NGƯỜI CHỈ HUY GIỮ VỮNG TINH THẦN KÍP XE (1)
Khắc họa vai trò người chỉ huy trong thời điểm xe tăng 363 đơn độc tấn công vào trung tâm thị xã Phước Long, lấy sự bình tĩnh và niềm tin để giữ vững tinh thần chiến đấu của cả kíp xe.
Trận đánh thị xã Phước Long đối với ông Liêm không chỉ là thử thách về hỏa lực, mà còn là phép đo nghiệt ngã nhất đối với bản lĩnh của người chỉ huy. Khi hai xe bạn gặp sự cố, chiếc 363 trở thành mũi thép duy nhất còn khả năng tiến vào trung tâm. Trong hoàn cảnh ấy, tinh thần của kíp xe dễ chao đảo hơn bất cứ lúc nào.
Ông kể, ngay sau khi nhận tin một xe hết đạn phải lùi, một xe kẹt pháo, anh em trên 363 im lặng khác thường. Tiếng máy vẫn nổ đều, nhưng trong lòng mỗi người là nhịp đập gấp gáp. Người nạp đạn nhìn ông chờ lệnh; lái xe hỏi: “Ta xử trí thế nào, thủ trưởng?”. Ông hiểu rằng chỉ một thoáng do dự trên gương mặt mình cũng có thể biến thành mệnh lệnh rút lui trong suy nghĩ của anh em.
Vì thế ông chọn cách lên tiếng thật dứt khoát: “Còn người còn xe, một xe cũng tấn công!”. Nhưng sau câu nói ấy là cả một quá trình giữ lửa. Ông nhắc pháo thủ tiết kiệm từng quả đạn, căn đúng mục tiêu; dặn lái xe bám trục đường lớn, tránh vật cản; yêu cầu mọi người tuyệt đối không hoảng khi địch bắn gần. Ông nói chậm, rõ, như đang ở thao trường chứ không phải giữa phố xá mịt mù bom đạn.
Anh em dần lấy lại nhịp. Ông bảo, chỉ huy xe tăng khác với chỉ huy bộ binh: mình ngồi chung một không gian chật hẹp với đồng đội, hơi thở nghe rất gần, nên lời động viên phải thật ấm và thật vững. Ông kể từng dùng chính giọng nói điềm tĩnh để “neo” anh em lại với nhiệm vụ, để họ hiểu rằng người chỉ huy vẫn còn đó, không bỏ họ trước vòng vây.
Khi 363 bị địch bao bọc bốn phía, ông vẫn bình tĩnh cho xe đánh trả cơ động, gây rối loạn đội hình địch. Chính sự không hoảng loạn ấy giúp bộ binh ngoài xe có điểm tựa bám theo. Ít giờ sau, lực lượng ta được tăng cường, mở đợt tổng công kích quyết định, giải phóng hoàn toàn thị xã.
Ông Liêm nói rằng, chiến thắng Phước Long có phần công lao của quyết định táo bạo, nhưng sâu xa hơn là nhờ tinh thần kíp xe không bị gãy đổ. Và người chỉ huy phải là thanh thép giữ sống lưng tinh thần ấy.
Trở về đời thường, ông mang theo bài học: trong chiến tranh, người chỉ huy không chỉ điều khiển cỗ máy, mà còn phải điều khiển nỗi sợ của con người.
