Người cha hơn bảy mươi tuổi đi tìm con

Ngày tiễn con lên đường nhập ngũ vào cuối năm 1970 hoặc đầu năm 1971, ông không biết đó sẽ là cuộc chia ly dài đến thế. Người con trai còn rất trẻ, chưa lập gia đình, mang theo lý tưởng của tuổi thanh xuân để bước vào cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc. Người cha ở lại, gửi gắm niềm tin vào ngày đất nước hòa bình, con sẽ trở về.

Điều mong mỏi ấy đã thành hiện thực, nhưng không trọn vẹn.

Thạch Kim Toàn trở về sau chiến tranh với ba mảnh đạn còn nằm trong não. Ông còn sống, nhưng những di chứng thần kinh khiến sức khỏe không còn như trước. Sau chín tháng điều trị tại Bệnh viện Quân y 103, ông được chuyển về Đoàn 200 để tiếp tục quản lý và theo dõi.

Gia đình nhiều lần lên thăm con.

Mỗi lần gặp, người cha đều nhận ra con mình đã khác.

Ánh mắt đôi lúc đờ đẫn.

Trí nhớ khi nhớ khi quên.

Có lúc nói chuyện rất bình thường, nhưng cũng có lúc lặng lẽ bước đi mà không biết mình sẽ đến đâu.

Nhìn con như vậy, người cha chỉ biết lặng im.

Ông không trách chiến tranh, bởi ông hiểu biết bao gia đình khác cũng đã phải chịu những mất mát như mình. Ông chỉ mong con còn sống, còn được điều trị và còn có cơ hội trở về với gia đình.

Rồi biến cố lớn nhất xảy ra.

Theo lời kể của người thân, Thạch Kim Toàn mất liên lạc tại Đoàn 200 vào ngày 23 tháng 7 năm 1977.

Tin dữ đến với gia đình như một nhát cắt vào trái tim người cha.

Ông không tin con mình có thể tự ý bỏ đi.

Ông càng không tin một người mang thương tật nặng lại có thể biến mất không dấu vết.

Thế là người cha già quyết định lên đường.

Khi ấy, ông đã ngoài bảy mươi tuổi.

Ở cái tuổi mà nhiều người phải chống gậy, cần con cháu chăm sóc, ông lại một mình khăn gói rời quê để đi tìm con.

Chuyến đi năm ấy không hề dễ dàng.

Từ quê nhà, ông đón tàu hỏa ra Bắc. Sau nhiều giờ ngồi trên chuyến tàu đông đúc, ông lại tiếp tục cuốc bộ từ ga về đơn vị. Quãng đường dài đối với một thanh niên đã mệt, huống chi là một cụ già đã bước qua tuổi thất thập.

Theo lời kể trong đoạn ghi âm, có những đoạn đường ông phải đi bộ trong tình trạng gần như kiệt sức.

Nhưng ông vẫn đi.

Bởi ở cuối con đường ấy, biết đâu sẽ có tin về con trai mình.

Đến nơi, điều người cha nhận được không phải là cuộc đoàn tụ.

Ông chỉ được biết rằng con mình đã đi mất.

Không ai chỉ được ông đã đi hướng nào.

Không ai biết ông mặc gì lúc rời đơn vị.

Không ai có thể nói người cuối cùng gặp ông là ai.

Người cha lặng người.

Ông cố hỏi thêm.

Hỏi từng người.

Hỏi từng chi tiết nhỏ.

Hỏi xem có ai còn nhớ khuôn mặt người thương binh mang ba mảnh đạn trong đầu ấy không.

Nhưng câu trả lời ông nhận được chỉ là những cái lắc đầu hoặc những ký ức đã mờ theo năm tháng.

Ông không bỏ cuộc.

Trên đường trở về, ông vẫn để mắt nhìn những người đi bộ ven đường, những bến xe, những ga tàu, những chợ nhỏ... Mỗi khi bắt gặp một người đàn ông có dáng người hao gầy, tóc tai rối bời, ông lại bước đến gần.

Ông hy vọng.

Rồi lại thất vọng.

Có lẽ trong lòng ông luôn tồn tại một niềm tin rất giản dị:

"Biết đâu con mình vẫn còn sống."

Những chuyến đi tìm con cứ thế nối tiếp nhau.

Mỗi lần trở về là thêm một lần mang theo nỗi buồn.

Nhưng ông chưa bao giờ nói sẽ dừng lại.

Bởi đối với một người cha, chừng nào chưa biết con ở đâu thì chừng đó vẫn còn phải đi tìm.

Điều khiến người nghe xúc động không chỉ là quãng đường hàng trăm kilômét ông đã vượt qua.

Mà là quãng đường của tình phụ tử.

Một người cha già, lưng đã còng, chân đã yếu, vẫn sẵn sàng đi hết nơi này đến nơi khác chỉ để mong được nhìn thấy con một lần.

Có người từng nói rằng, trên đời này không có tình yêu nào bền bỉ hơn tình yêu của cha mẹ dành cho con.

Câu chuyện của người cha Thạch Kim Toàn là minh chứng cho điều ấy.

Ông không tìm con vì hy vọng được báo đáp.

Ông cũng không tìm con để đòi hỏi điều gì.

Ông chỉ mong biết con mình còn sống hay đã khuất.

Nếu còn sống, ông sẽ đón con về.

Nếu đã khuất, ông chỉ xin một nấm mộ để gia đình có nơi thắp nén hương mỗi dịp giỗ Tết.

Ước nguyện ấy tưởng như rất bình thường.

Thế nhưng suốt gần nửa thế kỷ, nó vẫn chưa thể trở thành hiện thực.

Ngày hôm nay, người cha ấy đã không còn.

Nhưng câu chuyện về hành trình tìm con của ông vẫn được con cháu lưu giữ như một ký ức thiêng liêng.

Đó không chỉ là câu chuyện về một gia đình đi tìm người thân mất tích.

Đó còn là biểu tượng của tình phụ tử sâu nặng, của sự hy sinh thầm lặng và của lòng kiên trì không bao giờ tắt.

Chiến tranh đã cướp đi tuổi trẻ của người con.

Thời gian lại lấy đi tuổi già của người cha.

Điều còn lại là một hành trình dang dở và một lời nhắn gửi cho các thế hệ hôm nay: hãy trân trọng hòa bình, trân trọng những người đã cống hiến cho đất nước và đừng bao giờ để bất kỳ người lính nào bị lãng quên trong ký ức của dân tộc.