Người chỉ huy kiên trung
Anh hùng Trần Đức Thông sinh năm 1944 tại xã Minh Hòa, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình – mảnh đất nghèo khó nhưng giàu truyền thống yêu nước. Ngày 7 tháng 4 năm 1962, chàng trai tuổi đôi mươi tạm biệt quê hương lên đường nhập ngũ. Anh đã đi qua khói lửa kháng chiến chống Mỹ, trải nghiệm nhiều cương vị trong lực lượng phòng không, rồi sau ngày đất nước thống nhất vẫn chọn gắn bó với biển đảo. Từ Sơn Ca đến Nam Yết, từ nhiệm vụ bảo vệ Trường Sa đến cương vị Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện đảo, anh âm thầm dâng hiến tuổi thanh xuân cho những hòn đảo xa xôi. Đầu năm 1988, khi đang nghỉ phép bên vợ con, lệnh khẩn từ Vùng 4 Hải quân vang lên. Anh gác lại những ngày đoàn tụ ngắn ngủi, trở về đơn vị nhận nhiệm vụ, mang theo trong lòng quyết tâm thiêng liêng bảo vệ từng tấc đất, từng hòn đảo của Tổ quốc.
Rạng sáng ngày 14 tháng 3 năm 1988, trên con tàu HQ-604 neo tại đá Gạc Ma, Trần Đức Thông – trung tá, Phó Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 146 – là người chỉ huy cao nhất của lực lượng Việt Nam tại trận địa. Khi tàu chiến Trung Quốc ào tới bao vây, uy hiếp, đổ quân lên đảo hòng cướp lá cờ Tổ quốc, anh bình tĩnh ra lệnh: “Đồng chí nào biết bơi thì bơi ngay vào đảo hỗ trợ giữ cờ!” Anh nhắc nhở bộ đội giữ vững ý chí, không nổ súng trước khi có lệnh. Pháo địch dội xuống, tàu HQ-604 trúng đạn liên tiếp, nước biển ồ ạt tràn vào các khoang. Dù bị thương nặng ở đầu và chân, máu chảy ròng ròng, anh vẫn đứng vững trên mũi tàu, giọng nói vang vọng giữa biển động, chỉ huy chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Khi con tàu chìm dần xuống lòng biển Đông, anh đã anh dũng hy sinh cùng sáu mươi ba đồng đội, để lại sau lưng lời thề sắt đá: “Dù địch vây ép, dù mất tàu, chúng tôi quyết không lùi!”
Ngày 13 tháng 12 năm 1989, Trần Đức Thông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tấm gương của người chỉ huy kiên cường ấy mãi mãi là khúc bi tráng vang vọng giữa biển khơi – khúc ca về lòng trung thành tuyệt đối, về ý chí bất khuất và về sự hy sinh cao cả vì chủ quyền thiêng liêng của dân tộc. Tên anh được đặt cho đường phố, trường học tại quê hương và nhiều nơi trên đất nước, để mỗi thế hệ sau, mỗi lần nhìn ra biển Đông, đều nhớ rằng có những người con đã nằm lại giữa mênh mông sóng nước, để Tổ quốc mãi xanh và tự do.
