NGƯỜI CHỈ HUY GIẢI PHÓNG THỊ XÃ QUẢNG TRỊ

Người chỉ huy vượt sông Thạch Hãn

Ngày 1/5/1972, khi chiến dịch giải phóng Quảng Trị bước vào thời điểm quyết định, Nguyễn Đức Huy đang giữ cương vị Trung đoàn phó Trung đoàn 9, Sư đoàn 304. Ông nhận lệnh trực tiếp chỉ huy lực lượng vượt sông Thạch Hãn, tiến vào giải phóng thị xã Quảng Trị.

15 giờ ngày 1/5, ông nhận lệnh hành quân. Đến 20 giờ, lực lượng phía trước của Trung đoàn 9 vượt sông Thạch Hãn. Các đơn vị nhanh chóng triển khai đội hình, đánh chiếm những vị trí quan trọng trong thị xã.

Tiểu đoàn 1 tiến theo hướng đường Trần Hưng Đạo, đánh chiếm trường Bồ Đề, sau đó phát triển lực lượng đến dinh tỉnh trưởng, khu an ninh và tiểu khu quân sự. Một hướng khác tiến vào khu vực phía tây Thành cổ, giải phóng hàng trăm người bị giam giữ.

Đến 4 giờ sáng ngày 2/5/1972, lá cờ giải phóng được cắm trên nóc dinh tỉnh trưởng. Thị xã Quảng Trị hoàn toàn được giải phóng. Sau đó, Nguyễn Đức Huy được giao làm Chủ tịch Ủy ban Quân quản lâm thời thị xã Quảng Trị.

Nhưng niềm vui giải phóng không kéo dài lâu. Sau khi Quảng Trị được giải phóng, đối phương tập trung lực lượng lớn mở cuộc phản công nhằm tái chiếm thị xã và Thành cổ.

Từ ngày 28/6 đến 16/9/1972, cuộc chiến đấu bảo vệ Thành cổ diễn ra trong 81 ngày đêm. Nguyễn Đức Huy là một trong những cán bộ chỉ huy trực tiếp chứng kiến và tham gia giai đoạn chiến đấu đặc biệt khốc liệt này. Ông từng nhận xét rằng đây là một trong những chiến trường ác liệt nhất mà ông từng trải qua.

Theo hồi ức của ông, quân ta phải chịu sức ép bom pháo cực lớn. Thương vong rất nặng nề, nhưng tinh thần chiến đấu của bộ đội vẫn rất cao. Mục tiêu của đối phương là nhanh chóng tái chiếm Thành cổ để tạo lợi thế trên bàn đàm phán Paris, nhưng quân ta đã kiên cường bám trụ, làm thất bại ý đồ đó.

Sau khi rời Quảng Trị, Nguyễn Đức Huy tiếp tục công tác trong quân đội và đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy. Đặc biệt, tháng 11/1972, ông tiếp tục chỉ huy Trung đoàn 18, Sư đoàn 325 chiến đấu tại khu vực An Đôn – Nhan Biều, bên bờ sông Thạch Hãn, ngăn đối phương mở rộng địa bàn về Ái Tử và Đông Hà.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, người chỉ huy năm xưa nay đã ở tuổi cao. Nhưng những ký ức về dòng Thạch Hãn, Thành cổ và những người lính đã hy sinh vẫn còn nguyên trong câu chuyện ông kể.

Nguyễn Đức Huy không chỉ là người chứng kiến lịch sử. Ông trực tiếp cầm quân vượt sông Thạch Hãn giải phóng thị xã Quảng Trị, rồi tiếp tục cùng đồng đội đối mặt với cuộc phản công khốc liệt. Câu chuyện của ông là một mảnh ghép chân thực về mùa hè đỏ lửa Quảng Trị năm 1972