NGƯỜI CANH SUỐI GIỮA ĐẠI NGÀN

Hồ Văn Prên sinh năm 1931 tại một bản nhỏ nằm ven dòng suối A Rinh. Cha ông là một thợ săn giỏi, còn mẹ nổi tiếng khắp vùng vì đan những chiếc gùi bền chắc. Ngay từ nhỏ, Prên đã theo cha băng rừng, học cách đọc dấu chân thú, nghe tiếng nước và nhận biết sự thay đổi của thiên nhiên.

Đối với ông, mỗi con suối đều có tiếng nói riêng. Chỉ cần nhìn màu nước hay nghe âm thanh dòng chảy, ông có thể đoán được mưa nguồn, lũ về hay những biến động trong rừng.

Khi chiến tranh lan tới Trường Sơn, những con suối trở thành tuyến đường sống của nhiều đoàn người. Có nơi là nguồn nước quý, có nơi là điểm vượt an toàn giữa rừng sâu.

Nhờ thông thuộc địa hình, Hồ Văn Prên được giao nhiệm vụ hướng dẫn các đoàn người qua những đoạn suối hiểm trở. Ông còn âm thầm kiểm tra các điểm lấy nước, đảm bảo nguồn nước sạch cho những người đi qua.

Có những ngày nước lũ dâng cao, ông cùng dân bản chặt tre, kết dây rừng làm cầu tạm để giúp mọi người vượt suối an toàn. Nhiều chuyến đi thành công nhờ sự bình tĩnh và kinh nghiệm của ông.

Ông luôn căn dặn những người trẻ đi cùng rằng: "Qua rừng phải biết nghe tiếng cây, qua suối phải biết nghe tiếng nước." Đó không chỉ là kinh nghiệm sinh tồn mà còn là bài học về sự tôn trọng thiên nhiên.

Trong những năm tháng gian khó, Hồ Văn Prên chứng kiến biết bao cuộc chia tay bên bờ suối. Có người hẹn ngày trở về nhưng mãi mãi nằm lại nơi chiến trường. Mỗi lần đi qua những địa điểm ấy, ông đều lặng lẽ cúi đầu tưởng nhớ.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông trở về chăm sóc nương rẫy, gây dựng gia đình và góp sức mở những con đường mới cho bản làng. Ông là một trong những người đầu tiên vận động bà con bảo vệ nguồn nước và giữ gìn rừng đầu nguồn.

Ông thường dẫn con cháu đi dọc theo dòng suối cũ, kể lại những câu chuyện của một thời khói lửa. Với ông, lịch sử không nằm ở những điều xa vời mà hiện hữu trong từng tảng đá, từng khúc quanh của dòng nước.

Ở tuổi 95, Hồ Văn Prên vẫn giữ thói quen dậy sớm ra bên bờ suối. Ông bảo chỉ cần nghe tiếng nước chảy là thấy lòng mình bình yên, như được gặp lại những người bạn cũ đã đi qua cuộc đời.

Ông luôn nhắn nhủ thế hệ trẻ phải biết quý trọng thiên nhiên, giữ gìn rừng và nguồn nước, bởi đó không chỉ là tài sản của hôm nay mà còn là ký ức của quê hương.

Đối với Hồ Văn Prên, điều đáng tự hào nhất không phải là những việc mình từng làm, mà là được chứng kiến bản làng đổi thay, trẻ em được cắp sách đến trường và tiếng cười vang lên nơi những bờ suối từng chìm trong khói lửa.