Người Canh Giấc Ngủ

“Người Canh Giấc Ngủ” là câu chuyện về Lợi — một chiến sĩ gác đêm trên tuyến lửa Trường Sơn, người đã dành biết bao đêm thức trắng để bảo vệ giấc ngủ hiếm hoi của đồng đội giữa chiến tranh khốc liệt. Trong những năm tháng bom đạn, khi cái chết có thể ập tới bất cứ lúc nào từ bầu trời hay trong bóng tối rừng sâu, những người lính gác như anh chính là đôi mắt thầm lặng giữ bình yên cho cả đơn vị. Và rồi, trong một đêm không trăng giữa đại ngàn ấy, người chiến sĩ trẻ đã mãi mãi nằm lại nơi mình từng đứng gác.

Chiến tranh không chỉ có tiếng súng nơi trận địa.

Không chỉ có những cuộc xung phong giữa bom đạn hay những trận đánh rung chuyển núi rừng.

Ở chiến trường…

Có những công việc lặng lẽ đến mức ít ai nhớ tên.

Nhưng nếu thiếu họ, rất nhiều người sẽ không còn cơ hội sống tới ngày mai.

Một trong số đó là lính gác đêm.

Trong những cánh rừng Trường Sơn năm ấy, đêm xuống luôn là khoảng thời gian nguy hiểm nhất.

Máy bay thường bất ngờ xuất hiện giữa đêm tối.

Biệt kích có thể len vào căn cứ bất cứ lúc nào.

Rắn độc, thú dữ và những cơn sốt rét rừng cũng âm thầm cướp đi sức lực của người lính.

Bởi vậy…

Trong khi phần lớn đơn vị tranh thủ ngủ lấy sức sau những ngày hành quân và chiến đấu kiệt quệ…

Vẫn luôn có những người phải thức trắng.

Họ đứng giữa màn đêm lạnh buốt, lặng lẽ quan sát từng chuyển động nhỏ trong rừng sâu để bảo vệ giấc ngủ cho đồng đội.

Lợi là một người như thế.

Lợi hai mươi hai tuổi.

Quê ở Quảng Trị.

Tuổi thơ của anh lớn lên giữa tiếng bom.

Ngôi làng ven sông Thạch Hãn nơi anh sống nhiều lần bị cày nát bởi pháo kích.

Cha mất trong một trận bom khi Lợi mới mười ba tuổi.

Mẹ tần tảo nuôi ba anh em bằng mảnh ruộng nhỏ sát mé sông.

Từ nhỏ, Lợi đã quen với những đêm mất ngủ vì tiếng máy bay gầm rú trên đầu.

Có lẽ vì thế mà sau này, anh trở thành người lính rất giỏi trong những nhiệm vụ canh gác ban đêm.

Ngày nhập ngũ, mẹ tiễn anh bên bờ sông quê.

Bà đưa cho con trai chiếc khăn len cũ đã sờn mép rồi dặn:

– Đêm lạnh nhớ quàng vô cổ nghe con.

Lợi cười:

– Con lớn rồi mà má còn lo như con nít.

Mẹ anh chỉ lặng lẽ vuốt vai con trai.

Bà hiểu…

Một khi chiến tranh còn chưa kết thúc, chẳng người mẹ nào có thể thôi lo lắng.

Sau thời gian huấn luyện, Lợi được điều vào tuyến Trường Sơn.

Đơn vị anh đóng quân sâu trong rừng già để bảo vệ kho vận và tuyến hành quân.

Cuộc sống nơi đây vô cùng gian khổ.

Ban ngày tránh máy bay.

Ban đêm vận chuyển hàng và đào công sự.

Nhiều người kiệt sức vì sốt rét và thiếu ngủ kéo dài.

Những giấc ngủ hiếm hoi giữa chiến tranh trở nên quý hơn bất cứ điều gì.

Và nhiệm vụ giữ cho đồng đội được ngủ yên chính là công việc của những người lính gác.

Lợi thường nhận ca gác khuya nhất.

Từ nửa đêm tới gần sáng.

Khoảng thời gian lạnh nhất và cũng dễ buồn ngủ nhất.

Mỗi đêm, anh khoác khẩu súng trên vai rồi lặng lẽ đi dọc vòng ngoài căn cứ.

Tiếng bước chân hòa vào tiếng côn trùng và tiếng gió rì rào qua những tán cây đại ngàn.

Có những đêm tối đen không thấy nổi bàn tay trước mặt.

Chỉ cần một tiếng động lạ trong bụi rậm cũng khiến người lính phải căng mắt quan sát hàng giờ.

Người thân với Lợi nhất trong đơn vị là Nam — một chiến sĩ trẻ quê Thái Bình.

Nam nhỏ tuổi hơn anh, mới mười chín tuổi.

Cậu hiền lành và hay nhớ nhà.

Những đêm nằm võng, Nam thường kể về cánh đồng lúa quê mình và cô em gái nhỏ đang học lớp ba.

Có lần Nam hỏi:

– Anh Lợi… sao anh thức đêm giỏi vậy?

Lợi cười nhẹ:

– Quen rồi.

– Em mà gác khuya là buồn ngủ muốn chết.

Lợi vỗ vai cậu:

– Ráng vài bữa rồi quen. Mình thức để anh em ngủ mà.

Câu nói giản dị ấy khiến Nam nhớ mãi.

Mùa mưa năm 1972, chiến sự trên tuyến Trường Sơn trở nên đặc biệt ác liệt.

Máy bay địch liên tục đánh phá các kho hàng và điểm tập kết.

Nhiều đơn vị bị biệt kích tập kích giữa đêm.

Không khí trong căn cứ lúc nào cũng căng như dây đàn.

Những người lính gác càng phải cảnh giác hơn bao giờ hết.

Nhưng giữa chiến tranh khốc liệt ấy…

Lợi vẫn luôn là người mang lại cảm giác yên tâm cho đồng đội.

Mỗi lần tới phiên nghỉ, chỉ cần biết đêm đó Lợi trực gác, ai cũng ngủ ngon hơn.

Bởi họ tin rằng người lính quê Quảng Trị ấy sẽ không để bất cứ nguy hiểm nào tới gần đồng đội mình.

Một đêm cuối tháng mười…

Mưa rừng rơi nặng hạt.

Sương mù phủ kín cánh rừng quanh căn cứ.

Đơn vị vừa hành quân nhiều ngày liên tục nên ai cũng mệt lả.

Nhiều chiến sĩ vừa đặt lưng xuống võng đã ngủ say.

Đêm đó, Lợi nhận ca gác từ một giờ tới bốn giờ sáng.

Trước lúc đi, Nam còn nói với theo:

– Anh nhớ gọi em dậy đổi ca nghen.

Lợi cười:

– Ngủ đi. Tới giờ anh gọi.

Khoảng gần hai giờ sáng…

Cơn mưa bắt đầu nặng hạt hơn.

Gió rừng thổi hun hút qua những tán cây.

Lợi kéo cao cổ áo rồi tiếp tục đi dọc vòng gác ngoài cùng.

Bất chợt…

Anh nghe thấy tiếng động rất khẽ từ phía bìa rừng.

Không giống tiếng thú rừng.

Cũng không phải tiếng cây gãy vì gió.

Là tiếng bước chân.

Lợi lập tức crouch xuống sau gốc cây lớn, căng mắt nhìn vào màn đêm đặc quánh trước mặt.

Một lúc sau…

Những bóng người lờ mờ xuất hiện giữa làn mưa.

Biệt kích.

Tim anh đập mạnh.

Chúng đang men theo hướng vào kho hàng phía sau căn cứ.

Nếu để chúng lọt vào…

Hậu quả sẽ vô cùng khủng khiếp.

Lợi biết mình phải báo động ngay.

Nhưng khoảng cách quá xa.

Nếu chạy về căn cứ, biệt kích sẽ phát hiện trước.

Anh siết chặt khẩu súng.

Mưa lạnh buốt tràn xuống gương mặt.

Trong khoảnh khắc ấy, người lính trẻ chỉ nghĩ tới những đồng đội đang ngủ say phía sau lưng mình.

Không chần chừ thêm giây nào…

Lợi bóp cò.

Tiếng súng vang lên xé toang màn đêm Trường Sơn.

Ngay lập tức, cả cánh rừng bùng nổ tiếng đạn.

Trong căn cứ, những chiến sĩ đang ngủ choàng tỉnh.

Tiếng còi báo động vang dội khắp nơi.

Mọi người lập tức lao vào vị trí chiến đấu.

Nam vừa ôm súng chạy vừa hét:

– Anh Lợi đâu?!

Phía vòng ngoài, trận đấu súng diễn ra dữ dội giữa màn mưa.

Lợi liên tục nổ súng ghìm chân toán biệt kích để đồng đội có thời gian chuẩn bị.

Đạn cày tung đất quanh người anh.

Mảnh cây gãy đổ rào rào giữa bóng tối.

Nhưng anh vẫn không lùi.

Bởi phía sau anh là cả đơn vị đang thức dậy giữa cơn nguy hiểm.

Khi đồng đội kịp lao tới chi viện…

Toán biệt kích đã buộc phải rút lui vào rừng sâu.

Kho hàng và căn cứ được bảo toàn.

Nhưng nơi mép rừng đầy bùn đất ấy…

Lợi nằm lại bên gốc cây nơi anh từng đứng gác.

Chiếc khăn len cũ mẹ anh đưa ngày nhập ngũ vẫn còn quàng trên cổ, thấm đẫm nước mưa và máu.

Trời gần sáng.

Mưa rừng vẫn rơi lặng lẽ trên đại ngàn.

Nam quỳ beside người đồng đội, đôi vai run lên dữ dội.

Cậu nhớ lại câu nói của Lợi:

“Mình thức để anh em ngủ mà.”

Cho tới hơi thở cuối cùng…

Người lính ấy vẫn làm đúng điều mình đã nói.

Chiến tranh kết thúc nhiều năm sau.

Trên mảnh đất rừng nơi căn cứ từng đóng quân, cây cối đã xanh trở lại.

Không còn tiếng bom.

Không còn những đêm gác lạnh buốt giữa chiến tranh.

Nhưng những người lính sống sót năm ấy vẫn nhớ mãi người đồng đội đã ngã xuống trong ca gác đêm mưa năm nào.

Có những con người trong chiến tranh không xung phong giữa những trận đánh lớn.

Không xuất hiện trên báo chí hay những bản tin chiến thắng.

Nhưng chính sự hy sinh thầm lặng của họ đã giữ cho biết bao người khác được sống.

Người lính canh giấc ngủ năm ấy cũng như thế.

Anh đã thức thay cho đồng đội giữa những đêm dài bom đạn…

Để rồi mãi mãi ngủ yên giữa đại ngàn Trường Sơn — như một biểu tượng lặng thầm của lòng dũng cảm và tình đồng đội trong thời hoa lửa Việt Nam.