NGƯỜI CHỈ HUY GIỮA 81 NGÀY ĐÊM

Trong cuộc chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972, bên cạnh những người lính trực tiếp chiến đấu trong từng căn hầm, đoạn hào còn có những cán bộ chỉ huy phải chịu trách nhiệm tổ chức lực lượng và giữ vững trận địa. Trung tướng Nguyễn Đức Huy là một trong những nhân chứng trực tiếp của những ngày tháng khốc liệt ấy.

Năm 1972, Quảng Trị trở thành chiến trường trọng điểm. Sau khi quân ta giải phóng tỉnh Quảng Trị, đối phương tập trung lực lượng và hỏa lực rất lớn nhằm tái chiếm thị xã và Thành cổ. Cuộc chiến kéo dài 81 ngày đêm, từ ngày 28/6 đến 16/9/1972, lâu hơn rất nhiều so với dự kiến ban đầu của đối phương.

Theo hồi ức của Trung tướng Nguyễn Đức Huy, trong suốt 81 ngày đêm, gần như không có thời điểm nào chiến trường thực sự yên tĩnh. Bom pháo liên tục trút xuống trận địa. Người lính phải sống dưới những trận oanh kích dữ dội, khi máy bay ném bom thì xuống hầm, khi bom pháo tạm ngưng lại nhanh chóng trở lên giữ chốt.

Điều khiến ông day dứt nhất khi nhắc lại chiến trường Quảng Trị là sự hy sinh quá lớn của đồng đội. Theo lời ông, thương vong của quân ta trong 81 ngày đêm rất nặng nề; trung bình có thời điểm mỗi ngày đêm tương đương một đại đội hy sinh. Tuy nhiên, trong hoàn cảnh ấy, tinh thần chiến đấu của bộ đội vẫn rất cao.

Người chỉ huy không chỉ phải đối mặt với bom đạn mà còn phải đưa ra quyết định trong những tình huống cực kỳ khó khăn: giữ chốt ở đâu, tổ chức lực lượng thế nào, khi nào củng cố công sự, khi nào phản kích và làm sao duy trì sức chiến đấu khi quân số ngày càng giảm.

Đó là cuộc chiến của sự bền bỉ. Thành cổ không chỉ được giữ bằng những trận đánh lớn mà còn bằng hàng trăm, hàng nghìn lần các chiến sĩ bám hầm, giữ hào, chống từng đợt tiến công và giành giật từng vị trí nhỏ. Các tài liệu lịch sử đánh giá 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ là cuộc đọ sức vô cùng quyết liệt giữa hai bên.

Đến nay, khi nhìn lại chiến trường năm xưa, Nguyễn Đức Huy vẫn không quên những người lính đã chiến đấu dưới quyền mình. Họ phần lớn còn rất trẻ, nhiều người chưa kịp sống hết tuổi thanh xuân đã nằm lại trên đất Quảng Trị.

Sau hơn nửa thế kỷ, Thành cổ Quảng Trị đã trở thành một địa chỉ thiêng liêng. Những chiến hào năm xưa đã trở thành di tích, nhưng ký ức về những người lính vẫn còn sống trong câu chuyện của những nhân chứng lịch sử.

Câu chuyện của Trung tướng Nguyễn Đức Huy không chỉ nói về một người chỉ huy, mà còn là câu chuyện về hàng vạn cán bộ, chiến sĩ đã bám trụ Thành cổ trong 81 ngày đêm. Họ đã chiến đấu trong điều kiện khắc nghiệt nhất, để lại cho các thế hệ hôm nay một bài học sâu sắc về lòng dũng cảm, ý chí và sự hy sinh vì Tổ quốc