Người chỉ huy bước vào hầm Đờ Cát
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Tạ Quốc Luật là Đại đội trưởng Đại đội 360. Chiều ngày 7/5/1954, ông chỉ huy tổ xung kích gồm 5 chiến sĩ tiến thẳng vào Sở chỉ huy của quân Pháp, bắt sống tướng Đờ Cát cùng toàn bộ Bộ Tham mưu. Hình ảnh ấy đã trở thành một trong những biểu tượng của chiến thắng "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".
Sinh năm 1925 tại vùng quê ven biển Thái Bình, Tạ Quốc Luật lớn lên trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước. Ngay từ những ngày đầu Cách mạng Tháng Tám, ông đã tham gia lực lượng cách mạng và nhanh chóng trở thành một cán bộ quân đội có bản lĩnh.
Trong suốt hai cuộc kháng chiến, ông trực tiếp tham gia hơn 20 chiến dịch và trên 100 trận đánh. Từ các chiến dịch Việt Bắc, Biên giới, Tây Bắc đến Điện Biên Phủ, ở đâu có nhiệm vụ khó khăn, ở đó đều có dấu chân của người chỉ huy trẻ Tạ Quốc Luật.
Cuối năm 1953, Đại đoàn 312 hành quân lên Tây Bắc tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ. Sau nhiều tháng mở đường, kéo pháo và liên tục tiến công các cứ điểm của quân Pháp, trận đánh cuối cùng được chuẩn bị.
Ngày 7 tháng 5 năm 1954, khi Bộ Chỉ huy chiến dịch phát lệnh tổng công kích, Đại đội 360 do Tạ Quốc Luật chỉ huy nhận nhiệm vụ đặc biệt: đánh chiếm khu trung tâm và tiến vào Sở chỉ huy của tướng Đờ Cát.
Trước giờ xuất kích, ông viết một lá quyết tâm thư gửi cấp trên với lời hứa sẽ hoàn thành nhiệm vụ. Khi hàng rào phòng thủ của địch bị phá tung, ông dẫn đầu tổ xung kích gồm năm chiến sĩ lao lên giữa làn đạn dày đặc. Tiếng súng vẫn vang lên khắp lòng chảo Điện Biên, nhưng không ai chùn bước.
Đến khoảng 17 giờ 30 phút ngày 7 tháng 5 năm 1954, Tạ Quốc Luật cùng đồng đội xông vào hầm chỉ huy của tướng Đờ Cát. Ông nhanh chóng khống chế toàn bộ những người có mặt trong hầm và bắt sống tướng Đờ Cát cùng Bộ Tham mưu. Khoảnh khắc ấy đánh dấu sự sụp đổ hoàn toàn của Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ và kết thúc thắng lợi chiến dịch lịch sử.
Vài ngày sau, trong lễ mừng chiến thắng tại Mường Phăng, Tạ Quốc Luật được giao nhiệm vụ kéo lá cờ "Quyết chiến – Quyết thắng" trước toàn quân. Đó là phần thưởng xứng đáng dành cho người chỉ huy đã góp phần tạo nên thời khắc lịch sử của dân tộc.
Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, ông tiếp tục phục vụ trong quân đội và tham gia kháng chiến chống Mỹ. Dù lập nhiều chiến công, ông luôn sống giản dị, khiêm nhường và cho rằng chiến thắng là công lao của cả tập thể.
Năm 1985, Tạ Quốc Luật qua đời. Đến năm 2004, Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 2024, tỉnh Điện Biên đã đặt tên một tuyến đường ngay gần hầm Đờ Cát là đường Tạ Quốc Luật, để ghi nhớ người anh hùng đã trực tiếp bước vào hầm chỉ huy đối phương trong giờ phút quyết định của lịch sử.
