Người chỉ huy đầu tiên của ngành Tình báo Quốc phòng
Đầu năm 1948, đồng chí Đào Phúc Lộc khi ấy lấy bí danh là Hoàng Minh Đạo nhận được lệnh điều động của Đại tướng Võ Nguyên Giáp và đồng chí Hoàng Văn Thái cử vào nam với nhiệm vụ là Đặc phái viên của Bộ Tổng Tham mưu đi kiểm tra tình hình, công tác phản gián, tình báo, quân báo từ Khu IV vào đến Nam Bộ. Nhiệm vụ được giao lúc này vô cùng nặng nề, đó là rà soát lại toàn bộ công tác tổ chức về quân sự, quân báo, tình báo, dân quân; nhận sự bàn giao phụ trách Phòng Mật vụ Nam Bộ (tức Phòng Tình báo) do kỹ sư Phạm Ngọc Thảo đang phụ trách. Nhiệm vụ chủ yếu của Phòng Mật vụ là bố trí người vào công tác nội thành, hoạt động trong lòng địch,... và nhiệm vụ quan trọng hơn nữa của đồng chí Hoàng Minh Đạo là sắp xếp lại tổ chức trong ngành tình báo, thống nhất từ Trung ương Bộ Tổng Tham mưu đến các địa phương.
Quá trình vào Nam, Hoàng Minh Đạo đã tổ chức nhiều lớp học ngắn hạn để bổ sung lực lượng cho ngành tình báo quân sự Việt Nam. Tại Quân khu V, ông mở lớp học đào tạo cán bộ tình báo, quân báo bao gồm các cán bộ của Quảng Nam-Đà Nẵng, Khánh Hòa, Phan Thiết, Bình Thuận... Lớp học khoảng 40 người, toàn bộ là các trưởng ban, tiểu ban, hoặc trợ lý tham mưu của quân khu. Đây là lớp học đầu tiên chính quy do đặc phái viên của Bộ Tổng Tham mưu vào mở. Đồng chí Hoàng Minh Đạo soạn thảo mười mấy bài giảng, mỗi bài giảng là một nội dung thiết thực nhằm phục vụ cho nghiệp vụ của ngành: tổ chức hoạt động nội thành, nghiên cứu tình hình địch, tổ chức mạng lưới cơ sở, cài người vào hàng ngũ địch, hệ thống giao liên, liên lạc, thông tin...
Ở chiến trường miền nam khói lửa, đồng chí Hoàng Minh Đạo tổ chức nhiều cuộc họp lớn nhỏ với trưởng ban quân báo các quân khu, các tiểu ban để đi đến quyết định tổ chức của ngành được thống nhất, có tính hệ thống chính quy từ Trung ương đến quân khu, địa phương và ngược lại. Lúc đầu không phải tất cả các ý kiến đều thống nhất, nhưng với sự thuyết phục khéo léo và những kiến thức tình báo uyên bác của mình, đồng chí Đạo đã thuyết phục được mọi người trong cuộc họp cùng ngồi bàn bạc, họ còn đặt tên thân mật cho đồng chí là Anh Năm.
