Người cán bộ hy sinh giữa trận Mậu Thân ở Long Khánh

Trong lịch sử Long Khánh, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 là một trong những dấu mốc đặc biệt. Trong những ngày chuẩn bị và trực tiếp chỉ đạo chiến trường ấy có Nguyễn Văn Cư, thường gọi Năm Cư, Tỉnh ủy viên Bà Rịa – Long Khánh.

1. Long Khánh trước giờ nổ súng

Cuối năm 1967 và đầu năm 1968, chiến trường miền Nam bước vào giai đoạn chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy.

Tại mặt trận Bà Rịa – Long Khánh, các lực lượng địa phương được củng cố, đồng thời lực lượng chủ lực được tăng cường. Riêng Long Khánh được bổ sung Tiểu đoàn 440 để tham gia tiến công thị xã.

Trong nội thành, các đội biệt động và cơ sở mật chuẩn bị đường đi, nắm tình hình địch, hỗ trợ về lương thực và bảo đảm bí mật cho lực lượng từ ngoài vào.

2. Điểm tập kết tại Bảo Vinh

Khu vực Bảo Vinh trở thành một địa bàn quan trọng trong quá trình chuẩn bị và triển khai lực lượng.

Tại đây, Ban Chỉ huy mặt trận tổ chức chỉ đạo các lực lượng chuẩn bị tiến công vào Long Khánh. Những người hoạt động mật và nhân dân địa phương cũng tham gia hỗ trợ việc chuẩn bị chiến trường.

Nhưng chính khu vực tập kết này cũng nằm trong tầm hỏa lực của đối phương.

3. Cuộc tiến công diễn ra chậm hơn dự kiến

Theo tư liệu Báo Đồng Nai, tại mặt trận Bà Rịa – Long Khánh, cuộc Tổng tiến công diễn ra chậm hơn một ngày so với một số chiến trường khác do sự cố mất mật mã vô tuyến.

Trong thời gian đó, đối phương có điều kiện tăng cường cảnh giác và chuẩn bị đối phó.

Ngay tại khu vực Long Khánh, pháo binh đối phương từ các căn cứ đã liên tục bắn phá những khu vực nghi có lực lượng cách mạng tập kết.

4. Năm Cư hy sinh

Trong lúc chỉ đạo cuộc Tổng tiến công và nổi dậy tại Long Khánh, Nguyễn Văn Cư – Năm Cư đã hy sinh khi pháo binh đối phương bắn vào điểm tập kết của Ban Chỉ huy mặt trận tại xã Bảo Vinh.

Sự hy sinh của ông diễn ra ngay trong thời điểm cuộc tiến công đang được triển khai, khi các lực lượng trên nhiều hướng bắt đầu bước vào trận chiến quyết liệt.

5. Long Khánh tiếp tục chiến đấu

Sự hy sinh của một cán bộ chỉ huy không làm cuộc tiến công dừng lại. Các đơn vị tiếp tục tiến vào thị xã theo những hướng đã được phân công.

Tiểu đoàn 440 và Đội biệt động Long Khánh chia thành ba mũi tiến công vào những mục tiêu quan trọng. Một mũi tiến vào từ phía Bắc do Tiểu đoàn phó Nguyễn Hồng Châu chỉ huy đã đánh sâu vào khu vực thị xã.

Các lực lượng khác tiến công các căn cứ quân sự và những vị trí quan trọng của đối phương.

6. Một cái tên trong lịch sử Long Khánh

Nguyễn Văn Cư không phải là người mà những câu chuyện phổ biến thường nhắc đến. Nhưng trong tư liệu về Mậu Thân tại Long Khánh, tên ông xuất hiện ở một thời điểm rất quan trọng: người cán bộ đang trực tiếp chỉ đạo chiến trường đã hy sinh ngay tại khu vực tập kết.

Câu chuyện về Năm Cư giúp thế hệ sau hiểu rằng những cuộc tiến công lớn không chỉ được tạo nên bởi những người ở tuyến đầu. Ở phía sau họ còn có những cán bộ chỉ huy, cơ sở mật, lực lượng địa phương và nhân dân cùng gánh chịu hiểm nguy.