NGƯỜI CHỈ HUY CÔNG BINH "MỞ ĐƯỜNG MÁU" GIỮA BÃO LỬA ĐƯỜNG 20 QUYẾT THẮNG

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước trường kỳ, Đường Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh huyền thoại là tuyến hành lang huyết mạch tiếp viện cho tiền tuyến miền Nam. Để cắt đứt mạch máu giao thông chiến lược này, đế quốc Mỹ đã điên cuồng trút xuống đây hàng vạn tấn bom đạn hủy diệt, biến những cung đường thành những "tọa độ chết". Giữa muôn vàn gian khổ và hy sinh, lực lượng công binh đã kiên cường bám trụ trận địa để bảo đảm cho những đoàn xe thông bến, ra tiền tuyến. Trong số những tấm gương gan vàng dạ ngọc ấy, câu chuyện về Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Tô Quang Lập (sinh năm 1942, tư liệu quân đội ghi năm 1943), người con ưu tú của quê hương [xã Nghĩa Phương, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang , đã trở thành một bài ca oai hùng, bất tử.

Sinh ra và lớn lên tại mảnh đất [Nghĩa Phương  giàu truyền thống yêu nước, tháng 4 năm 1964, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, người thanh niên Tô Quang Lập hăng hái lên đường nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện gian khổ, ông được biên chế vào Đại đội 1, Tiểu đoàn 1 công binh thuộc Binh trạm 14, Đoàn 559. Từ năm 1965 đến năm 1969, ông cùng đơn vị được giao một nhiệm vụ vô cùng hệ trọng và nghẹt thở: bảo đảm giao thông và thông xe an toàn trên tuyến đường số 20A (Đường 20 Quyết thắng) – tuyến đường vượt khẩu trọng yếu cắt ngang dãy Trường Sơn hùng vĩ .

Do vị trí có tầm quan trọng đặc biệt, cung đường do đơn vị của Tô Quang Lập phụ trách đã trở thành mục tiêu đánh phá trọng điểm, điên cuồng của không quân Mỹ. Chỉ trong vòng 4 năm, đoạn đường ngắn ngủi này đã phải hứng chịu hơn 1.000 trận oanh tạc dữ dội. Giặc Mỹ ném xuống đây hàng vạn quả bom phá, bom nổ chậm, bom từ trường kết hợp bắn phá liên tục bằng rốc-két và đạn 20mm cả ngày lẫn đêm nhằm nghiền nát ý chí quân ta. Tuy nhiên, trước bão lửa khốc liệt của kẻ thù, người chiến sĩ Tô Quang Lập và đồng đội không một phút nao núng, sờn lòng. Với tinh thần "máu có thể đổ, nhưng đường không thể tắc", hễ cứ dứt tiếng bom, có lệnh là ông lại tiên phong dẫn đầu đơn vị xung phong ra sửa đường ngay lập tức.  

Trên cương vị Đại đội phó, Tô Quang Lập luôn là tấm gương sáng ngời về lòng dũng cảm và tinh thần mưu trí. Ông trực tiếp tham gia chỉ huy hơn 35 trận đánh bám đường, nhiều lần xả thân giữa bãi bom nổ chậm nghẹt thở để tìm phương án san lấp hố bom nhanh nhất, dọn dẹp chướng ngại vật mở lối cho xe qua. Hiệu suất làm việc thần tốc và quả cảm của ông cùng đơn vị công binh đã vô hiệu hóa chiến tranh ngăn chặn của giặc, giữ cho mạch máu giao thông thông suốt, góp phần quyết định đưa hàng vạn tấn vũ khí, lương thực và cán bộ chi viện an toàn vào chiến trường miền Nam giải phóng quê hương.  

Sự kiên cường và những cống hiến đặc biệt xuất sắc của người chỉ huy công binh bám đường giữa lửa bom Trường Sơn đã viết nên một trang sử oai hùng của quân đội ta. Để tôn vinh tinh thần quả cảm độc nhất vô nhị đó, ngày 22 tháng 12 năm 1969, đồng chí Tô Quang Lập vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Câu chuyện cuộc đời chiến đấu kiên trung từ năm 1965 đến năm 1969 của ông mãi mãi là niềm tự hào chói lọi của dòng họ Tô và nhân dân [Lục Nam, Bắc Giang], là ngọn đuốc sáng ngời truyền ngọn lửa yêu nước nồng nàn và lòng dũng cảm cho thế hệ trẻ hôm nay vững bước trên hành trình bảo vệ Tổ quốc.