Người chỉ huy của những "điểm nghẽn" sinh tử
Trưởng thành trong giai đoạn cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào thời điểm khốc liệt, Phan Trọng Dường (sinh năm 1948, quê ở Đức Thọ, Hà Tĩnh) nhập ngũ năm 1965 và nhanh chóng trở thành một cán bộ chỉ huy công binh xuất sắc.
Từ năm 1968 đến năm 1972, ông trực tiếp chỉ huy đơn vị công binh mở đường, rê bom, phá nổ tại các trọng điểm bị không quân Mỹ đánh phá ác liệt như Cổng Trời, ngã ba Lùm Bùm, cua L-Và (trên đường 20 Quyết Thắng) và khu vực Tà Lương. Đây là những nút giao thông huyết mạch, nơi địch tập trung hàng nghìn tấn bom đạn nhằm cắt đứt tuyến viện trợ từ hậu phương lớn miền Bắc vào chiến trường miền Nam.
Những chiến công bám cầu, bám đường cụ thể
Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào (1971): Đơn vị của Phan Trọng Dường chịu trách nhiệm bảo đảm giao thông trên hướng tiến quân chủ lực. Trước mật độ đạn pháo và bom thù dày đặc, ông đã sáng tạo ra nhiều phương pháp rà phá bom mìn, tháo gỡ bom nổ chậm ngay dưới tầm hỏa lực địch. Nhờ đó, tuyến đường thông suốt liên tục, phục vụ kịp thời cho các đơn vị xe tăng, pháo binh tiến công giải phóng hoàn toàn khu vực Đường 9 - Nam Lào.
Chiến dịch Quảng Trị (1972): Trong cuộc chiến đấu bảo vệ Thành cổ và các vùng giải phóng, ông cùng đồng đội bám trụ tại các bến phà, cầu phao bắc qua sông Thạch Hãn và sông Bến Hải. Ông đã trực tiếp ngụp lặn dưới sông trong điều kiện bom đạn dữ dội để ghép phao, nối cầu, rà phá bom từ trường dưới nước, bảo đảm cho hàng nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ và vũ khí khí tài sang sông an toàn.
Bản lĩnh và danh hiệu cao quý
Trong suốt những năm tháng chiến đấu trên tuyến đường Trường Sơn, Phan Trọng Dường đã tham gia tháo gỡ và rà phá hàng trăm quả bom các loại (bom phá, bom nổ chậm, bom từ trường), trực tiếp chỉ huy mở hàng chục kilômét đường chiến dịch.
Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, ngày 11 tháng 1 năm 1973, Phan Trọng Dường (khi đó là Đại đội trưởng Đại đội 1, Tiểu đoàn 33, Bộ Tư lệnh Trường Sơn) đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Thời hoa lửa của Anh hùng Phan Trọng Dường là minh chứng sống động cho khí phách "máu có thể rơi, đường không thể tắc" của lực lượng Công binh Trường Sơn Việt Nam.
