Người chỉ huy dân quân mưu trí Phan Doán và trận địa 'Lá chắn thép' giữ vững bình yên cửa biển Tân Đông

Trong những trang sử hào hùng của quân và dân phường Ba Đồn, tên tuổi của cựu chiến binh Phan Doán hiện lên như một biểu tượng của lòng dũng cảm và sự mưu trí của lực lượng dân quân tự vệ (DQTV) vùng bãi ngang. Sinh năm 1936, bác Doán thuộc thế hệ "tre già măng mọc", lớn lên khi tiếng súng kháng Pháp còn chưa dứt và trưởng thành khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn khốc liệt nhất. Với bác, quê hương Tân Đông không chỉ là nơi chôn nhau cắt rốn, mà là một trận địa thiêng liêng phải được bảo vệ bằng mọi giá. Trong những năm tháng đế quốc Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc, đặc biệt là khu vực cửa sông Gianh – mạch máu giao thông chiến lược, bác Doán đã cùng đơn vị dân quân trực chiến ngày đêm, biến mỗi gốc bần, mỗi bãi cát thành một pháo đài thép kiên cường.

Ký ức của bác là những đêm trắng mật phục ven sông, đôi mắt không rời mặt nước để theo dõi từng di động của tàu thám báo địch. Với sự am hiểu tường tận từng con nước, luồng lạch, bác đã cùng đồng đội thiết lập những "trận địa bẫy ngầm" đầy mưu lược. Bác nhớ mãi những trận đánh khi máy bay địch gầm rú trên đầu, trút bom đạn xuống cầu phà, bác và đơn vị vẫn kiên cường bám trụ trên mâm pháo dã chiến, vừa đánh trả quân thù, vừa hỗ trợ bộ đội chủ lực thông đường cho xe ra tiền tuyến. Sự quả cảm của bác Doán năm ấy không chỉ nằm ở tay súng mà còn ở trái tim nóng hổi tình yêu quê hương, sẵn sàng lấy thân mình làm cọc tiêu sống dẫn lối cho những chuyến hàng nghĩa tình vào Nam. Tinh thần "tay cày tay súng", "tay chèo tay súng" của người chiến sỹ dân quân năm ấy đã viết nên huyền thoại về thế trận chiến tranh nhân dân bất diệt trên đất mẹ Quảng Bình "Hai giỏi".

Gia nhập Hội Cựu chiến binh phường Ba Đồn vào một ngày vô cùng ý nghĩa – ngày 19/05/2014, kỷ niệm sinh nhật Bác Hồ, bác Phan Doán mang vẹn nguyên hào khí giữ đất, giữ biển năm xưa vào công tác tại Chi hội TDP Tân Đông. Dù tuổi đã cao, bác vẫn giữ phong thái đĩnh đạc, lối sống liêm chính và kỷ luật của người lính già. Bác sống mẫu mực, là cây đại thụ che bóng mát cho con cháu và là tiếng nói uy tín nhất trong khu dân cư. Hiện nay, bác vẫn tích cực đóng góp trí tuệ cho công tác xây dựng Đảng và chính quyền địa phương, luôn trăn trở làm sao để giáo dục thế hệ trẻ bồi đắp lòng tự tôn dân tộc. Bác dạy lớp trẻ bài học về sự gắn bó với cội nguồn: "Ngày xưa bác dùng mưu mẹo giữ sông, ngày nay các cháu phải dùng tri thức giữ gìn bản sắc và làm giàu cho quê hương. Đừng để mình lạc lối giữa dòng đời xô bồ".

Đối với đoàn viên thanh niên Đoàn phường Ba Đồn, bác Phan Doán là một "pho sử sống" vô giá. Trong các buổi kể chuyện truyền thống, bác không dùng những từ ngữ hoa mỹ, bác kể bằng những vết sẹo, bằng những kỷ niệm xương máu, giúp thanh niên thấu hiểu giá trị của độc lập hôm nay. Bác thường xuyên phối hợp cùng Đoàn phường tham gia các phong trào bảo vệ môi trường dòng sông quê hương, nhắc nhở thế hệ trẻ rằng bảo vệ môi trường cũng chính là bảo vệ sự sống và linh hồn của dải đất địa linh nhân kiệt này. Cuộc đời bác Phan Doán là minh chứng cho việc người chiến sỹ dù ở bất cứ thời đại nào cũng luôn là hạt nhân nòng cốt của sự ổn định và phát triển. Bác chính là người giữ lửa, giúp thanh niên Ba Đồn hiểu rằng hào khí dòng Gianh sẽ mãi trường tồn nếu mỗi cá nhân đều biết sống trách nhiệm, chính trực và tận hiến cho lợi ích chung của cộng đồng.