"Người chỉ huy thép" trên chiến trường Liên khu 5
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (LLVTND) Lê Công Khai (1925 – 1954) là biểu tượng kiên quật, dũng cảm và linh hoạt của bộ đội chủ lực Liên khu 5 trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Sinh ra tại xã Hoằng Phú, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, ông nhập ngũ tháng 6/1946 và hăng hái xung phong tham gia đoàn quân Nam tiến. Trưởng thành từ một chiến sĩ liên lạc đến Đại đội trưởng bộ binh thuộc Liên khu 5, tên tuổi của ông gắn liền với 40 trận đánh lớn nhỏ cùng ý chí chiến đấu "còn một giọt máu còn bám trụ trận địa".
Khí tiết kiên trung và những chiến công bước đầu (1946 – 1950)
Khí tiết trong lòng địch (1947): Đầu năm 1947, khi đang làm nhiệm vụ liên lạc, Lê Công Khai bị quân Pháp bắt giữ và tra tấn dã man. Suốt 4 tháng bị giam cầm, ông giữ vững khí tiết cách mạng, nhất quyết không khai báo. Sau đó, ông mưu trí vận động 10 đồng chí trong tù tổ chức vượt ngục an toàn để trở về đơn vị tiếp tục tác chiến.
Hỏa lực áp đảo tại Khánh Hòa:
Trận Ninh Mã (tháng 7/1949): Lê Công Khai trực tiếp sử dụng súng máy kiềm chế hỏa lực đối phương, tự tay tiêu diệt 13 tên địch (trong đó có 1 quan ba Pháp), mở đường cho đơn vị tiến công.
Trận phục kích Nam Khánh Hòa (1950): Trên cương vị Tiểu đội trưởng, ông tự tay sử dụng súng máy tiêu diệt 10 tên địch và bình tĩnh chỉ huy tiểu đội đánh lui 1 đại đội quân Pháp.
Bản lĩnh chỉ huy trong các chiến dịch trọng điểm (1952 – 1954)
Trận tiến công đồn Túy Loan (Quảng Nam - tháng 5/1952): Khi bộc phá vừa mở cửa rào, hỏa lực địch từ các lô kố xả ra dữ dội. Lê Công Khai bình tĩnh chỉ huy trung đội nhanh chóng đánh chiếm lô kố đầu cầu, rồi phát triển đánh sâu vào hầm đặt pháo và sở chỉ huy địch. Mặc dù bị thương nặng ở lòng bàn chân, ông tự tay băng bó và kiên quyết bám trụ chỉ huy cho đến khi diệt xong đồn giặc.
Chiến dịch Tây Nguyên - Trận Tú Thủy (Kon Tum): Khi mũi xung kích bị thương vong nhiều do hỏa lực địch thick đặc, trời đã gần sáng. Lê Công Khai đã xốc lại đội hình, động viên tư tưởng chiến sĩ rồi dẫn đầu đội hình xông lên, lôi cuốn toàn đơn vị dũng cảm diệt đồn. Khi đại đội trưởng bị thương nặng, ông lập tức thay thế chỉ huy, diệt và bắt sống hơn 1 đại đội địch.
Trận đánh lịch sử tại Đắk Đoa và sự hy sinh lẫm liệt (Hè 1954)
Trong đợt tiến công Hè 1954, đồn Đắk Đoa (nay thuộc huyện Đắk Đoa, tỉnh Gia Lai) là một cứ điểm then chốt phòng ngự của Pháp tại Tây Nguyên. Ta đã hai lần tiến công nhưng chưa dứt điểm do địch tăng cường phòng thủ kiên cố.
Sự chuẩn bị tỉ mỉ: Trên cương vị Đại đội trưởng, Lê Công Khai đã kiên trì 3 đêm liền trực tiếp tiềm nhập điều tra quy luật phòng ngự của địch, lập kế hoạch tác chiến chi tiết và xây dựng quyết tâm chiến đấu cho toàn đại đội.
Trận đánh sinh tử: Khi phỏa lệnh tiến công cất lên, trận đánh diễn ra cực kỳ gay go và ác liệt. Dưới cơn mưa đạn của đối phương, Lê Công Khai chỉ huy các mũi xung phong mở rào. Trong lúc trận chiến giằng co, ông bị thương rất nặng ở cả hai chân nhưng nhất quyết không rời võng chỉ huy, tiếp tục chỉ đạo đơn vị tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm Đắk Đoa.
Trên đường được đồng đội khiêng về tuyến sau cấp cứu, do vết thương quá nặng và mất máu nhiều, Đại đội trưởng Lê Công Khai đã trút hơi thở cuối cùng, anh dũng hy sinh ngay trước ngày Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết.
Sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước
Máu của Anh hùng Lê Công Khai đã thấm đượm trên khắp các chiến trường Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Ngày 7/5/1956, Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã truy tặng liệt sĩ Lê Công Khai Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
Tấm gương của Anh hùng Lê Công Khai là minh chứng sống động cho tinh thần dũng cảm, sự tận tụy và ý chí quật cường của người cán bộ chỉ huy Quân đội Nhân dân Việt Nam.
