sắc đỏ của lá cờ độc lập, vĩnh viễn nhắc nhở thế hệ sau về cái giá của hòa bình.
