Người chỉ huy trận đánh Cái Răng – biểu tượng của tinh thần cảm tử trong những ngày đầu Nam Bộ kháng chiến
Lê Bình (1924–1945), quê làng Xa Lang, nay thuộc xã Sơn Tân, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh, sinh ra trong một gia đình có truyền thống hiếu học và cách mạng. Tháng 1/1945, ông tham gia Việt Minh tại Hà Tĩnh. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông được tổ chức đưa vào Nam hoạt động trong ngành công an và được phân công giữ chức Giám đốc Quốc gia Tự vệ cuộc tỉnh Cần Thơ.
Lê Bình sinh năm 1924 trong một gia đình có truyền thống cách mạng ở Hà Tĩnh. Cha ông là nhà giáo Lê Lương; từ nhỏ, ông được tiếp xúc với những tư tưởng yêu nước và sớm giác ngộ cách mạng. Tháng 1/1945, ông tham gia Việt Minh tại Hà Tĩnh, sau đó được tổ chức đưa vào Sài Gòn hoạt động.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Lê Bình được giao nhiệm vụ trong lực lượng công an cách mạng. Ông được phân công phụ trách Quốc gia Tự vệ cuộc Tân Bình, sau đó được điều về Cần Thơ. Ngày 30/8/1945, Quốc gia Tự vệ cuộc Cần Thơ được thành lập; Lê Bình được giao giữ chức Giám đốc. Tuy nhiên, khi ông chưa kịp đến nhận nhiệm sở thì quân Pháp đã tái chiếm Cần Thơ.
Trước tình hình đó, với quyết tâm đánh vào nơi chỉ huy của đối phương, Lê Bình thành lập Đội cảm tử quân và xây dựng kế hoạch tập kích Sở chỉ huy quân Pháp tại Cái Răng. Phương án được lựa chọn là “hóa trang kỳ tập” – lợi dụng lúc chợ Cái Răng đông người, các chiến sĩ cải trang như dân buôn bán để tiếp cận mục tiêu. Một nguồn của Công an thành phố Cần Thơ ghi nhận đội cảm tử gồm Lê Bình cùng Bùi Quang Trinh, Trần Chiên, Lê Nhật Tảo, Cao Minh Lộc và Trần Hữu Nghi.
Ngày 12/11/1945, trận đánh diễn ra. Các chiến sĩ cảm tử bất ngờ tiến vào khu vực đồn địch và nổ súng tiến công. Theo các tư liệu lịch sử, trận đánh đã gây tổn thất cho quân Pháp và làm bị thương viên đại úy đồn trưởng Rouen. Lê Bình sau đó tiến lên cột cờ, hạ cờ Pháp và treo cờ đỏ sao vàng. Trong lúc quân Pháp phản kích, ông bị bắn và anh dũng hy sinh. Những chiến sĩ cảm tử cùng tham gia trận đánh cũng lần lượt hy sinh.
Sự hy sinh của Lê Bình khi mới khoảng 21 tuổi trở thành một biểu tượng về lòng quả cảm của những người chiến sĩ cách mạng trong những ngày đầu Nam Bộ kháng chiến. Trận đánh Cái Răng về sau được biết đến với tên gọi “trận Lê Bình” và địa điểm diễn ra trận đánh được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Cần Thơ.
Năm 2010, Chủ tịch nước đã ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Đội cảm tử quân thuộc Quốc gia Tự vệ cuộc tỉnh Cần Thơ. Tên Lê Bình cũng được đặt cho một phường và nhiều tuyến đường, trở thành một dấu ấn gắn với lịch sử đấu tranh của thành phố Cần Thơ.
Giá trị truyền thống
Câu chuyện về Lê Bình thể hiện tinh thần “cảm tử cho Tổ quốc quyết sinh” của lớp chiến sĩ cách mạng trong những ngày đầu kháng chiến chống thực dân Pháp ở Nam Bộ. Ở tuổi đời còn rất trẻ, ông đã đặt nhiệm vụ bảo vệ chính quyền cách mạng và chiến đấu vì độc lập dân tộc lên trên sự an nguy của bản thân.
Sự hy sinh của Lê Bình cùng những người đồng đội trong trận Cái Răng nhắc nhở các thế hệ hôm nay về lòng yêu nước, ý chí kiên cường, tinh thần trách nhiệm và sự sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc, vì Nhân dân.



