Người chỉ huy làm nên kỳ tích trên bầu trời Hà Nội

Người chỉ huy làm nên kỳ tích trên bầu trời Hà Nội

Trong lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” tháng 12 năm 1972 đã trở thành biểu tượng của ý chí, bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam. Góp phần làm nên chiến thắng vang dội ấy có Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Phiệt, người chỉ huy Tiểu đoàn 57 lập nên kỳ tích bắn rơi máy bay B-52 với hiệu suất chiến đấu đặc biệt xuất sắc.

Nguyễn Văn Phiệt tham gia cách mạng từ năm 1953 khi mới 14 tuổi. Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, ông làm liên lạc cho bộ đội địa phương tỉnh Hưng Yên, tham gia phục vụ các trận đánh du kích. Đến năm 1960, sau lần đầu tuyển quân không đạt yêu cầu sức khỏe, ông tiếp tục quyết tâm nhập ngũ vào Quân chủng Phòng không - Không quân.

Cuối năm 1965, ông được cử sang Liên Xô học tập chuyên ngành vũ khí tên lửa. Sau gần một năm đào tạo, ông trở về nước và nhanh chóng tham gia chiến đấu chống chiến tranh phá hoại miền Bắc của không quân Mỹ. Trong trận đánh ngày 22/10/1966 tại Mãn Đức, Cao Phong, Hòa Bình, với cương vị sĩ quan điều khiển tên lửa thuộc Tiểu đoàn 93, Trung đoàn 278, ông cùng đồng đội phóng hai quả đạn, bắn rơi tại chỗ một máy bay F-105 của địch. Đây là chiến công đầu tiên của ông trên mặt trận tên lửa phòng không.

Từ tháng 10/1966 đến tháng 5/1968, đơn vị của ông cơ động chiến đấu trên nhiều địa bàn khác nhau, tham gia 46 trận đánh, bắn rơi 8 máy bay Mỹ và bắt sống nhiều giặc lái. Qua thực tiễn chiến đấu liên tục, ông cùng đồng đội tích lũy nhiều kinh nghiệm quý báu trong việc đối phó với không quân Mỹ.

Tháng 6/1972, Nguyễn Văn Phiệt được điều động làm Quyền Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 57, Trung đoàn 261, Sư đoàn 361. Chỉ vài tháng sau, ông bước vào thử thách lớn nhất trong cuộc đời quân ngũ khi tham gia Chiến dịch phòng không bảo vệ Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh miền Bắc cuối năm 1972.

Trong 12 ngày đêm chiến đấu ác liệt của chiến dịch, Tiểu đoàn 57 đã tham gia 19 trận đánh, bắn rơi 4 máy bay B-52, trong đó có 2 chiếc rơi tại chỗ. Thành tích nổi bật nhất diễn ra vào rạng sáng ngày 21/12/1972 tại trận địa Đại Đồng, Hà Nội.

Sau nhiều ngày chiến đấu liên tục, việc tiếp tế đạn tên lửa gặp nhiều khó khăn. Khi bước vào trận đánh quyết định, Tiểu đoàn 57 chỉ còn lại ba quả đạn trên bệ phóng. Không may, quả đạn đầu tiên gặp sự cố không thể phóng đi. Trước tình thế chỉ còn hai quả đạn để đối đầu với đội hình máy bay B-52 của địch, Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Phiệt đã cùng cán bộ, chiến sĩ xác định quyết tâm: “Một quả đạn, một B-52”.

Khoảng 5 giờ sáng ngày 21/12/1972, khi xác định chính xác mục tiêu qua các dải nhiễu điện tử, ông ra lệnh phóng quả đạn thứ nhất vào đội hình B-52 đang tiến vào khu vực Hà Nội. Hai phút sau, quả đạn cuối cùng tiếp tục được phóng đi. Kết quả, Tiểu đoàn 57 bắn rơi hai chiếc B-52, trong đó có một chiếc rơi tại chỗ, chỉ trong vài phút ngắn ngủi. Đây được xem là trận đánh đạt hiệu suất cao và tiết kiệm đạn nhất trong lịch sử Bộ đội Tên lửa Việt Nam, được ghi vào trang sử vàng của Quân chủng Phòng không - Không quân.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, năm 1973, Nguyễn Văn Phiệt được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau chiến tranh, mặc dù mang trong mình những di chứng của những năm tháng chiến đấu, ông vẫn tiếp tục cống hiến cho đất nước. Trên các cương vị công tác trong Quân chủng Phòng không - Không quân, ông luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Khi nghỉ hưu, ông vẫn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, công tác truyền thống, kết nối đồng đội và tham gia nhiều hoạt động thiện nguyện giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn.

Hơn nửa thế kỷ sau chiến thắng, ký ức về những ngày chiến đấu bảo vệ bầu trời Hà Nội vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí người lính năm xưa. Cuộc đời và sự nghiệp của Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Phiệt là minh chứng cho tinh thần quả cảm, ý chí quyết thắng và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc của người chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam.