NGƯỜI CHỈ HUY MƯU LƯỢC TRÊN CHIẾN TRƯỜNG KHU 9
Bài viết giới thiệu về đồng chí Võ Đông Trạch (Tư Trạch) – người cán bộ quân sự tài năng, giàu bản lĩnh của lực lượng vũ trang Kiên Giang trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Trên các cương vị Phó Tiểu đoàn trưởng, Tham mưu trưởng Tiểu đoàn 207 và sau này là Tỉnh đội trưởng, đồng chí đã trực tiếp chỉ huy nhiều trận đánh lớn, tiêu biểu là Chiến thắng Kè Một năm 1965 và chỉ đạo hiệu quả chiến thuật “công đồn, đả viện”, góp phần làm thất bại các cuộc hành quân của địch, mở rộng vùng giải phóng trên địa bàn Gò Quao, Giồng Riềng. Qua câu chuyện về đồng chí Võ Đông Trạch, bài viết tôn vinh trí tuệ, bản lĩnh và tài thao lược của người chỉ huy quân đội cách mạng, đồng thời khơi dậy niềm tự hào, lòng biết ơn và ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc tiếp nối truyền thống yêu nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam đã ghi dấu biết bao người chỉ huy quân sự tài năng, những người đã dành trọn cuộc đời để bảo vệ độc lập, tự do của Tổ quốc. Trên chiến trường Khu 9, đồng chí Võ Đông Trạch, thường gọi là Tư Trạch, là một trong những cán bộ quân sự tiêu biểu của lực lượng vũ trang Kiên Giang. Bằng bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần quyết chiến quyết thắng, đồng chí đã chỉ huy nhiều trận đánh quan trọng, góp phần làm thất bại các chiến lược quân sự của đối phương, tạo tiền đề cho thắng lợi của quân và dân miền Tây Nam Bộ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Đồng chí Võ Đông Trạch sinh ngày 27 tháng 7 năm 1923. Tháng 8 năm 1949, giữa lúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt, đồng chí gia nhập lực lượng vũ trang cách mạng. Từ người chiến sĩ trẻ giàu nhiệt huyết, đồng chí từng bước trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu, được tôi luyện trong gian khổ và trở thành một cán bộ quân sự có năng lực chỉ huy xuất sắc, luôn được đồng đội tin tưởng và cấp trên tín nhiệm.
Suốt những năm tháng kháng chiến, đồng chí luôn có mặt ở những địa bàn ác liệt nhất của chiến trường Tây Nam Bộ. Không chỉ giỏi về nghệ thuật tác chiến, đồng chí còn đặc biệt chú trọng xây dựng lực lượng, nâng cao khả năng hiệp đồng chiến đấu và phát huy sức mạnh của chiến tranh nhân dân. Phong cách chỉ huy sâu sát, quyết đoán nhưng linh hoạt của đồng chí đã góp phần tạo nên nhiều chiến công vang dội cho lực lượng vũ trang địa phương.
Một trong những dấu son nổi bật trong cuộc đời quân ngũ của đồng chí là Chiến thắng Kè Một diễn ra ngày 20 tháng 7 năm 1965.
Khi ấy, trên cương vị Phó Tiểu đoàn trưởng kiêm Tham mưu trưởng Tiểu đoàn 207, đồng chí Võ Đông Trạch trực tiếp chỉ huy đơn vị chiến đấu tại khu vực Kè Một, thuộc xã Vĩnh Bình Bắc, huyện Vĩnh Thuận (nay thuộc tỉnh An Giang).
Đối phương huy động lực lượng rất mạnh gồm ba tiểu đoàn thuộc Trung đoàn 32, Sư đoàn 21 của quân đội Sài Gòn, được yểm trợ bởi máy bay phản lực, trực thăng chiến đấu và hỏa lực mạnh nhằm tiêu diệt Tiểu đoàn 207. Đây là một trận đánh vô cùng chênh lệch về lực lượng và phương tiện.
Trước tình thế hiểm nghèo, đồng chí Võ Đông Trạch vẫn giữ vững bản lĩnh của người chỉ huy dày dạn kinh nghiệm. Đồng chí nhanh chóng tổ chức lại đội hình chiến đấu, bố trí các tuyến phòng ngự hợp lý, phát huy tối đa ưu thế địa hình và sức mạnh hiệp đồng của các đơn vị.
Dưới sự chỉ huy trực tiếp của đồng chí, Tiểu đoàn 207 đã kiên cường đánh bật sáu đợt tiến công liên tiếp của quân địch. Mỗi đợt xung phong đều bị chặn đứng bằng tinh thần quả cảm và sự phối hợp nhịp nhàng giữa các lực lượng.
Kết thúc trận đánh, quân ta loại khỏi vòng chiến đấu hơn 300 tên địch, bắn rơi 2 máy bay, bắn hư hỏng 4 chiếc khác, đồng thời thu hơn 50 khẩu súng các loại. Chiến thắng Kè Một đã trở thành một trong những trận đánh tiêu biểu của chiến trường Khu 9, giáng đòn nặng nề vào chiến lược "tìm diệt" của đối phương, khẳng định sức mạnh của nghệ thuật quân sự Việt Nam trước lực lượng có ưu thế vượt trội về vũ khí và phương tiện.
Không chỉ nổi bật trong vai trò trực tiếp chỉ huy chiến đấu, đồng chí Võ Đông Trạch còn ghi dấu ấn sâu sắc trên cương vị Tỉnh đội trưởng.
Ở cương vị này, đồng chí tiếp tục phát huy năng lực tổ chức và chỉ huy, xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân vững chắc trên địa bàn tỉnh. Đồng chí chỉ đạo lực lượng vũ trang vận dụng linh hoạt chiến thuật "công đồn, đả viện", đánh vào các căn cứ quân sự của địch, đồng thời tiêu diệt các lực lượng ứng cứu, từng bước làm tan rã hệ thống phòng thủ của đối phương.
Dưới sự lãnh đạo của đồng chí, hàng chục trận đánh lớn nhỏ đã được triển khai trên địa bàn Gò Quao và Giồng Riềng, góp phần mở rộng vùng giải phóng, tạo điều kiện thuận lợi cho phong trào cách mạng phát triển mạnh mẽ.
Đặc biệt, ngày 12 tháng 12 năm 1974, đồng chí Võ Đông Trạch trực tiếp chỉ huy Tiểu đoàn 207 phối hợp cùng Tiểu đoàn 519 tổ chức tập kích lực lượng thiết giáp của địch.
Trong trận đánh này, quân ta phá hủy 4 xe bọc thép M113, bắn hư hỏng nặng 6 chiếc khác, làm cho toàn bộ chi đoàn xe thiết giáp M113 của đối phương mất khả năng cơ động và ứng cứu.
Chiến thắng ấy có ý nghĩa chiến lược rất lớn. Khi lực lượng cơ giới của địch bị vô hiệu hóa, quân và dân Châu Thành B và Giồng Riềng đã tận dụng thời cơ thuận lợi để tiến công, giải phóng nhiều xã và đồn bốt, từng bước mở rộng vùng kiểm soát của cách mạng, góp phần tạo thế và lực cho những thắng lợi quyết định trong mùa Xuân năm 1975.
Nhìn lại chặng đường hoạt động cách mạng của đồng chí Võ Đông Trạch, có thể thấy nổi bật ở đồng chí là sự kết hợp hài hòa giữa bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy quân sự sắc bén và tinh thần luôn gắn bó với cán bộ, chiến sĩ. Đồng chí không chỉ là người chỉ huy giỏi mà còn là người truyền niềm tin, truyền ý chí chiến đấu cho toàn đơn vị trong những thời khắc khó khăn nhất.
Đối với đồng đội, đồng chí là người luôn sâu sát, gần gũi và sẵn sàng chia sẻ mọi gian khổ. Đối với Nhân dân, đồng chí là người cán bộ quân đội hết lòng bảo vệ cuộc sống bình yên của quê hương. Chính phẩm chất ấy đã tạo nên hình ảnh đẹp của người chỉ huy quân đội cách mạng trong lòng quân và dân Kiên Giang.
Ngày nay, khi chiến tranh đã lùi xa, những chiến công của đồng chí Võ Đông Trạch vẫn luôn được nhắc nhớ như những trang sử hào hùng của lực lượng vũ trang Khu 9. Hình ảnh người chỉ huy bình tĩnh giữa mưa bom, trực tiếp điều hành trận đánh Kè Một hay chỉ đạo thành công chiến thuật "công đồn, đả viện" đã trở thành biểu tượng của trí tuệ và bản lĩnh quân sự Việt Nam.
Đối với thế hệ trẻ hôm nay, cuộc đời của đồng chí Võ Đông Trạch là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và ý chí vượt qua mọi khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ. Trong thời bình, những phẩm chất ấy vẫn là hành trang quý báu để mỗi người trẻ không ngừng học tập, lao động sáng tạo, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Võ Đông Trạch là minh chứng sinh động cho tinh thần chiến đấu bất khuất của quân và dân Nam Bộ. Những chiến công mà đồng chí cùng đồng đội lập nên không chỉ góp phần làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước mà còn trở thành di sản tinh thần quý báu, tiếp tục truyền cảm hứng cho các thế hệ hôm nay và mai sau trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam.


