Người cán bộ sống giữa những người thợ – Câu chuyện về Nguyễn Đức Cảnh

Những năm cuối thập niên 1920, Hải Phòng là một trong những trung tâm công nghiệp và cảng biển quan trọng ở Bắc Kỳ. Hàng vạn người lao động làm việc trong các nhà máy, xưởng sửa chữa, bến cảng và cơ sở dịch vụ.

Đời sống của người công nhân lúc ấy rất khó khăn.

Họ phải làm việc nhiều giờ trong điều kiện nặng nhọc, đồng lương thấp và thường xuyên chịu sự áp bức của chủ tư bản thực dân.

Trong hoàn cảnh ấy, Nguyễn Đức Cảnh đến Hải Phòng hoạt động.

Điều đáng quý là ông không tìm cách đứng ngoài đời sống của công nhân để tuyên truyền, mà tìm cách hòa mình vào cuộc sống của họ.

Ông tìm đến những khu nhà ở của công nhân, các xóm lao động, những nơi người thợ thường tụ họp.

Ông trò chuyện với họ.

Hỏi về công việc.

Hỏi về tiền lương.

Hỏi về những khó khăn mà họ gặp phải.

Và quan trọng hơn, ông lắng nghe.

Đối với Nguyễn Đức Cảnh, muốn vận động công nhân thì trước hết phải hiểu họ.

Có thể hình dung một buổi tối ở Hải Phòng những năm ấy.

Sau một ngày làm việc vất vả, những người thợ trở về căn nhà nhỏ.

Có người áo quần còn lấm bụi than.

Có người đôi bàn tay chai sạn vì máy móc.

Có người vừa ăn vội bữa cơm đạm bạc vừa kể chuyện trong nhà máy.

Trong những cuộc trò chuyện như vậy, Nguyễn Đức Cảnh xuất hiện không phải với tư thế của một người xa lạ.

Ông nói chuyện với họ về cuộc sống.

Từ những câu chuyện rất đời thường, ông giúp người công nhân hiểu rằng những khó khăn mà họ đang chịu đựng không phải là chuyện riêng của từng người.

Một người bị chủ đối xử bất công có thể cam chịu.

Nhưng hàng trăm, hàng nghìn người công nhân đoàn kết lại thì họ có thể cùng nhau đấu tranh đòi quyền lợi.

Từ nhận thức ấy, ý thức tổ chức và tinh thần đoàn kết của công nhân từng bước được nâng lên.

Nguyễn Đức Cảnh đặc biệt chú trọng xây dựng tổ chức trong công nhân.

Ông hiểu rằng một phong trào muốn phát triển không thể chỉ dựa vào lòng nhiệt tình của một vài cá nhân.

Cần phải có tổ chức.

Cần có những người công nhân hiểu được mục tiêu chung.

Cần có sự đoàn kết.

Vì vậy, ông cùng các đồng chí của mình từng bước xây dựng cơ sở cách mạng trong công nhân Hải Phòng.

Năm 1929, Công hội đỏ được hình thành và phát triển trong phong trào công nhân. Đây là một bước tiến quan trọng trong quá trình tổ chức, tập hợp công nhân đấu tranh.

Những cuộc đấu tranh của công nhân ngày càng có tổ chức hơn.

Người thợ bắt đầu hiểu rằng:

Quyền lợi của mình gắn với quyền lợi của những người lao động khác.

Hoạt động cách mạng dưới chế độ thực dân luôn tiềm ẩn nguy hiểm.

Nguyễn Đức Cảnh và các đồng chí của ông phải hoạt động bí mật. Chính quyền thực dân thường xuyên theo dõi, bắt bớ và đàn áp những người tham gia phong trào.

Nhưng điều đó không làm ông xa rời công nhân.

Ngược lại, ông càng chú trọng xây dựng cơ sở trong quần chúng.

Có những lúc phải đi bộ hàng chục cây số.

Có những đêm phải thay đổi địa điểm.

Có khi đang hoạt động ở một nơi lại phải nhanh chóng chuyển sang địa bàn khác.

Cuộc sống của người cán bộ cách mạng khi ấy rất thiếu thốn.

Nhưng Nguyễn Đức Cảnh vẫn kiên trì.

Ông hiểu rằng muốn phong trào tồn tại thì cán bộ phải thực sự gắn bó với quần chúng.

Có lẽ điều làm Nguyễn Đức Cảnh được công nhân tin tưởng không chỉ là những lời tuyên truyền.

Đó còn là cách ông sống.

Ông không coi mình là người ở vị trí cao hơn người lao động.

Ông chia sẻ với họ những khó khăn.

Ông sống giản dị.

Ông quan tâm đến từng hoàn cảnh.

Với ông, người công nhân không phải chỉ là những người được vận động tham gia phong trào, mà là những con người có quyền được sống, được lao động trong điều kiện tốt hơn và được tôn trọng.

Chính sự gần gũi ấy giúp ông xây dựng được niềm tin.

Và khi người công nhân đã tin, họ sẵn sàng cùng nhau hành động.

Dưới sự tổ chức và lãnh đạo của những người cách mạng như Nguyễn Đức Cảnh, phong trào công nhân Hải Phòng phát triển mạnh.

Công nhân ở nhiều cơ sở lao động tham gia đấu tranh đòi quyền lợi.

Các cuộc đình công, bãi công diễn ra với tinh thần ngày càng có tổ chức.

Những hoạt động ấy không chỉ nhằm đòi tăng lương, giảm giờ làm hay cải thiện điều kiện lao động.

Quan trọng hơn, chúng giúp người công nhân trưởng thành về ý thức giai cấp và ý thức chính trị.

Từ những người lao động riêng lẻ, họ dần trở thành một lực lượng xã hội có tổ chức.

Đó là một trong những đóng góp quan trọng của Nguyễn Đức Cảnh đối với phong trào công nhân Việt Nam.

Câu chuyện về Nguyễn Đức Cảnh cho chúng ta một bài học rất giản dị:

Muốn lãnh đạo và vận động quần chúng, trước hết phải gần gũi, tôn trọng và hiểu quần chúng.

Ông không chỉ nói về người công nhân.

Ông sống cùng người công nhân, lắng nghe họ và chia sẻ với họ.

Chính từ sự gần gũi ấy, ông đã xây dựng được niềm tin và biến niềm tin thành sức mạnh tập thể.

Ngày nay, bài học ấy vẫn có giá trị trong công tác đoàn thể, công tác cán bộ và hoạt động tập thể.

Một người cán bộ tốt không phải là người chỉ biết giao nhiệm vụ, mà còn phải biết lắng nghe, biết chia sẻ, biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác và cùng tập thể giải quyết khó khăn.

Nguyễn Đức Cảnh đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho phong trào công nhân.

Ông ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng hình ảnh một người cán bộ cách mạng sống giữa những người thợ, hiểu nỗi nhọc nhằn của họ và cùng họ đấu tranh đã trở thành một phần quan trọng trong lịch sử phong trào công nhân Việt Nam.

Có lẽ chính từ những căn nhà nhỏ, những xưởng máy, bến cảng và những cuộc trò chuyện giản dị với người thợ mà một phong trào lớn đã được hình thành. Và ở đó có dấu chân của người cán bộ trẻ Nguyễn Đức Cảnh.