Người chỉ huy luôn trở lại tìm đồng đội

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đổng Dậu, sinh năm 1927. Hy sinh năm 1969. Quê ở xã Phước Hữu, tỉnh Khánh Hòa. Ông là người con thứ hai trong gia đình ông Đổng Quý và bà Thị Mây, lớn lên trong một gia đình nông dân Chăm nghèo.

Trong những câu chuyện được những người có uy tín ở các làng Chăm tại địa phương kể lại, sự hy sinh của Đổng Dậu thường được nhắc đến không chỉ bởi tinh thần chiến đấu mà còn bởi trách nhiệm của một người chỉ huy đối với đồng đội.

Tháng 7 năm 1969, Đổng Dậu chỉ huy một đơn vị vũ trang tuyên truyền tiến vào ấp Đá Trắng, một ấp chiến lược ở vùng sâu, nơi trước đó chưa có cơ sở cách mạng. Sau khi đơn vị hoàn thành công tác vận động quần chúng, trên đường trở về căn cứ, lực lượng bất ngờ bị địch phục kích.

Trước tình thế nguy hiểm, Đổng Dậu vẫn bình tĩnh tổ chức lại lực lượng, quyết liệt đánh trả và đưa đơn vị vượt khỏi vòng vây của địch. Khi đã thoát khỏi sự bao vây, ông kiểm tra lại quân số và phát hiện thiếu một chiến sĩ.

Đối với Đổng Dậu, người đồng đội ấy không thể bị bỏ lại phía sau.

Ông dặn dò các đồng đội, giao nhiệm vụ chỉ huy đơn vị cho một người khác rồi tự mình quay trở lại tìm chiến sĩ bị mất liên lạc. Quyết định ấy thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm của một người chỉ huy: trong hoàn cảnh nguy hiểm, ông vẫn đặt sự an toàn của đồng đội lên trên sự an toàn của bản thân.

Không may, khi quay trở lại, Đổng Dậu bị địch phát hiện và bắn bị thương. Chúng bao vây, gọi ông đầu hàng, đồng thời tìm cách mua chuộc, dụ dỗ. Nhưng Đổng Dậu nhất quyết không khuất phục.

Ông kiên quyết từ chối lời dụ hàng của địch và tiếp tục chiến đấu. Với khẩu K54 trong tay, ông chống trả quyết liệt, khiến nhiều tên địch bị tiêu diệt. Trước sự chống trả ấy, địch tập trung hỏa lực bắn vào ông.

Đổng Dậu bị thương nặng, gãy cả hai chân và một tay. Nhưng ngay cả trong hoàn cảnh đó, ông vẫn tiếp tục chiến đấu đến viên đạn cuối cùng, tiêu diệt thêm một số tên địch trước khi anh dũng hy sinh tại trận địa vào ngày 27 tháng 7 năm 1969.

Theo tư liệu, Đổng Dậu hy sinh trong tư thế đang tiến công, thể hiện ý chí chiến đấu dũng cảm, bất khuất trước quân thù. Sự hy sinh ấy khép lại cuộc đời hoạt động cách mạng của một người con Chăm đã dành trọn tuổi trẻ cho quê hương và cách mạng.

Điều khiến câu chuyện này để lại ấn tượng sâu sắc với chúng tôi – những đoàn viên hôm nay – không chỉ là sự dũng cảm trong chiến đấu, mà còn là trách nhiệm với đồng đội. Khi đã đưa đơn vị ra khỏi vòng vây, Đổng Dậu hoàn toàn có thể tiếp tục rút lui. Nhưng khi biết một chiến sĩ còn ở lại, ông đã quyết định quay lại.

Một quyết định rất ngắn ngủi nhưng thể hiện một phẩm chất lớn: đã là người chỉ huy thì không bỏ lại đồng đội của mình. Đó cũng là một giá trị mà thế hệ trẻ hôm nay có thể học tập trong cách sống, cách làm việc và cách cùng nhau vượt qua khó khăn.

Cuộc đời Đổng Dậu bắt đầu từ một thanh niên Chăm trong một gia đình nghèo, từng bị địch bắt buộc làm lính bảo vệ hương thôn. Qua từng chặng đường, ông trở thành người cán bộ cách mạng, người chiến sĩ và người chỉ huy được đồng đội, nhân dân tin yêu. Đến phút cuối cùng, ông vẫn giữ vững lập trường và trách nhiệm của mình.

Ngày 27 tháng 7 năm 1969 trở thành ngày Đổng Dậu nằm lại trên quê hương trong tư thế của một người chiến đấu. Nhưng câu chuyện về ông vẫn được những người đi sau kể lại, để thế hệ hôm nay hiểu hơn về sự hy sinh của những người đã dành tuổi trẻ cho quê hương, đồng bào và đất nước.

(Nội dung chính bài viết sử dụng tên của các địa phương cũ, trước khi sáp nhập để phù hợp với lịch sử cũng như giữ trọn lời kể của những người uy tín trong các làng Chăm tại địa phương)