Người chỉ huy mũi tiến công từ Đèo Ngoạn Mục

Thời Hoa Lửa: Người chỉ huy mũi tiến công từ Đèo Ngoạn Mục – Khúc tráng ca tháng Tư ở Phan Rang

Trong những trang sử hào hùng của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, mùa xuân năm 1975 là bản giao hưởng của những cuộc tiến công thần tốc từ nhiều hướng. Tại vùng đất nắng gió Ninh Thuận, nhắc đến chiến thắng vang dội giải phóng thị xã Phan Rang và sân bay Thành Sơn ngày 16/4/1975, không thể không nhắc đến một địa danh hiểm trở nhưng đầy chiến lược: Đèo Ngoạn Mục, và người con ưu tú của đồng bào Raglai – ông Chamaléa Liệu.

Hướng tiến công hiểm yếu từ miền núi phía Tây

Đầu tháng 4 năm 1975, khi chiến trường miền Nam chuyển biến chớp nhoáng với sự sụp đổ từng mảng của địch ở Tây Nguyên và Duyên hải miền Trung, tuyến quốc lộ 11 từ Đà Lạt vượt qua Đèo Ngoạn Mục đổ xuống đồng bằng Phan Rang trở thành một hướng tiến quân đặc biệt quan trọng.

Phan Rang lúc bấy giờ là một "cánh cửa thép" với hệ thống phòng thủ kiên cố của đối phương nhằm bảo vệ vùng duyên hải Nam Trung Bộ. Để đập tan tấm lá chắn này, lực lượng cách mạng đã triển khai thế trận hiệp đồng binh chủng chặt chẽ từ nhiều hướng: mũi chủ công theo Quốc lộ 1, mũi đánh vào sân bay Thành Sơn từ Tây Bắc và mũi tiến ra Ninh Chữ khóa chặt đường rút lui của địch trên biển.

Trong thế trận hiểm hóc ấy, hướng Đèo Ngoạn Mục mang ý nghĩa quyết định. Từ đỉnh đèo cao hiểm trở, những người lính bám trụ chiến khu năm xưa đã phối hợp nhịp nhàng với bộ đội chủ lực, tạo nên sức ép kinh hoàng từ phía Tây Bắc xuống hệ thống phòng thủ của địch.

Người con của đại ngàn Raglai và sứ mệnh lịch sử

Chamaléa Liệu, người con của đồng bào Raglai kiên trung, là thành viên Đảng ủy Mặt trận 1, đã gắn trọn cuộc đời mình với núi rừng Ninh Thuận. Đối với ông và đồng bào nơi đây, từng gốc cây, ngọn suối, từng khúc cua tay áo của Đèo Ngoạn Mục đều thân thuộc như lòng bàn tay. Họ không chỉ là những chiến sĩ kiên cường mà còn là "cẩm nang sống" dẫn đường cho bộ đội chủ lực tiến về đồng bằng.

Ngày 16/4/1975, từ hướng Đèo Ngoạn Mục, ông cùng đồng đội và quân chủ lực dũng mãnh tiến đánh, góp phần quan trọng vào chiến thắng lẫy lừng giải phóng thị xã Phan Rang và căn cứ quân sự – sân bay Thành Sơn. Đó không phải là một chiến thắng ngẫu nhiên, mà là kết quả ngọt ngào của cả một quá trình bền bỉ "bám đất, bám dân", xây dựng căn cứ và giữ vững ngọn lửa cách mạng trong suốt những năm tháng gian khổ nhất.

Vĩ thanh từ những bước chân qua đèo

Ngày nay, khi vượt qua những cung đường quanh co, uốn lượn ngoạn mục của Đèo Ngoạn Mục để ngắm nhìn thung lũng Phan Rang xanh ngát dưới chân núi, thế hệ hôm nay không khỏi bồi hồi xúc động. Cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ ấy từng ghi dấu những bước chân thần tốc, những mồ hôi và xương máu của các anh hùng, cách mạng như Chamaléa Liệu.

Câu chuyện về mũi tiến công từ Đèo Ngoạn Mục mãi là một biểu tượng sáng ngời về sự đoàn kết quân - dân, ý chí sắt đá và khát vọng hòa bình của dân tộc Việt Nam trong "thời hoa lửa".