Người chỉ huy quả cảm của Trung đoàn Thủ đô
Nguyễn Quốc Trị là cán bộ quân đội xuất sắc, tham gia 95 trận đánh, trực tiếp tiêu diệt hơn 200 tên địch và nhiều lần lập công lớn trong kháng chiến chống thực dân Pháp. Năm 1952, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Quân đội và sau này hy sinh khi đang làm nhiệm vụ động viên bộ đội tại quê hương.
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Quốc Trị sinh năm 1921 tại huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An. Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, ông sớm tham gia các hoạt động yêu nước và từng bị thực dân bắt giam, chịu án tù khổ sai trước Cách mạng Tháng Tám.
Sau khi vượt ngục trở về địa phương, Nguyễn Quốc Trị tham gia đội tự vệ tiên phong và lập chiến công ngay trong những trận đánh đầu tiên chống quân Nhật. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông tình nguyện vào bộ đội chủ lực, trở thành đảng viên năm 1946 và nhanh chóng trưởng thành từ chiến sĩ lên cán bộ chỉ huy. Trong suốt những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, ông tham gia và chỉ huy nhiều trận đánh lớn từ Bình Trị Thiên đến Việt Bắc với tinh thần dũng cảm, mưu trí và quyết đoán.
Ở các trận An Châu, Đồng Khuy, Chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950 và Chiến dịch Hà Nam Ninh, Nguyễn Quốc Trị luôn thể hiện khả năng chỉ huy linh hoạt, trực tiếp dẫn đầu các mũi tiến công, tiêu diệt và bắt sống nhiều địch, góp phần quan trọng vào thắng lợi của đơn vị. Theo ghi nhận của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông đã tham gia 95 trận đánh, trực tiếp tiêu diệt hơn 200 tên địch, nhiều lần bị thương nặng nhưng vẫn không rời đơn vị chiến đấu.
Nhờ những thành tích đặc biệt xuất sắc, tại Đại hội toàn quốc Chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu năm 1952, Nguyễn Quốc Trị được phong tặng danh hiệu Anh hùng Quân đội. Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp đều đánh giá cao tinh thần chiến đấu, lòng dũng cảm và phẩm chất của ông. Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng nhắc đến Nguyễn Quốc Trị như một người chiến sĩ “nhanh như sóc, mạnh như hổ”, luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Ngày 10-10-1954, ông là một trong những người dẫn đầu đội hình bộ đội tiến về tiếp quản Thủ đô Hà Nội. Đến năm 1967, khi đang là Hiệu trưởng Trường Quân sự Quân khu 4, trong một lần đi thăm và động viên bộ đội, ông đã hy sinh do trúng bom trên chính quê hương mình.
Cuộc đời và sự nghiệp của Anh hùng Nguyễn Quốc Trị là tấm gương sáng về lòng yêu nước, ý chí chiến đấu kiên cường và tinh thần tận tụy vì nhiệm vụ, để lại nhiều dấu ấn trong lịch sử quân đội và dân tộc.
