Người cán bộ xung kích góp sức làm nên chiến thắng Điện Biên

Đồng chí Nguyễn Văn Thuần sinh năm 1916, quê ở huyện Yên Hưng, tỉnh Quảng Ninh. Sau thành công của Cách mạng Tháng Tám, đồng chí tình nguyện gia nhập quân đội, tham gia chiến đấu trên chiến trường Bắc Bộ trong đội ngũ Tiểu đoàn 16, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312. Từ một chiến sĩ, đồng chí từng bước trưởng thành trở thành cán bộ tiểu đoàn, luôn thể hiện sự bình tĩnh, mưu trí và linh hoạt trong công tác cũng như chiến đấu.

Cuối năm 1953, khi Chiến dịch Điện Biên Phủ được triển khai, Trung đoàn 141 nhận lệnh hành quân lên Tây Bắc tham gia chiến dịch. Trong giai đoạn đầu, đơn vị của đồng chí Nguyễn Văn Thuần cùng các đơn vị khác tham gia kéo pháo vào trận địa. Sau nhiều ngày đêm lao động khẩn trương, phần lớn các khẩu pháo đã được đưa vào vị trí chiến đấu. Khi Bộ Chỉ huy chiến dịch quyết định chuyển từ phương châm “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”, đơn vị tiếp tục thực hiện nhiệm vụ kéo pháo ra và chuẩn bị cho kế hoạch tác chiến mới.

Sau đó, Trung đoàn 141 được giao nhiệm vụ làm đường để pháo cơ động. Trong điều kiện vô cùng thiếu thốn về dụng cụ lao động, không có máy móc hiện đại, không được sử dụng thuốc nổ và thiếu cả những công cụ thô sơ như choòng, xà beng hay cưa, Nguyễn Văn Thuần đã phát huy sáng kiến, hướng dẫn cán bộ, chiến sĩ tận dụng vật liệu sẵn có để hoàn thành nhiệm vụ. Đồng chí đề xuất dùng gỗ cứng thay xà beng, kiên trì đục đá theo thớ và đào gốc cây, chặt dần từng rễ để hạ cây bằng dao rựa.

Bên cạnh việc mở đường, đơn vị của đồng chí còn đảm nhận nhiệm vụ xây dựng công sự và trận địa pháo. Những hầm pháo lớn dành cho pháo 105mm phải đào sâu vào vách núi, vận chuyển khối lượng lớn đất đá và gỗ để bảo đảm khả năng chiến đấu cũng như an toàn trước bom đạn của địch. Dù công việc hết sức nặng nhọc, Tiểu đoàn 16 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Cùng với quá trình chuẩn bị chiến trường, công tác tiến công cứ điểm Him Lam cũng được khẩn trương triển khai. Chiều ngày 13-3-1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức mở màn bằng trận đánh Him Lam. Sau nhiều giờ chiến đấu quyết liệt, quân ta đã hoàn toàn làm chủ cứ điểm này. Trong quá trình siết chặt vòng vây quanh tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, các đơn vị của Trung đoàn 141 tiếp tục đào hào tiến công. Trên cương vị Phó Tiểu đoàn trưởng, Nguyễn Văn Thuần đã có sáng kiến đào ngầm dưới lòng đất, tạo thế bất ngờ cho quân địch.

Trải qua 56 ngày đêm chiến đấu gian khổ và anh dũng, quân và dân ta đã tiêu diệt hoàn toàn tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong chiến công chung đó có những đóng góp quan trọng của đồng chí Nguyễn Văn Thuần cùng đơn vị của mình trong cả công tác chuẩn bị chiến trường và chiến đấu.

Với những thành tích xuất sắc, đồng chí Nguyễn Văn Thuần được tặng 2 Huy chương Chiến công hạng Nhất, 1 Huân chương Chiến công hạng Ba và 11 lần được các cấp khen thưởng. Ngày 31-8-1955, đồng chí được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba và phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.