NGƯỜI CHỈ HUY TRONG NHỮNG NGÀY CÁCH MẠNG THÁNG TÁM
Năm 1945, Võ Nguyên Giáp có mặt tại Tân Trào, cùng Trung ương Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa. Từ căn cứ cách mạng, ông được giao những nhiệm vụ quan trọng trong quá trình giành chính quyền. Cách mạng Tháng Tám là bước ngoặt đưa Võ Nguyên Giáp từ người chỉ huy một lực lượng nhỏ trở thành một cán bộ quân sự có vai trò lớn trong chính quyền cách mạng.
Mùa hè năm 1945, lịch sử Việt Nam bước vào một thời điểm đặc biệt. Chiến tranh thế giới thứ hai đi đến hồi kết, phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh, bộ máy cai trị của Nhật ở Đông Dương rơi vào khủng hoảng. Trong nước, phong trào cách mạng phát triển mạnh mẽ và thời cơ giành chính quyền xuất hiện.
Trong thời điểm ấy, Võ Nguyên Giáp có mặt tại Tân Trào, Tuyên Quang.
Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, tháng 5-1945, Võ Nguyên Giáp đón lãnh tụ Hồ Chí Minh cùng đoàn công tác từ Pác Bó về Tuyên Quang. Từ đó, Tân Trào trở thành một trong những trung tâm cách mạng quan trọng của cả nước và Võ Nguyên Giáp có thời gian làm việc gần gũi với lãnh tụ Hồ Chí Minh để chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa.
Tân Trào trong những ngày ấy không giống một trung tâm chỉ huy theo cách chúng ta hình dung ngày nay. Đó là một vùng căn cứ giữa núi rừng, điều kiện vật chất còn thiếu thốn. Nhưng tại đây diễn ra những quyết định có ảnh hưởng rất lớn đến vận mệnh đất nước.
Võ Nguyên Giáp khi ấy không phải một vị tướng như hình ảnh mà các thế hệ sau thường biết đến. Ông đang ở độ tuổi ngoài 30 và vừa trải qua quá trình xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng.
Ngày 13-8-1945, Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc được thành lập và ra Quân lệnh số 1, phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước. Các lực lượng cách mạng nhanh chóng triển khai hành động.
Trong Cách mạng Tháng Tám, Võ Nguyên Giáp tham gia chỉ đạo lực lượng vũ trang và tiến quân về các địa phương. Ngày 22-8-1945, ông cùng lực lượng Giải phóng quân tiến về Hà Nội theo sự phân công của Trung ương. Tuy nhiên, diễn biến ở Hà Nội đã có những chuyển biến nhanh chóng và chính quyền cách mạng giành được thắng lợi.
Cách mạng Tháng Tám thắng lợi trên phạm vi cả nước đã tạo ra một bước ngoặt vĩ đại: nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời ngày 2-9-1945.
Sau thắng lợi ấy, nhiệm vụ của Võ Nguyên Giáp tiếp tục thay đổi. Từ một cán bộ chỉ huy lực lượng vũ trang cách mạng, ông tham gia xây dựng chính quyền và quân đội trong một đất nước vừa giành được độc lập nhưng phải đối mặt với vô vàn khó khăn.
Đó là một giai đoạn đặc biệt. Độc lập vừa giành được thì nguy cơ chiến tranh và sự can thiệp từ bên ngoài xuất hiện. Nhà nước cách mạng còn non trẻ, kinh tế khó khăn, lực lượng quân đội chưa được tổ chức hoàn chỉnh.
Những năm tháng ấy tiếp tục rèn luyện Võ Nguyên Giáp trong một hoàn cảnh mới: không chỉ biết tổ chức chiến đấu mà còn phải xây dựng lực lượng, xây dựng tổ chức và xử lý những vấn đề phức tạp của một quốc gia vừa giành độc lập.
Nếu năm 1944, ông chỉ huy 34 chiến sĩ trong khu rừng Trần Hưng Đạo, thì chỉ một năm sau, ông đã đứng trong đội ngũ những người lãnh đạo và chỉ huy lực lượng cách mạng trong một cuộc biến đổi lớn của dân tộc.
Cách mạng Tháng Tám vì thế là một chương không thể tách rời trong câu chuyện về Võ Nguyên Giáp.
Nó cho thấy một điều: những con người làm nên lịch sử không chỉ trưởng thành qua những trận đánh. Họ còn trưởng thành qua những thời khắc mà cả dân tộc phải đưa ra những quyết định lớn.
Tân Trào năm 1945 là một nơi như thế.
Và trong những ngày tháng ấy, Võ Nguyên Giáp đã tiếp tục viết những trang đầu tiên của hành trình trở thành một trong những người chỉ huy quân sự quan trọng nhất của Việt Nam thế kỷ XX.
